Stamboom Forum » Hulp gevraagd/aangeboden  

hulp bij notariele akte uit 1588

Beste forumgenoten

graag zou ik wat hulp krijgen bij het lezen van een notariële akte uit 1588 uit het archief van Leiden. Als het is wat ik denk dat het is, is het een erg belangrijke voor mijn onderzoek, dus wil ik wat meer zekerheid over wat er staat.
Ik heb twee foto's van de akte, boven en onder, en ook geprobeerd alvast wat van de tekst te transcriberen (zie hieronder). Niet lachen als ik er naast zit, het is nu eenmaal niet mijn sterkste kant.
De hoofdlijn is wel duidelijk, Jacob de Snijder is ten huize van Cornelis vander Bouchorst tegen diens vrouw en kinderen uitgevallen en Cornelis wil genoegdoening. Maar waarom was Jacob nou zo kwaad? Ik mis nogal wat woorden en afkortingen, misschien kan invulling daarvan het wat duidelijker maken.

Ik ben benieuwd.
groeten, Frans



1.    alzoo jacob de snijder inde graeff van licester ?..
2.    hem wel ?. opte xxiii octobris des achternoens
3.    ?.. ten huijsse van cornelis vander bouchorst scout tot noortwijck
4.    in deszelfs bouchorsts absentie sijn huijsvrou cecilia
5.    van bocholt ?.  ?.. heeft wel ?..
6.    ?. te spre? seggen, ic come hijer t.. mijn .. vaders
7.    huijs .. wilden comen en vragen ? nijet, in spijt van ..
8.    ghij schandaliseert mij ende ? meer ?
9.    .. schandaliseeren van    mijn vader ?
10.    dan vuijt ?deel gehaelt, ende jakob waer ic so
11.    van getuigen zal ?
12.    vijleijne onbehoorlicke woorden tot groote diffamie
13.    schande ende oneere vande voors. corñ vander bouchorst sijn
14.    huijsvrou ende kinderen die weldra? hem geensins? staen?
15.    te  verdra? maer, ? selve ter hartene genomen
16.    hebben van meeninge ?  voors. iniurie aen voors.
17.    jacob de snijder te repeteren, daer ? behooren sal
18.    waer.. sult ghij ? heer notaris .. versocht
19.    met twee getuijgen laeten vinden .. voors. jacob de snijder
20.    ende hem afforderen of hij persisteert bij de voors.
21.    woorden, iniurie schande en oneere hem sijn huijsvr
22.    ende kinderen aengedaen. protesteren ? nijet  ?
23.    dat hij corñ vander bouchorst van meeninge ?
24.    voors. iniurie voors. jacob ??. vervolgen
25.    versoucken ?. voors. jacob de snijder insinueert ende
26.    ? ende zijne antwoorden gein..? te worden
27.    actum den xxix octobris 1588

bouchorst

hulp bij notariele akte uit 1588

Kan beter nu naar bed gaan, maar hier vast iets, misschien helpt het je met het handschrift.

 

 1.    alzoo jacob de snijder inde graeff van liecester ?..
2.    hem wel stoutelicken opte xxiii octobris des achternoens
3.    verv?..te comen ten huijsse van cornelis vander bouchorst scout tot noortwijck

 

hulp bij notariele akte uit 1588

ben (nog) niet zo goed in handschrift ontcijferen

ben iets bter in geschiedenis

;-)

 

het zou Graaf van Leicester moeten zijn denk ik

 

zie ook

http://nl.wikipedia.org/wiki/Robert_Dudley

en

http://www.nationaalarchief.nl/content/jaartal/1500-1600/1585GraafLeicester.asp?ComponentID=3570&SourcePageID=3808

 

niet de minste, dus

 

grtn

Jan

 

hulp bij notariele akte uit 1588

Ja Jan, dat klopt. Maar ik zie in het handschrift volgens mij toch de spelling Lie.. staan. Kan natuurlijk zijn dat het als een -ie- uitgesproken werd. Verder verwacht ik er iets achter als -straat, -poort, - brug of andere plaatsaanduiding. Maar ik kan niet bedenken wat er staat.

