Stamboom Forum » Hulp gevraagd/aangeboden  

momber ; momboir (=voogd)

Gezien de hoge sterftecijfer werden voogden aangesteld bij overlijden van de ouders indien er nog minderjarige kinderen waren.
Vaak lees je in de archieven een naam van een mannenlijke persoon met vermelding momboir en m/m van een vrouwelijke persoon.
Welk besluit kan men hier uit trekken?

Betekent dit dat beide ouders van vrouwelijke persoon reeds overleden zijn op het moment van de akte

of dat vrouwelijke persoon nog minderjarig is bij betekenen van de akte?

momber ; momboir (=voogd)

Er kan ook één van beide ouders overleden zijn. De achtergebleven vader kon dan een voogd benoemen, voorzover ik weet dan van moederskant, om de belangen van die kant van de familie te waarborgen. En andersom. Waren beide ouders overleden, dan werden in het ideale geval twee voogden van beide zijden benoemd: één van vaderskant, één van moederskant. Bij de aanstelling tot voogd gold dit voogdschap alleen minderjarige kinderen. Mijn indruk is wél dat de voogdij heel lang bleef doorlopen, in elk geval tot het minderjarige kind getrouwd was (en misschien al lang volwassen was). Bij volwassen vrouwen lees je overigens vaak ook nog over een 'zelfgekozen' of 'gecoren voogd'.

De precieze regels weet ik ook niet, maar dit is wat ik vaak denk tegen te komen. Dus onder voorbehoud!

 

www.stoffelswebworld.com

momber ; momboir (=voogd)

In Gouda komt voor de zogenaamde Weeskamer, niet te verwarren met de 2 Weeshuizen (later samengevoegd) aldaar.

 

Inschrijvingen die ik daar raadpleegde hadden betrekking op halve wezen, waarvoor voogden worden vermeld/aangewezen en de verzorging van nagelaten genoemde minderjarige kinderen (met leeftijdvermelding) wordt gegarandeerd. Dit kort voordat de overgebleven partner hertrouwt.

 

Per testament sloot men de weeskamer wel uit.

momber ; momboir (=voogd)

Een hoog sterftecijfer heeft niets te maken met aanwijzen van voogden. Aanwijzing van voogden spruit voort uit de verantwoordelijkheid die de overheid nam om de belangen van weeskinderen (maar ook anderen die niet voor zichzelf op konden komen) te behartigen.

 

Het ligt er nog aan over welke periode en/of gedeelte van het land je het hebt, maar zeker de steden en ook andere plaatsen, en anders wel de baljuwschappen (zoals Rijnland) hadden een Weeskeur waarin de instelling van een Weeskamer (zoals bij Martin in Gouda) was geregeld, en waarin ook werd bepaald wie als voogden in aanmerking kwamen. En als er geen Weeskamer was gebeurde de aanwijzing wel door schout en schepenen. In Rijnland was de overblijvende ouder altijd voogd en werden er twee van de kant van de overleden ouder benoemd. Als ze allebei dood waren werden er van elke kant tenminste één benoemd. Ik ben er ook wel tegengekomen met vier: twee administrerende en twee toeziende voogden.

De voogden traden als vertegenwoordigers van de weeskinderen op totdat ze volwassen werden (dat werden ze ook door in het huwelijk te treden). Dat was in alle rechtshandelingen zoals boedelscheidingen, verkoop van onroerend goed etc. maar ook het beheer van geld en goederen.

 

De 'gecoren voogd' die Frits bedoelt heeft een andere achtergrond. Vrouwen konden zelfstandig geen rechtshandelingen verrichten. Als ze getrouwd waren trad meestal hun man op als voogd, zo niet dan kozen ze er zelf een. Meestal een familielid: vader, zoon of broer of anders de secretaris of een notaris. Of de buurman. Dat was een eenmalige zaak: vaak staat er dan ook in de akte 'als gecoren voogd in desen', dus alleen voor die ene rechtshandeling die in de akte wordt beschreven.

