Stamboom Forum » Hulp gevraagd/aangeboden  

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Ik ben in het bezit van een testament uit 1727, maar kan het niet lezen. Het is opgemaakt in de Betuwe, de voor mij onleesbare letters zijn duidelijk zwart op wit. Het totaal beslaat ongeveer een halve A4. Graag wil ik de tekst naar iemand mailen voor uitleg. Wie kan mij helpen?

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Hallo Jan,

 

Ik stuur je een mail, dan kun je daarop reageren.

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Mirjam,

Bedankt voor je bericht. De mail met het oude handschrift is ondertussen aan je verstuurd.

Bij voorbaat dank voor je hulp!

Groeten,

Jan

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Hallo Jan,

 

Ik heb hem ontvangen. Binnenkort krijg je de transcriptie.

 

Groeten, Mirjam

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Hallo Jan,

 

Ik heb je de transcriptie toegestuurd.

 

Vraagje voor anderen:

 

 

Ik lees hierboven

(het) beste bed met sijn toebehooren.

 

Maar er staat een dubbele punt achter bed. Ik zie in google wel vaak dat bij een inventaris 'bed met sijn toebehooren' genoemd wordt.

Staat hier ook alleen maar 'bed' of is het een afgekort woord? En zo ja, welk?

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

hallo Mirjam

 

eigenlijk zou ik eerder "bedde" verwachten. Een afkorting daarvoor ?

 

groeten, Frans

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Ja, is mogelijk Frans. Bedankt.

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Intikken in Google (ook in Google Books) van

 

"beste * met * toebehoren"        of 

"beste * met * toebehooren" 

 

[incl. aanhalingstekens en sterretjes]

 

levert "bed" op of "bedde". Een enkele keer ook "bedt". Niets wat daar verder op lijkt.

 

Komt de dubbele punt als afkorting verder nog voor in de tekst?

 

Pauwel

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Hoi Pauwel,

 

Bedankt voor je reactie. Nee dat is het punt. Verder kort hij niets af. Daarom is het me ook niet duidelijk.

 

 

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Bedankt Mirjam,

 

Ik had nog enkele vraagjes die ik je per mail stuurde.

 

Groeten,

 

Jan

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Ik speel de vragen van Jan hier door. Samen met een paar stukjes uit de tekst waar het om gaat. De hele tekst staat hier:

https://picasaweb.google.com/mirjamvr2/TestamentSara?authkey=Gv1sRgCOasxIWHt8--dw&feat=directlink

 

En dit is mijn transcriptie

 

1. Coram gerigts naburen die desen hebben ondertijkent
2.  
3. Sara Fransz van Noorden? laatst weduwe Gerit
4. van den Heuvell sieck te bedde liggende dogh haare
5. verstant en memorie ten vollen magtigh heeft
6. om sekere redenen /en sonder eenige persuwasie/ in de alder bestendigste forme
7. regchtens des doenlicke bij testamentaire dis-
8. positie gelegateert als volgt
9. Dat haren soon Gerit Geritsz van den Heuvell
10. naar haar overlijden uijt haren boedell ende naerlaten-
11. schap voor af in vasten eijgendom sall hebben
12. ende behouden /dese gereede goederen te weten:/ peerden en wagen, ploegen en eegden
13. met het verdere bouwgereetschap als mede het
14. beste bed? met sijn toebehooren /mitsgaders nogh de helft van 45? elle linne? 't welck door de testatrise en haar soons vrouw samen gereijt is/ verclaarde sij
15. testatrise dit te wesen haars laatste en uijtterste
16. wille willende ende begerende dat naer haar
17. overlijden effeckt sorteren sall het sij als testament
18. codicill begaat gifte ter saecke des doots
19. onder de levende schoon alle solemniteijten na
20. regt gerequireert hier in niet mogt wesen
21. geobserveert. Acktum Herwijnen den 16 julius
22. 1727                Jan Boeravensen?
23.                         Geerit Hendrickse van der Ploegh
24.  
25. Extrackt afgeschreven voor
26. Gerit van den Heuvell den
27. 8 ocktober 1727
28.  
29. Extract afgeschreven voor
30. Frans Ceppel den 19 april 1731

 

 

En dan nu de knelpunten.

 

Vraag 1 van Jan:

Sara Fransz van Tilburg was de naam (geboren rond 1658 te Opijnen). Zij was eerst getrouwd met Floris Peters Keppel uit Herwijnen (19 oktober 1680) en op 14 april 1700 met Gerrit Hendriks uit Opijnen, van wie ze één zoon had Gerrit Gerritsz. van den Heuvel. In 1706 hertrouwde ze met Gerard van Kleeft. Zij overleed in 1727.De laatst genoemde naam Frans Ceppel was een zoon uit haar eerste huwelijk.