hulp bij notariele akte uit 1588

1.    alzoo jacob de snijder inde graeff van liecester ?..
2.    hem wel stoutelicken opte xxiii octobris des achternoens
3.    verv?der ? te comen ten huijsse van cornelis vander bouchorst scout tot noortwijck

4.    in deszelffs bouchorsts absentie sijn huijsvrou cecilia
5.    van bocholt ?.  begost heeft wel spitelicken?
6.   toe te spreken seggende, ic come hijer in mijn 's vaders
7.    huijs Ic wilden comen ende? vragen 't u nijet, in spijt van u
8.    ghij schandaliseert mij? ende ic ben meer geoorsaect u
9.    te schandaliseeren van    mijn vaer heeft u
10.    dan vuijt? ?perdeel gehaelt, ende jakob waer ic u
11.    van getuigen zal ic u (?ff? zo modern al?) bachnijs?? upsnijden ende veele

12.    vijleijne onbehoorlicke woorden tot groote diffamie
13.    schande ende oneere vande voors. corñ vander bouchorst sijn
14.    huijsvrou ende kinderen die welcke hem geensins staen
15.    te  verdragen, maer die selve ter harten genomen
16.    hebben van meeninge es, die  voors. iniurie aenden voors.
17.    jacob de snijder te repeteren, daer ? soo 't behooren sal
18.    waer.. sult ghij u heer notaris te desen versocht
19.    met twee getuijgen laeten vindden? omme? voors. jacob de snijder
20.    ende hem afforderen oft hij persisteert bij de voors.
21.    woorden, iniurie schande ende oneere hem sijn huijsvr
22.    ende kinderen aengedaen. protesterende desen nijet te min
23.    dat hij corñ vander bouchorst van meeninge es de
24.    voors. iniurie aenden voors. jacob rechtelick te vervolgen
25.    versouckende desen den voors. jacob de snijder geinsinueert ende
26.    van desen ende zijne antwoorden acte gemaect te worden
27.    actum den xxixen octobris 1588

bouchorst

 

5. begost = begon (volgens google)

8. er staat een samentrekkingsstreep boven mij

hulp bij notariele akte uit 1588

regel 8 ---- ? ik ben

hulp bij notariele akte uit 1588

Ja klopt Anne Mieke, ik zie hem nu.

hulp bij notariele akte uit 1588

so far so good zou Robert Dudley zeggen...

 

Stoutelicke, zie ik nu ook, dat kan zowel moedig als brutaal betekenen. In de context van deze akte zal wel brutaal bedoeld zijn.

Regel 3, iets van dat hij het waagde te komen (staat er niet, verwaardigde te komen, zoiets)

Regel 5, achter bocholt, "sijn" ?   "Begost" kan ik geen betekenis van vinden. "Spitelicken", in de betekenis van smadelijk, krenkend?

 

Jan, de Graaf van Leicester zou het moeten zijn, maar ik schreef "Licester" omdat ik het een paar maal zo geschreven in aktes was tegengekomen. Mirjam zegt terecht dat in deze akte "Liecester" staat, spelling waren ze nog niet zo goed in toen....

Overigens gaat het niet om Robert Dudley zelf, maar om een huis in Leiden dat naar hem was genoemd (en waar Jacob woonde). Dat is op zich wel intigrerend, want ik dacht niet dat deze graaf zich in de korte tijd dat hij hier was zo populair had gemaakt. In 1587 had hij nog een aanslag gepleegd op Leiden, dus wat iemand er dan toe brengt zijn huis "Graeff van Leicester" te noemen?

Wellicht meer politieke onnozelheid dan bewondering...

 

groeten, Frans

 

hulp bij notariele akte uit 1588

Dat 'In de Graaf van Liecester' duidt op de naam van een huis of herberg denk ik. Je ziet dergelijke benamingen heel vaak als 'adresaanduiding' in die tijd.