Voor weeskinderen en andere toezicht behoevende personen konden in testamenten ook van te voren voogden worden aangewezen. Dat werd dan inderdaad vaak gecombineerd met de uitsluiting van de Weeskamer.

 

groeten, Frans

 

momber ; momboir (=voogd)

Goed en duidelijk verhaal, Frans, helderder dan ik het onder woorden kon brengen!

momber ; momboir (=voogd)

Oprechte dank.

Uw uitleg lost al veel problemen op .
Mijn onderzoek richt zich tot Noord Brabant 15° en 16° ,17 °eeuw o.a. schepenbank Helmond terug te vinden via

www.archieven.nl/nl/zoeken.

 

Gelden hier dezelfde regels zoals door U beschreven?

 

Met vriendelijke groeten

Paul

momber ; momboir (=voogd)

Paul, dat kan ik niet met zekerheid zeggen want ik ben niet thuis in het bestuursrecht van Brabant uit die tijd. Dat vrouwen geen rechtshandelingen konden plegen zal algemeen geweest zijn; de bevoegheden en taken van voogden over weeskinderen, daar lijkt me ook niet zo gauw verschil in te kunnen zitten.

De Weeskeur van Rijnland is zeer uitgebreid en gedetailleerd (57 artikelen) en het kan heel goed zijn dat er elders anders geformuleerde bepalingen waren, bijv. over de manier waarop voogden werden aangewezen. Maar dat zal iemand met kennis van die gebieden kunnen beantwoorden.

 

groeten, Frans

 

 

 

momber ; momboir (=voogd)

Tot 1957 waren gehuwde vrouwen in Nederland handelingsonbekwaam (toestemming man voor rechtshandelingen nodig). http://nl.wikipedia.org/wiki/Handelingsbekwaamheid#Gehuwde_vrouwen_voor_1957

 

In 1760 kreeg Jannetje Strigt (1736 - 1802) ev Leendert Jonckhoen (1731 - 1801) van de gemeente Gouda toestemming voor het uitoefenen van een uitdragerij. http://home.planet.nl/~jlafeber/JongkoenStrigt.html

 

Weduwen van Goudse pijpmakers zetten (met gebruikmaking van eerdere pijpmerktekens) pijpmakerijen van hun overleden mannen voort. Mogelijk met toestemming van het Gildebestuur resp. op grond van de gildebrief/gildereglement. Gilden voorzagen in een weduwenfonds.

 http://nl.wikipedia.org/wiki/Gilde_(beroepsgroep)#Organisatie_van_de_gilden_in_de_middeleeuwen

 

Tijdens de Bataafse Republiek (1795 - 1801) - onder Franse Bezetting - werden de Gilden (Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap) afgeschaft. Bij NS-Machinisten ('stoker') leek de lang gebruikte termen leerling-machinist en meester terug te verwijzen naar oude gildegebruiken.

 

Meerderjarigheidsgrens was lang 25 jaar, tenzij eerder gehuwd.

momber ; momboir (=voogd)

Uit uw uitleg begrijp ik nu ook waarom altijd vrouwen werden vermeld met hun momboir en dus geen mannen met hun voogd.(tenzij minderjarig)

Indien een minderjarige vrouw huwde werd blijkbaar de echtgenote de nieuwe momboir ?
Wat gebeurde er met de momboir die voorheen voogd was van de minderjarige kinderen?
Bleef hij nog steeds voogd van de overige ongehuwde kinderen.

Minderjarigheid (tot 25 jaar) verviel bij huwelijk.
Was tot 25 jaar de toestemming van de ouders of voogd vereist bij een huwelijk?

 

Hoe belangrijk of minder belangrijk was de familiale band tussen kinderen en aangestelde voogden;

 

MVG

momber ; momboir (=voogd)

Het lijkt aannemelijk, dat betrokkene voor resterende minderjarige kinderen voogd (mogelijk in Zuidelijk Nederland momber/momboir genoemd) bleef.

