Stamboom Forum » Hulp gevraagd/aangeboden  

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Op mijn genealogische zoektocht kom ik regelmatig een vader en zoon tegen die de namen Gerrit Adriaens en Adriaen Gerrits dragen. De naam Adriaen vind ik bij hen ook als Arije, Arien of zelfs Andries. Tot zover geen probleem. Maar in plaats van Gerrit gebruikt men ook de naam Ghijsbrecht. Bij Andries Ghijsbrechts denk je toch aan een ander persoon dan bij Arijen Gerrits. Toch wijst alles erop (woonadres, tijd, beroep, enz.) dat het hier om dezelfde persoon handelt. Wie kan mij zeggen of Gijsbrecht en Gerrit inderdaad door elkaar gebruikt werden? En meer nog; hoe kan ik dat staven? Zit ik er verder nog mee dat één van hen als alias ook nog weleens een totaal andere achternaam gebruikte. Wat kan hiervan de reden zijn?

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Zal proberen een stukje uitleg te geven

Helaas vermeld je geen datums

Je moet er vanuit gaan dat velen analfabeet waren,dus niet kunnen lezen en schrijven. Diegene welke in doopregisters de namen opschreef gingen op het gehoor af hoe de naam gespelt moest worden Dat gaf dus vele variaties op de naam. Dan had niet een ieder een naam en men noemt dit Patroniem ,is dus de voornaam

welke gebruikt werden al dan niet voorzien van de voornaam vader de vernoemigen dus. Dan zijn er doop getuigen welke je moet opzoeken en herlijden naar een Familie verband. Dan kom je vrij aardig in de buurt van verwanten. Ook en bekend probleem is de vernoemigen ,stel een paar heeft 8 kinderen ,deze huwen en zij vermoemen  naar hun ouders bedoeld elk kind van dit paar gaat zelfde ,namen,vernoemen wat een berg zelfde namen geeft. De varianten in de naam zijn dan vele en gebruiken een andere naam om zich van elkaar te onderscheiden,dat was heel gebruikelijk.maar voor onderzoeker verwarrend . Zelf kun je dan ...alias gebruiken om een overzicht te krijgen in de familie lijn...Soms veel puzzelen wat leuk kan zijn voor de genealoog

 

Gr van Henk.

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Dank je Henk. Dit was mij wel bekend. Maar waar ik op doel is waarom gebruikt men bijvoorbeeld Ghijsbrecht en Gerrit door elkaar? Van Adriaen en Andries is dat nog wel te begrijpen. Hoewel ook die twee namen elk een andere betekenis hebben. We praten overigens over ca. 1590 - 1630. En vooral ook; waarom nam men een alias als achternaam?

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Het blijft wat giswerk

In mijn geval is een Alias  de stamnaam, welke ook variabel kan zijn in kleine details

Deze vonden wij in notariele aktes,dan wordt de achternaam vermeld of... er wordt er

een aangenomen of gemaakt nodig voor de aktes welke diende als eigenaar van Hof en gronden

Deze naam vinden wij tot in het heden in  mijn geval

Ook in huwelijks aktes vinden wij die naam terug

Geen idee hoe je vraag op te lossen.mogelijk vind je nog stukken waaruit meer gegevens

komen,neem nooit iets van een ander over maar zoek het uit,zover mogelijk is

 

Gr Henk.

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Jeroen, misschien moet je aan het woord 'alias' niet de betekenis van vandaag toekennen. Je weet dat sommige mensen ook genoemd werden naar de plek waar ze woonden of het beroep dat ze uitoefenden. Dus als iemand 'officieel' Jan Pietersen was (heette) en men schreef in een akte ook nog de toevoeging die die persoon gekregen had in zijn omgeving omdat hij bakker was of op den dijk woonde, dan werd dat met een 'alias' toegevoegd, in de betekenis van: ook wel genoemd. Bij ons heeft het woord denk ik teveel een bijbetekenis van 'bijnaam', terwijl het toen dus heel normaal was, inderdaad om iemand van anderen te onderscheiden.

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Jeroen

 

je vraagt 'hoe kan ik dit staven'. Nou, om te bewijzen dat eenzelfde persoon zowel Adriaen als Andries genoemd wordt, en een Gerrit die Gijsbrecht genoemd wordt, dan moet je wel van goede huize komen want erg waarschijnlijk klinkt het niet ;-)

 

Verder 'waarom nam men een alias als achternaam'.  Ik denk dat je het dan teveel met een 21e eeuwse bril bekijkt. Namen waren niet vast, en de bewuste persoon zal wellicht door de omgeving opgezadeld zijn met een bijnaam.