 

Nou dat was precies tegelijk Frans

hulp bij notariele akte uit 1588

Voor wat het waard is, wat ik ervan kan maken:

 

1.    Alzoo Jacob de Snijder In de graeff van Liecester binnen Leijden
2.    hem wel stoutelicken opte xxiii octobris des achternoens
3.    vervordert heefft te comen ten huijsse van Cornelis vander Bouchorst, binnenscout tot Noortwijck,
4.    in deszelffs Bouchorsts absentie sijn huijsvrou, Cecilia
5.    van Bocholt, begost heeft wel spitelicken
6.    toe te spreken, seggende: ic come hijer in mijns vaders
7.    huijs, ic wilden comen en vragent u nijet, in spijt van u
8.    ghij schandaliseeren mij ende [..] soe meer geoorsaeck u
9.    te schandaliseeren van mijn waer heeft u tAmster-
10.    dam vuijt t perdeel gehaelt, ende waer ic u bachnijs upsnijden ende veele
11.    van getuigen zal [?] u, welcke
12.    vijleijne onbehoorlicke woorden tot groote diffamie,
13.    schande ende oneere vande voors. Cornelis vander Bouchorst, sijn
14.    huijsvrou ende kinderen, die welcke hem geensins staen
15.    te  verdragen maer, die selve ter harten genomen

hulp bij notariele akte uit 1588

Ik zal ook nog wat verder kijken  maar het is een flinke kluif.

 

regel 3 -- verrechet .....ist ???  Noortwijc

regel 9 -- eind van de zin -- tamstelt (in de betekenis te Amstel??)

regel 10 -- dan u uyt 't perdeel  (perdeel = bordeel)

 

Jan heeft de oplossing zie ik nu: vervordert heeft  en Amsterdam

 

hulp bij notariele akte uit 1588

16.    hebben van meeninge ende die voors. iniurie aen voors.
17.    Jacob de Snijder te repeteren, daer ende soo t behooren sal,
18.    waer[omme] sult ghij, u heer notaris te dessen versocht
19.    met twee getuijgen, laeten vinden aen voors. Jacob de Snijder
20.    ende hem afforderen oft hij persisteert bij de voors.
21.    woorden, iniurie, schande en oneere, hem, sijn huijsvrouw
22.    ende kinderen aengedaen. Protesterende nijet te meer
23.    dat hij, Cornelis vander Bouchorst, van meeninge is de
24.    voors. iniurie aen voors. Jacob rechtelicken te vervolgen.
25.    Versouckende des aen voors. Jacob de Snijder geinsinueert ende
26.    van desselfs ende zijne antwoorde acte gemaeckt te worden.
27.    Actum den xxix octobris 1588

hulp bij notariele akte uit 1588

Een paar veranderingen in de tekst van Jan:

 

 

1.    alzoo jacob de snijder in de graeff van liecester binnen Leijden
2.    hem wel stoutelicken opte xxiii octobris des achternoens
3.    vervordert heefft te comen ten huijsse van cornelis vander bouchorst binnenscout tot noortwijck
4.    in deszelffs bouchorsts absentie sijn huijsvrou cecilia
5.    van bocholt begost heeft wel spitelicken
6.    toe te spreken, seggende: ic come hijer in mijns vaders
7.    huijs, ic wilden comen en vragent u nijet, in spijt van u
8.    ghij schandaliseert mij ende ic ben meer geoorsaeck u
9.    te schandaliseeren van mijn vaer heeft u tAmstelre-
10.    dam vuijt 't pordeel gehaelt, ende waer ic u
11.    can getuigen zal ic u bachnijs upsnijden ende veele

12.    vijleijne onbehoorlicke woorden tot groote diffamie
13.    schande ende oneere vande voors. corñ vander bouchorst sijn
14.    huijsvrou ende kinderen die welcke hem geensins staen
15.    te  verdragen maer, die selve ter harten genomen

 

 

Jan, wat doe je met regel 10 en 11?

Zie je die twee strepen in het midden als een einde en wat erachter staat hoort nog bij regel 10?

Maar waar haal je het woord welcke vandaan in jouw regel 11?

 

8. Anne Mieke had het goed gezien, er staat ic ben.

Vergelijk de b met de andere b's in de tekst, en de i ook.

 

hulp bij notariele akte uit 1588

regel 23 -- ende

 

Goed werk Mirjam!

 

groeten van Anne Mieke

hulp bij notariele akte uit 1588

Anne Mieke,

 

Bedoel je bij regel 23 de e met die slinger als ende?

Ik denk dat er 'es' staat in de betekenis van 'is'. Ben ik al vaak tegengekomen en hier klopt het ook:

van meeninge es. Idem regel 16.