zoeken op onverwachte plaatsen
Het zoeken (ver) buiten de woonplaats van voorouders levert soms verrassende resultaten op. Zo vond ik eens het huwelijk van twee achttiende-eeuwse Friese voorouders, die op het oog hun hele leven standplaatsvast in het noorden doorbrachten, terug in... Breda! Alleen door domweg en op goed geluk hun namen op de internetpagina van het Bredase stadsarchief in te tikken.
Soms werpt het zoeken in andere plaatsen opeens een heel ander licht op een deel van de stamboom. Zo laten alle onderzoekers mijn voormoeder Lysbet Jans Moermans, die omstreeks 1600 trouwde met Jacob Anthonise Swemer en met hem een zoon kreeg in Colijnsplaat, afstammen van Jan Marinuse Moerman uit Zierikzee en Neelken Huybrechtse Smit. Deze vader Jan en moeder Neelken overleden vóór 1620 te Kloetinge, en waren ook de ouders van Marinus (omstreeks 1600 Kloetinge) en van Catalijnken Jans Moerman, in 1607 geboren in Colijnsplaat. Ook van Catalijnken stam ik af, dus haar ouders waren in dubbel opzicht mijn voorouders. Nu is een verschil van ten minste 27 jaar tussen het ene en het andere kind (Lysbet omstreeks 1580 of waarschijnlijk zelfs wat eerder, Cathalynken in 1607) misschien nog net te verdedigen (de moeder moet dan omtrent haar 18de getrouwd zijn), maar toch, de twijfels zijn gezaaid. Klopt dit wel?
Tot mijn verrassing vind ik Lysbet, zo omstreeks 1630-1640, meerdere malen terug in het notarieel archief van Rotterdam. Mét familieleden, maar 'zus' Catalijnken wordt nooit genoemd, noch 'broer' Marinus. Wél gaat het steeds om twee andere zusters: Grietgen en Baeijcken, en hun nakomelingen. En die worden nooit genoemd door onderzoekers! Rekensommen leren dat ook zij, net als Lysbet, omstreeks 1575 geboren zijn, en dat Colijnsplaatse Catalijnken dus een meer dan twijfelachtig nakomertje moet zijn geweest. Wel blijkt uit de akten dat Lysbet bezittingen had in Colijnsplaat, en dat haar zoon daar bleef wonen, maar verder woonde zij zelf in de tweede helft van haar leven in Rotterdam.
Ik knip de twijfelachtige band tussen Lysbet en Catalijnken echter definitief door nadat ik ga zoeken op nóg een ongedachte plek. Lysbets zuster Baeijcken Jansen Moermans blijkt in 1604 te zijn getrouwd in... Delft. In de huwelijksaantekening staat dat zij een 'jongedochter' is van... Brussel. De ouders van Lysbet zijn dus Brusselaars geweest. Jammer voor de dubbele afstamming van Lysbet en Catalijnken, maar voor mij staat (min of meer) vast dat zij nooit dezelfde ouders hebben gedeeld!
Ik vermoed dat ooit een onderzoeker heeft gedacht: tweemaal een Moerman(s) in Colijnsplaat, zullen wel zusters van elkaar zijn geweest. Hij knoopte hen, vermoedelijk zonder al te veel bewijs, aan dezelfde ouders vast, lapte het twijfelachtige leeftijdsverschil aan zijn genealogische laars, en vervolgens namen alle stamboomonderzoekers dit zonder meer van hem over - ikzelf inbegrepen.
Wilt u ook een digitaal familiearchief maken en samen met de familie in een