Maar je laat het in het midden om welke namen het gaat, 'achternamen' is ook niet echt een term uit die tijd. Er waren families die een familienaam gebruikten (meestal adel en patriciaat) maar een heleboel mensen hadden alleen een naam + patroniem. Verder had je dus toenamen of bijnamen (zie je ook weleens zo in aktes, 'Jan Cornelisz gebijnaempt xxxx') die vaak te herleiden zijn. 

Kortom, misschien is uit dat zogenoemde alias te halen waarom hij het aanbedeeld kreeg, maar dat alias noem je niet. 

 

En tot slot: uit je vraag zou je kunnen herleiden dat je een Adriaen Gerritsz XXXX hebt, waarvan je denkt dat die hetzelfde is als Andries Gijsbrechtsz YYYY. Ik zou dan toch nog eens kritisch naar je gevolgtrekkingen kijken of er geen andere verklaringen zijn.

 

groeten, Frans

 

PS: Mirjam reageerde terwijl ik het bovenstaande zat te typen. We zijn het niet oneens ;-)

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

 Frans en Mirjam: Het betreft hier Adriaen Gerrits Sanen alias Stolck de glaesmaecker. Zo staat het letterlijk in een document. Daarnaast komen ondermeer op de Digitale Stamboom beide varianten voor (Stolck en Sanen) voor zowel vader als zoon. Dat het om dezelfde persoon gaat blijkt uit de naam van zijn tweede echtgenote die in beide gevallen dezelfde is. Daarnaast leefden ze in dezelfde tijd, hadden hetzelfde beroep, woonden beiden aan de Koornmarkt, hadden beiden hun nering buiten de Kethelpoort..... Maar alleen al de echtgenote bewijst dat het dezelfde persoon is.

In de genealogie komt een geval voor waarin iemand enkele jaren de naam van zijn echtgenote aannam om zijn recht op een erfenis kracht bij te zetten. Verder acht ik het mogelijk dat Stolck en Sanen mogelijk aangetrouwde familie waren waarbij een wees uit de ene stam groot gebracht werd door de andere stam en derhalve beide namen hanteerde. Maar dit laatste is puur speculeren. De naam Andries en Adriaen kwam ik eerder in de genealogie door elkaar gebruikt tegen. 

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Onder de reactie van Frans geef ik jouw en Frans wat meer info over deze zaak.

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Hoi Jeroen,

 

Ook ik ben de namen Adriaan en Andries vaker door elkaar tegengekomen. Heeft misschien ook te maken met de verkorte roepnaam, Arie of Aart, dat men daar weer een officiëlere naam bij zocht.

Volgens mij ben ik ook wel eens de verwisseling van Gerrit en Gijsbert tegengekomen. Dat heb ik toen meer op een foutje van de schrijver toen gehouden.

 

Maar dat Jan en Frans door elkaar gebruikt worden, dat ben ik eigenlijk nog nooit tegengekomen. Daarmee maak je het wel verwarrend .

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Kan het niet zijn, dat Joosge Vrancken

eerst was gehuwd met Andries Gijsbrechtsz 

en daarna met Adriaen Gerritsz van Sanen

alias Stolk?

(bijvoorbeeld collega van echtgenoot nr 1,

zelfde adres, zelfde werkplaats)

 

Dat een naam af en toe verkeerd werd opgeschreven

(of foutief in de digitale stamboom is ingetikt !) is

mogelijk, maar dat één en dezelfde persoon

zowel met een andere voornaam als met een ander patroniem

wordt aangeduid vind ik echt heel erg onwaarschijnlijk.

 

groeten,

 

Frans

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

haha, ik vond het wel grappig Martha, dat Willem in de ban van die naamsverwisselingen nog meer aliassen ging bedenken ;-)

 

Dat er een fout door een schrijver werd gemaakt kwam natuurlijk voor. Wat we daarmee niet moeten doen  is daar de algemene conclusie uit trekken dat die "namen door elkaar werden gebruikt". Dan wordt genealogie helemaal een grabbelton.

