sinds wanneer werden fotos gemaakt?
De hierboven genoemde verzameling van makers van Carte de Visite-portretten van Dionnies Nijhuis is lange tijd de enige inventarisatie geweest van (vroege) fotografen in Nederland. Met de nog altijd belangrijke CBG-uitgave Het Nederlandse fotoportret 1860-1915 (1989) vormt de site een mooi uitgangspunt voor verdere studie.
Sinds kort is echter ook het langverwachte boek verschenen van Steven Wachlin, Photographers in the Netherlands, a survey of commercial photographers born before 1900, based on data from the Dutch population administration, city directories and newspapers, Den Haag (CBG) 2011, 2 (!) delen. Laat u niet afschrikken door de Engelse titel: het merendeel van de gegevens heeft geen taal nodig!
Wachlin heeft een paar decennia gewerkt aan het in kaart brengen van de vroege studio- en/of vakfotografen in Nederland. Nu er steeds meer krantenbanken online komen, is het mogelijk een deel van de advertenties die hij moeizaam en tijdrovend bladerend bijeengaarde, te downloaden. Maar zonder zijn gegevens over levensdata, werkzaamheid en typografie blijft het lastig een foto op leeftijd te bepalen. Ook met dit standaardwerk zullen er lacunes blijven. Echt vroege portretfotootjes hebben namelijk geen vermelding van een atelier of fotograaf. Die zijn dus ook bij Wachlin niet thuis te brengen.
Wachlin is al die jaren door musea, archieven en samenstellers van tentoonstellingen benaderd als DE specialist. Vaak heeft een artikel, boek of tentoonstellingscatalogus over fotografie in een bepaalde stad of provincie een door hem aangeleverde, biografisch getinte bijlage over plaatselijke fotografen; een bijlage die door de andere aard van het werk vaak uitgebreider is dan het nu al onmisbare, bovengenoemde werk. Wie dus zoekt in een bepaalde omgeving, zou er dus ook goed aan doen te googelen op (bv.) 'fotografie Noord-Brabant'.
Overigens is het boek van Wachlin de lang verwachte Nederlandse versie van een soortgelijke uitgave voor België: Steven E. Joseph, Tristan Schwilden and Marie-Christine Claes, Directory of photographers in Belgium 1839-1905, Antwerpen (Museum voor Fotografie) 1997, 2 dln.