 

Datzelfde geldt v.w.b. huwelijk van minderjarige kinderen, maar waaruit die blijkt vóór invoering van de burgerlijke stand (1811) is mij onduidelijk. Het staat me bij, dat voor een jonge echtgenote (21) en/of zichzelf (20/wees) te Gouda Maarten Jan Louis Kip (1715 - 1769) toestemming vroeg aan/kreeg van het gemeentebestuur. 

 

Bij de burgerlijke stand(1811 e.v.) was/is toestemming van de ouders vereist; zij teken(d)en de huwelijksakte. In huwelijkse bijlagen zitten eventuele overlijdensgegevens van de ouders, terwijl van buitenechtelijke kinderen wordt vermeld dat de vader onbekend (tenzij later erkend) is.

momber ; momboir (=voogd)

Paul,

 

1: de door een weeskamer aangestelde voogd van wees beheerde dus tbv het weeskind de door de ouders nagelaten goederen. Werd een weeskind meerderjarig dan kon hij of zij zelf het beheer gaan voeren. Ze konden dus gewoon over het geld beschikken. Vaak vind je dan ook nog een akte waarin hij of zij bevestigde dat ze alles hebben gekregen waar ze recht op hadden.

Bij een huwelijk van een weeskind hield de ene, specifieke voogdij op. Haar echtgenoot kon haar dan vertegenwoordigen in rechtshandelingen, maar dat heeft eigenlijk niets met de eerdere voogdij te maken.

 

2. een gestelde voogd oefende het voogdijschap uit zolang dat noodzakelijk was. Dat een van de kinderen meerderjarig werd deed niets af aan het voogdijschap over de andere kinderen.

 

3. In Holland was op grond van de Politieke Ordonnantie van 1580 toestemming van de ouders nodig voor een huwelijk van jongens onder de 25 jaren, en meisjes onder de 20 jaren. Volgens het echtreglement dat vanaf 1656 oa in Brabant gold, was dat tot aan de meerderjarigheid. En die meerderjarigheid werd weer omschreven als alle mannen onder de 25, en alle vrouwen onder de 20 jaren. Komt dus op precies hetzelfde neer.

 

4. Ook hier: ik weet niet hoe belangrijk men dat in Brabant vond. In Rijnland, en ik denk ook in de rest van Holland, waren ouders en grootouders sowieso gerechtigd om als voogd benoemd te worden. Vervolgens moest de band zo nauw mogelijk zijn: de oudste en naaste familieleden (mits bekwaam geacht) kwamen vervolgens in aanmerking. Vrouwen, uitgezonderd moeder en grootmoeder, konden geen voogden zijn.

 

groeten, Frans

 

momber ; momboir (=voogd)

Aaltje Jonkhoen (Gouda 1720 - Gouda 1791) was gehuwd (1740) met Jan de Wit, maar die vertrok spoorloos omstreeks februari 1751 naar Oost-Indiën onder achterlating van "drie kleijne onnosele en naakte kinderen". Zij vraagt aan het gemeentebestuur toestemming om voor hun onderhoud het vermogen te mogen aanspreken. Dat wordt toegestaan.

N.B.:

Uit de database van het Nationaal Archief blijkt Jan de Wit 2/11/1752 te zijn overleden. Te Batavia of op zee.

Gegevens van Jan de Wit uit Gouda

Datum indiensttreding: 23-10-1751 Datum uit dienst: 02-11-1752

Functie bij indiensttreding: Matroos

Reden uit dienst: Overleden

 

Uitgevaren met het schip: Spaarzaamheid Waar uit dienst: naarstigheid

Maandbrief: Nee Schuldbrief: Ja

Gegevens van de vaart

Schip: Spaarzaamheid Vertrek: 23-10-1751 Kamer: Amsterdam Kaap: 24-01-1752 18-02-1752

Inventarisnummer: 6275 Folio: 142

Aankomst: 07-06-1752 Batavia