Stamboom Forum » Actualiteit  

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Bij het nalezen van een huwelijkse bijlage kwam ik iets opmerkelijks tegen. Het was vanaf 23 april 1827 verboden om met je zwager of schoonzuster te trouwen. Men kon dan wel vrijstelling van deze wettelijke bepaling aanvragen. Maar wanneer is deze wet afgeschaft? Hieronder het betreffende stuk, gevonden in het GA Rotterdam, huwelijkse bijlage van 5 februari 1834.

“Wij, Willem, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Groot-Hertog van Luxemburg, enz., enz., enz. Op het daartoe aan ons gedaan verzoek. Gezien het rapport van onze Minister van Justitie en den Raad van State gehoord. Gelet op de Wet van den 23 April 1827 Staatsblad no. 22 hebben goedgevonden en verstaan aan Gozewinus Vlier, weduwenaar van A. Treffers, te Rotterdam met vrijstelling van de wettelijke bepalingen, waarbij de huwelijken tusschen schoonbroers en schoonzusters zijn verboden te vergunnen het aangaan van een wettig huwelijk met Elisabeth Treffers. Wordende de officier van den Burgerlijken Stand ten deze bevoegd gemagtigd, om van deze onze vrijstelling, welke aan hem door de impetranten zal worden vertoond behoorlijke aanteekening op zijne registers te houden. En is onze Minister van Justitie belast met de uitvoering dezes waarvan tot informatie een afschrift zullen worden gezonden aan den Raad van State, terwijl de inhoud op de gewone wijze zal worden meegedeeld aan de belanghebbenden.”

Vriendelijke groet, Masje II

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Hallo Masje II

Ik wil hier op even reageren:

In mijn stamboom komen dit soort huwelijke heel vaak voor, en zeker na 1827.
Nu weet ik uit de verhalen van mijn grootouders en overgrootmoeder,dat dit kwam omdat ze het geld in de fam zeker willen stellen.
Zo ook huwelijke tussen neven en nichten.
Als ze binnen de fam huwden dan kwam hun (kapitaal,vermogen) niet in vreemde handen.
Ik ben op de hoogte van een neef die met de vrouw van zijn overleden broer is gehuwd in 1979.
Maar dat er een vrijsteling op hun huwelijk is aangevraagt is ook hun onbekend.
Mischien is dat nu niet meer van kracht.
Mijn grootouders zijn ook met hun schoonbroer/zus gehuwd in 1927 en in hun trouwboekje of huwelijks ackte staat hier niks van vermeld.

groetjes Els

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Het kwam en komt nog steeds voor. Maar het feit dat het voorkomt zegt niets over al dan niet de noodzaak van aanvragen toestemming.

Eigenlijk zou trouwen met zwager/schoonzus hetzelfde moeten zijn als "dubbele familie" : 2 leden van gezin X trouwen met 2 leden van gezin Y.
Ik zou niet weten waarom dat niet vrij zou zijn.
Ik herinner me een vraag op het forum van fam.Vet uit noord-holland. Ook heel erg ingewikkeld in dat opzicht.

Het meest extreem is een gezin datikzelf uitzocht:
Man X trouwt vrouw Y. Vrouw Y overlijdt. Man X hertrouwt met zus Y. Wat ik pas later zag is dat Vader X als hertrouwd was met moeder Y en dat dus de drie personen (man x, vrouw Y en zus Y) allang bij elkaar in huis woonden en dus stiefzussen/broers waren. Ik heb geen bijlagen bekeken. Dat moet nog eens gebeuren.

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Hallo Masje II, Els en Zwenny,

Het is mij niet bekend of het echt verboden was om een huwelijk aan te gaan, in familieverband.
Zeer dichtbij heb ik het zelf meegemaakt. Grootvader trouwde 3x, eerste vrouw overleed al jong in het kraambed. Vervolgens kwam de nicht van de eerste vrouw in huis om voor het gezin te zorgen, er werd al snel getrouwd. Deze vrouw overleed al na 2 jaar (zwakke gezondheid). Vervolgens kwam haar jongere zuster in huis (nicht van de eerste en zuster van de tweede vrouw). Deze laatste vrouw (mijn grootmoeder) was al snel zwanger en dat was een groot schandaal. Er moest toestemming gevraagd worden aan koning Willem III, het huwelijk vond toen plaats een maand voor het kind geboren werd.
Leuk om te ontdekken, maar triest voor de (nog jonge) kinderen uit het eerste huwelijk, die bij familie ondergebracht moest worden. Ik spreek hier over anno 1889 en mijn vader was een nakomertje uit dit huwelijk.

Vriendelijke groet, Jacqueline

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Hoi allen

In 1840 word een huwelijk afgesloten.
De vrouw overlijd naar een paar jaar.
Uit dit huwelijk zijn kinderen voort gekomen.
De man hertrouwd in 1859 met de zus van de vrouw.
Maar bij dit huwelijk zijn geen bijlage aanwezig.

Zou deze wet snel weer zijn ingetrokken?

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Hallo Henk,

Er zullen zeker andere forummers zijn, die beter op de hoogte zijn betreffende je vraag.
Aan je profiel zag ik dat je vooral gegevens in Drente en Groningen hebt. Wat het ontbreken van huwelijksbijlagen betreft, ik denk niet dat dit iets met dit huwelijk te maken heeft. Er zijn genoeg gemeenten binnen Nederland, waar geen huwelijksbijlagen van zijn of verloren gegaan.
Het kwam vaker voor dat er met een familielid werd hertrouwd.

