Stamboom Forum » Hulp gevraagd/aangeboden  

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

In een oude oorkonde van 1860 wordt de "Meischouw" van "de Schouten en Heemraden der Vier polders onder Noordeloos" aangekondigd. Het is schoonmaak tijd. De "vlieten en de ban sloten" moeten gereinigd worden van alle "ruigte en rouwert" en "de voordijken en kaden gebloot en geeffend." En er zal nauwkeurig gelet worden op "het opsnoeijen der bomen, en het wegruimen van alle stravillen op of langs de voordijken en de hoog en laagkade van Grootenaar (Grooteweer) staande.

 

Kan iemand me helpen dit te begrijpen.

Wat zijn "ban" sloten"

Wat is "rouwert"

Wat zijn "voordijken en kaden" die "gebloot" moeten worden

Wat zijn "stravillen" die weggeruimd moeten worden

Wat is een "hoog en laagkade"

 

De Schouten en Heemraden spraken een taaltje dat ik niet versta. Kan iemand mij helpen?

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Beste Gerrit,

 

Voor dit soort vragen kijk ik altijd in het woordenboek der nederlandsche taal. Het beslaat wel een meter boekenplank, maar gelukkig is het ook op het internet te vinden tegenwoordig: http://gtb.inl.nl/?owner=WNT.

 

Een ban was een gebied waarin een bepaalde stad jurisdictie had, men viel dus als boerengemeenschap onder de rechtspraak van die stad. Men was "in de ban van". Een bansloot zal dan de sloot zijn die de grens tussen de ene en de andere ban vormde.

 

Helaas geeft deze website geen betekenis voor het woord rouwert.Het wordt wel in één adem genoemd met "ruigte". Het is dus iets wat niet keurig, niet netjes is. Onder "rouwen/ruwen" vond ik "Benaming eener bewerking van het laken, welke bestaat in het losmaken en evenwijdig leggen der na het vollen verward en ongelijk liggende wolhaartjes, hetgeen geschiedt door er met de bollen der kaarddistel langs te strijken; " Rouwert zal dus iets zijn, wat verward en ongelijk ligt.

 

Voordijken staan er ook niet in, maar ik wil wel een theorie met je delen. Er is geen lemma voor "voordijk" in het woordenboek, maar "achterdijk" komt wel voor in het woordenboek van het middeleeuws Nederlands: het is een binnendijk, een (secundaire, tweede) dijk die achter de hoofddijk ligt. Die (primaire, eerste) dijk zal dan wel de voordijk hebben geheten. Die dijk keerde het water, en de schepen legden aan de waterkant van die voordijk aan aan de kade. Het "bloten" zal wel te maken hebben met ons moderne woord "ontbloten" of "blootleggen". M.a.w. de begroeiing moet er af gehaald worden zodat de klei, het hout of de stenen weer zichtbaar worden.

 

Hoogkade en laagkade staan ook niet in het woordenboek, maar mijn gok is dat er kaden op verschillende hoogten lagen tegen de dijk aan, zodat  verschillende soorten boten (de een hoog, de ander laag) er konden aanmeren. 

 

Hoor het graag als jij of iemand anders mijn theorieën kan bevestigen of ontkrachten!

 

Met vriendelijke groet,

 

Lars Roobol

http://www.familyaffairs.nl

 

 

 

Wat is een "hoog en laagkade"

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Ik vermoed dat met 'stravillen' is bedoeld: struweel, struwelen, maar dan enigszins onhandig op het gehoor opgeschreven. Het gaat dan om struikgewas en lage begroeiing die weggeruimd moeten worden.

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Bij hoge en lage kade denk ik aan hetzelfde als aan de winter- en de zomerdijk.

 

De lage kade omsloot een gebied, dat bij hoge waterstand als overloop gebruikt werd. Een veiligheidsklep bij wijze van spreken.

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Hartelijk dank, Lars voor de informatie - dat maakt de zaak een stuk duidelijker. Erg gewaardeerd!

 

--Gerrit

 

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Frits en Jan,

 

Net zoals ik aan Lars schreef: hartelijk dank voor jullie hulp.

Het is fantastisch om te zien hoe behulpzaam mensen zijn. Ik heb al een paar keer eerder vragen gesteld over het een en ander dat ik niet begreep, en voor je het weet zijn er mensen die zeggen: oh, laat ik je even helpen.

Nogmaals: hartelijk dank.

 

--Gerrit

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Graag gedaan.

Frits

 

www.stoffelswebworld.com

Over "ban sloten" "rouwert" "laagkaden" enz.

Met plezier gedaan Gerrit,

 

Jan