 

groeten, Frans

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Whaha, je hebt gelijk Mirjam. Tja, zowel Jan als Frans reageren regelmatig op de rubriek "hulp gevraagd". Maar eh...'t is inmiddels gecorrigeerd. Met excuses aan de betrokkenen.

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Dat is niet aannemelijk Jan. Er was wel een eerder huwelijk, maar dat was met iemand met een totaal andere naam. Daarbij zou ze dan in beide huwelijken een echtgenoot hebben gehad met

1. dezelfde naam

2. hetzelfde patroniem

3. hetzelfde beroep

4. hetzelfde adres

5. een zoon met dezelfde naam

6. beiden een bedrijf en woningen buiten de stad

Dit zou een iets te groot toeval zijn.

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Jeroen

 

hu het me duidelijk is hoe het zit met dat alias even daar op geconcentreerd, want dat was tenslotte ook een van je vragen.

"Adriaen Gerritsz Sanen alias Stolck" : eerste opmerking is dat zijn toenaam kennelijk (van) Sanen is, en dat hij (soms) ook wel Stolck wordt genoemd. Dat kun je denk ik ook wel zien aan de vermeldingen in de dig. stamboom van Delft - méér Sanen dan Stolck. Misschien heb je ook al meer over zijn voorouders, dan weet je bijv. of het al echt een familienaam geworden is.

Dan het waarom. Een paar verklaringen, of overwegingen kunnen zijn:

1) Adriaen zijn grootvader van moederskant heette Stolck en hij is naar die grootvader genoemd. Dan hoeft het nog niet direct om een volledige vernoeming te gaan. Ik heb een voorbeeld van een Pieter Ariensz van Wouw wiens moeder vader Pieter Jac. Quantgen  heette. Pieter ging vervolgens voor de wereldlijke overheid als Pieter Ar. van Wouw door het leven, en voor de kerk steeds als Pieter Ar. Quant.

2) Zelfde kan ook als hij naar een (suiker) oom genoemd is, of oudoom.

3) Er waren twee Aries in het gezin, en een ervan kreeg een bijnaam. Ik heb bijv. een gezin Van Rijn waarin twee Cornelissen voorkomen. De een werd Cornelis van Rijn genoemd, de ander Cornelis van Rijn alias van de Boekhorst.

4) Er was nog een Arie Ger. Sanen in de omgeving (een neef bijv.) en de ene had een verwantschap met Stolck en kreeg daarom die toevoeging.

5) Het kan ook verder terugliggen. Dan werd de familie Sanen al een of meer generaties eerder 'Sanen alias Stolck' genoemd.

6) Hoewel het voor de hand ligt om ergens een Stolck onder zijn voorouders te verwachten, zijn er nog wel merkwaardiger naamsverspringingen geweest. Bijvoorbeeld van een weduwe die hertrouwde met een toenaamloze man, die toen vervolgens de naam ging gebruiken van zijn vrouws eerste man.

7) Nog een sterk voorbeeld: een Sibille die haar naam heeft van een grootmoeder van moederskant, maar Van de Boekhorst gebruikt als toenaam - zo heette de schoonmoeder van diezelfde grootmoeder. Ook nogal vergezocht dus. In zulke gevallen gaat het dan eigenlijk altijd omdat de persoon in kwestie een zekere status aan de naam denkt te ontlenen.

8) Heel wat anders: Adriaen werkte eerst voor een patroon die Stolck heette en heeft de zaak van hem overgemomen. Pakte hij meteen de goodwill van zijn oude baas mee.

 

Mogelijkheden genoeg dus, er zullen er nog wel een paar te bedenken zijn.

 

groeten, Frans

 

 

Namen door elkaar gebruikt. En waarom een alias?

Dat zijn dus inderdaad nogal wat mogelijkheden. Als je daar de twee die ik zelf aandroeg bij optelt kunnen we dus nog even puzzelen. Maar dat is tevens het leuke aan de genealogie. Evenals het brainstormen op het forum. Want daar wordt het probleem vanuit verschillende invalshoeken benaderd en brengt een ieder zijn/haar eigen ervaringen in. Inderdaad komt Sanen op de digitale stamboom meer voor dan Stolck. Maar in andere bronnen is het weer andersom (bijvoorbeeld bij het St-Lucasgilde en bij de diverse imposten, duit op de gulden, kohier 10e penning).