Vriendelijke groeten, Jacqueline

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Die wet van 1827 is waarschijnlijk een wijziging van een al eerder bestaande wet.

Op de (voortreffelijke) site van Frits van der Waa, las ik op
http://www.xs4all.nl/~fvdwaa/gen/f1789abr.htm
(de gegevens van Abraham van der Waa) het volgende:

"Bij Abrahams tweede huwelijk, met Anna Wilhelmina, staat: dispensatie van art. 162. Alles wijst er dus op
dat de twee echtgenotes zussen waren. Het meest waarschijnlijk is dat Elisabeth in 1812 gestorven is,
waarna Abraham met haar zus getrouwd is (let ook op de vernoeming van de tweede dochter). Maar of dat
werkelijk zo is moet nog worden opgehelderd."

Abraham trouwde Anna Wilhelmina op 22 april 1814 te Zwolle

In HCO vond ik:
"Dispensatie KB 12 03 1814. HCO Toegnr. 123, Inventnr 123.14555, aktenr 12.

Er werd dus op 12 maart 1814 al dispensatie verleend.

Rob.

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

In het jaarboek van het CBG van 2001 ( deel 55) lees ik dat het al in 1580 verboden was te trouwen met bloed-of aanverwant.
Dat werd gezien als bloedschande/incest.
De rechter/wetgever maakte trouwens wel onderscheid tussen bloed of aanverwant.
Ik heb in mijn boom zo'n huwelijk in 1857, ook met dispensatie van de Koning ( mooi document erbij)
groetjes Karin

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Ook in mijn familie is het regelmatig voorgekomen dat er met een schoonzuster of zwager is getrouwd. Uit religieus oogpunt juist. Uit het oud-testament vele voorbeelden, denk maar aan Ruth. En onze manier van doen is ondanks de teruggang kerkgang van doen en is ook onze wetgeving van oorsprong uit het christelijke en joodse manier van denken. Ook het financiele was erg van belang, gezien het ontbreken van nabestaande pensioen en AOW in die tijd. De vrijstellingen werden dan misschien ook vrij makkelijk gegeven.

met vriendelijke groet,
Ronald A.Hemerik

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

In mijn onderzoek het volgende tegengekomen: (daarvan copies van akten in bezit)

Coenraad Paulie (schipper bij de marine) oud 27 jr., huwt in 1823 Sara van den Hoogen oud 34 jr.
Coenraad huwt als 38-jarige weduwnaar in 1834 Antonia Francisca van den Hoogen oud 17 jr., zijn nichtje. Zij was een dochter van zijn schoonzuster.

Verboden in NL om met zwager of schoonzuster te huwen

Verboden huwelijken

In 1804 werd in Frankrijk, en daarmee tevens in alle door Napoleon bezette landen, een Burgerlijk Wetboek ingevoerd: de Code Civil of Code Napoleon genaamd. Dit wetboek maakte een eind aan alle rechtsverschillen en onduidelijkheden. Ook na de val van Napoleon bleef het zijn rechtskracht houden. In Nederland bleef het in gebruik tot 1838. Het werd ook wel aangeduid als Het Civiele Wetboek. In 1838 werd het vervangen door het Burgerlijk Wetboek. Dit was vrijwel gelijk aan de Code Napoleon; grotendeels was het niet meer dan een vertaling. Zo werd het oude artikel 162 uit de Code Civil vervangen door artikel 88 van het B.W.

Artikel 87 en 88 van het Burgerlijk Wetboek luidden als volgt:
Art. 87: Het huwelijk is verboden tusschen alle personen, die elkander bestaan in de opgaande en nederdalende linie, hetzij door wettige, hetzij door onwettige geboorte, of door aanhuwelijking; en in de zijdlinie tusschen broeder en zuster, wettige of onwettige.
Art. 88: Ook is het huwelijk verboden:
1e . Tusschen schoonbroeder en schoonzuster, wettige of onwettige.
2e. Tusschen oom of oud-oom en nicht of achternicht, mitsgaders tusschen moei of oud-moei en neef of achterneef, wettige of onwettige.
De Koning kan, om gewigtige redenen, het verbod, in dit artikel vervat, door het verlenen van dispensatie opheffen.


Nr. 1 van artikel 88 werd bij de wet van 30 december 1939 als volgt gewijzigd:
“Tusschen schoonbroeder en schoonzuster, wettige of onwettige, tenzij de echtgenoot, die de zwagerschap deed ontstaan, is overleden of, op grond van diens afwezigheid, aan den achtergebleven echtgenoot door den regter vergunning is verleend een ander huwelijk aan te gaan”.

Door deze wijziging werd het dus zonder meer mogelijk te trouwen met de weduwe of weduwnaar van een overleden broer of zuster. Het gros van de verleende dispensaties had betrekking op dit soort gevallen.

In het Nieuw Burgerlijk Wetboek, dat op 1 januari 1970 in werking is getreden, is hierover het volgende opgenomen:
Art 41:
1e Een huwelijk mag niet worden gesloten tussen hen die elkander, hetzij van nature hetzij familierechtelijk, bestaan in de opgaande en in de nederdalende lijn of als broeders, zusters of broeder en zuster.
2e Onze Minister van Justitie kan om gewichtige redenen ontheffing van het verbod verlenen aan hen die broeders, zusters of broeder en zuster door adoptie zijn.