2x trouwen in de 18e eeuw?
Beste Guido,
De instructie voor de huwelijkssluiting dateren reeds van 1215: een lateraans Concilie.
In 1563 werd de instructie uitgebreid. Zie onderstaande tekst.
[Ondertrouw][1]
De 24ste zitting van het Concilie van Trente, gehouden onder Paus Pius IV de elfde november 1563
[blijft in het spoor van Lateranen wanneer men besluit]
??dat voortaen/ eer dat het Houwelijk wordt aen-gegaen/ driemaal vande eygen Pastoor der geenen die houwelijken zullen/ op driemael achter-eenvolgende feestdagen inde kerk onder de hoog-mis openbaarlijk werde afgekondigt/ wie dat ten houwelijk willen gaen: welke afkondiging gedaen zijnde/ zoo der geen wettelijk beletsel en is tegen-gestelt/ zoo zalmen tot het opentlijk trouwen in ?t aenschijn vande kerk voortgaen;
[huwelijk]
Dat aldaer de pastoor/ hebbende de man en de vrouw ondervraegt/ ende hun ondelinge bewilliging verstaen/ of zegge: Ik verzaem U.L. ten houwelijk, inde naem des Vaders, ende des Zoons, ende des H.geets; of dat hy gebruykt andere woorden/ volgens de aengenome manier van doen van yder Provinci??
Na de reformatie werd door de Gereformeerde [Hervormde Kerk} deze instructie in wezen gehanhaafd met dien verstaande dat gedurende drie zondagen de dienstdoende predikant het voorgenomen huwelijk moest afkondigen.
Als er geen beletselen (bezwaren) waren binnen gekomen, dan kon die zelfde zondag of de volgende zondag getrouwd worden. De trouwzondag kan ook later zijn - is er een predikant beschikbaar of andere wensen van de familie etc.
De aanstaande bruidegommen en bruiden waren niet in alle gevallen even eerlijk tegenover elkaar geweest. Sommigen hadden aan meerdere personen hun trouwbeloften gegeven. Vandaar deze termijn.
De registratie van de ondertrouwdatum/trouwdatum in de voorgeschreven is lang niet overal zorgvuldig geschied. De ene keer heb je de drie afkondigingen en de trouwdatum en een andere keer is alleen de eerste afkondiging aangetekend. Bij een goede huwelijksregistratie vind je dan ook drie afkondigingen en een aantekening over de trouwdatum. Het is mogelijk dat de derde afkondiging meteen de trouwdatum is. Dat gebruik kan van plaats tot plaats verschillen.
In 1792 werd in Frankrijk een wet opgesteld ten aanzien van de huwelijksregistratie. Deze wet werd in 1811 ook in de Nederlanden boven de grote rivieren van kracht: invoering van de Burgerlijk Stand en het zgn Burgerlijk huwelijk.
Hierin zit ook weer de termijn van drie zondagen achtereen verwerkt. Alleen de termijn wordt nu genoemd 12 werkdagen en inmiddels gewijzigd in 10 werkdagen.
Na 1811 mochten bruidegom en bruid mochten daarna zelf beslissen, dat zij wel of niet een kerkelijk huwelijk wilden sluiten.
Voor 1811 zijn er hopelijk officieel drie aantekeningen van de gedane afkondigingen en de aantekening van de huwelijksdatum geregistreerd, maar deze zijn lang niet altijd bewaard gebleven.
Na 1811 spreek je van een burgerlijk huwelijk en een kerkelijk huwelijk. Hoezo twee keer trouwen? Iets uit de geschiedenis van de huwelijksregistratie. Veel plezier met jullie verder genealogisch onderzoek. Simkos
Wilt u ook een digitaal familiearchief maken en samen met de familie in een