 

De naam van Noorden kan ik niet thuisbrengen, kan dit  Van Tilburg zijn of Van Kleeft?

Sara Fransz van Noorden? laatst weduwe Gerit

van den Heuvell sieck te bedde liggende dogh haare

 

Vraag 2:

 

de helft van 45? elle linne?. Ik neem aan dat dit niet helemaal duidelijk is, wat zou het nog meer kunnen zijn? 45 el linnen is nog al wat. Of ze moeten zelf een vlasserij hebben gehad.

 

mitsgaders nogh de helft van 45? elle linne? 't welck door de testatrise en haar soons vrouw samen gereijt is

(De linkerkant van het papier is beschadigd.)

 

Vraag 3

En dan nog een vraag over het afgekorte bed:

 

Ik dacht nog na over het beste bed: met zijn toebehoren. Moeten we hierbij niet in de richting denken van het beste bedrijf met zijn toebehoren? Vooraf lezen we over het verdere bouwgereetschap en later over linne?´t welk door de testatrice en haars soons vrouw samen gereijt is. Sara was dus ondernemer en ze werkte samen met de vrouw van haar zoon. In die tijd kende men geen bedden zoals wij die kennen. Men sliep in een bedstede die aan het huis verbonden was, een houten kast met strobedenkking. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ze dit bedoelde zonder het huis te noemen. Als met linne linnen bedoeld wordt lijkt het erop dat ze vlas verbouwden waarvan ze linnen maakten.Graag verneem ik je reaktie hierop.

 

Mirjam, bed. kan ook nog de afkorting zijn van bedekking.

 

Die laatste suggestie kan ik zelf niet plaatsen in de context.

Voor de context toch nog maar even een uitsnede uit de hele tekst:

 

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

hallo Mirjam

 

1) wat er in alle geval duidelijk *niet* staat is "Tilburg" of "Kleeft".  "Noorden" zou heel goed kunnen, al staat er voor de d wel een punt alsof het een i is, en ook boven de laatste letter. Maar dat kunnen net zo gemakkelijk vlekjes zijn want de r is hetzelfde als andere rren in te tekst.

 

2)  de '4' van '45 elle' lijkt wel verdacht veel op de '2' uit de datering onder te tekst. Precies hetzelfde zou ik zeggen ;-)  Ik heb nog zitten puzzelen of de '5' misschien niet de eerste letter van het volgende woord kan zijn maar dat leverde ook niets op. Vooralsnog zie ik ook niet meer dan dat jij las.

 

3)  Het argument van de bedstee gaat niet op. Dat men toen geen bedden kende zoals wij ze nu kennen klopt, maar het woord 'bed' of  'bedde' kende men wel en dat was dus niet een ledilkant o.i.d. maar het ding waarop men sliep en dat in die bedstee lag. Een soort matras dus, of een grote peluw.

Het gebeurt regelmatig dat je een (beste) bedde met toebehoren in testamenten tegenkomt, van de week had ik er ook nog eentje, een moeder die aan een van haar dochters haar kleren en haar bedde met toebehoren vermaakte. De toebehoren zullen dan zijn het oorkussen, slaaplakens en dekens.Dat het huis hier niet genoemd wordt is dus niet relevant.

Neemt niet weg dat die dubbele punt op die plaats vreemd blijft en je je niet moet afsluiten voor een andere betekenis.

 

groeten, Frans

 

 

Wie kan oud Hollands handschrift lezen?

Hallo Frans,

 

Bedankt voor je reacties.

 

ad 1. Toevallig kreeg ik vandaan van Jan de informatie dat bij Sara van Tilburg ook wel eens de naam Nooreijnde gebruikt was. Zelf vond ik deze opmerking in kopieën die ik heel lang geleden ooit uit de Navorscher gemaakt heb:

Sara Fransdr. van Tilborgh (bij den doop harer dochter Anne 1689 genoemd Sara Nooreynden).

 

Ik denk dus dat er inderdaad Noorden staat.

 

ad 2. Misschien is het dan inderdaad 25 elle. Jan vond 45 erg veel, dus misschien kan hij hiermee wel vrede hebben. Dat zou dan ca. 17,5 meter zijn.

 

ad 3. Inderdaad juist door die formulering denk ik ook dat het bedde moet zijn.