Stamboom Forum » Latijn  

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

 

Ik heb een doopvermelding waar ik niet helemaal uit kom.

Het betreft een doop op 14-02-1647 te Bedum van een kind van Marten Harmens. De vermelding is te lezen op www.allegroningers.nl. De tekst "Dominica Septuagefima" heb ik via links op dit forum gevonden en zou betekenen Zondag, de 70e dag, de 9e zondag voor Pasen.

Wat ik aan dit gedeelte niet begrijp is hoe de telling was. De 70e dag vanaf 1 januari gerekend is niet op 14 februari, maar wellicht werd het anders bedoeld. Dan staat er tussen deze twee woorden en de naam Marten Harmens nog een woord, dat ik niet kan ontcijferen. Het lijkt op "booft", maar ik kan in vertalingslijsten niets vinden dat er op lijkt, dus dat zal waarschijnlijk niet kloppen.

Na de naam Marten Harmens volgt er nog iets dat ik lees als "ter land". Als dat er echt staat is het geen latijn natuurlijk, maar misschien weet iemand die verstand heeft van doopvermeldingen wat hier mee bedoeld wordt. 

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

"Dominica septuagesima heeft Marten Harmens ter Lane een kind ter doop laten brengen". Dominica Septuagesima was een van de beweeglijke feestdagen, zie http://images.tresoar.nl/wumkes/periodieken/fa/fa_1859.pdf, blz. 15/181

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

 

In de Juliaanse kalender valt Pasen in 1647 op zondag 18-4-1647. De 9de zondag voor Pasen is 14-2-1647. Dat is 63 dagen voor Pasen. Echt goed tellen kunnen ze in Rome niet, maar als je afspreekt om het eerstvolgende tiental, 70, te noemen krijg je Dominica in septuagesima. De achtste zondag voor Pasen, dwz 56 dagen voor Pasen, wordt Dominica in sexagesima (60) genoemd, en de zevende zondag, dwz 49 dagen voor Pasen, wordt Dominica in quinquagesima (50) genoemd. De vastentijd van 40 dagen (quadragesima) begint op de woensdag, Aswoensdag, na de Dominica I in quadragesima. Alle zondagen in voorvasten en vasten volgen hieronder.

 

63 Dominica in septuagesima

56 Dominica in sexagesima

49 Dominica in quinquagesima

42 Dominica I in quadragesima

35 Dominica II in quadragesima

28 Dominica III in quadragesima

21 Dominica IV in quadragesima

14 Dominica de passione (Passiezondag)

7 Dominica in palmis (Palmzondag)

0 Dominica resurrectionis (Pasen)

 

http://wwwextern.ubn.ru.nl/soeterbeeck/litkalender.php

 

Bijgewerkt

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

Er staat inderdaad ter Lane.

Inmiddels ben ik erachter dat Ter Lane een plaatsnaam is van een plaatsje vlak bij Bedum. Als je op de achternaam ter Lane zoekt kom je maar vier vermeldingen tegen, alle vier uit Bedum rond 1650. Nu zijn plaatsnamen soms tot achternamen verworden maar ik twijfel of de schrijver dat hier bedoeld heeft. Zal er even met allegroningers over mailen. 

Bedankt voor de informatie ook over Septuagesima. Dat zijn al twee van de drie vragen beantwoord. 

 

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

Goed lezen is ook nog een kunst.

Ik realiseer me opeens dat je alle vragen al hebt beantwoord. "booft" is "heeft".

Dank voor de snelle oplossing.

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

Hier is een overzichtje wat ik gebruikt heb bij het maken van transcripties:

-9 Septuagesima
-8 Sexagesima
-7 Quinquagesima, Estomihi
   [Aswoensdag]
-6 Invocavit, Quadragesima prima
-5 Reminiscere, Quadragesima secunda
-4 Oculi, Quadragesima tertia
-3 Laetare, Quadragesima quarta
-2 Judica, Quadragesima quinta
-1 Palmarum, Quadragesima sexta [Palmzondag]
0  Pascha [Pasen]
1  Quasimodo-geniti
2  Misericordia Domini
3  Jubilate
4  Cantate
5  Rogate, Vocem Jucunditatis
   [Ascensio, Hemelvaart]
6  Exaudi
7  Pentecoste [Pinksteren]
8  Trinitatis

De cijfers geven aan hoeveel weken voor/na Pasen de betreffende feestdag valt.

Groeten,

Frank

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

-

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

Bedankt, dat zal vast nog wel van pas komen.

Weet je toevallig ook wat bijv. 9bris betekend? Is dit de negende maand als in november?

Dominica Septuagefima ... en nog een woord

In de Romeinse tijd begon het jaar in maart.

 

7bris - septembris

8bris - octobris

9bris - novembris

10bris of xbris - decembris

 

Dit zijn afkortingen: voluit zou er in het Latijn moeten staan "mensis novembris" ofwel "van de november maand". Merk op dat november in het Latijn een bijvoeglijk naamwoord is; in het Nederlands is het een zelfstandig naamwoord.