Hans wat goed dat je weer terug op het forum bent. Zelf was ik een paar dagen weg en ben nu zelf een laatste hand aan het leggen aan het ""Groot Van der Laan boek". Je ontdekking van het echtpaar Pancras Pieters, voor Zwaantje Filipsdr., bevestigt mijn eerdere vermoeden dat Pancras Pieters de vader is van Jan Panken (van der Laan). Nu kun je ook verder achteruit kijken. De naam Pank komt weinig voor. De heilige Pancras was niet zo populair hoewel de stad Leiden toch een ST. Pancras kerk had, welke ook grond bezat in Waarder. Ja ik weet het: in het midden de 17e eeuw komt er ook een Jan Panken van Dijk voor in Waarder, maar ik heb reden om aan te nemen dat het patroniem in dit geval is binnen de vrouwelijke Panken. Met de naam Pancras Pietersz en Pieter Pancras in Waarder is er daarom een grote kans dat dit jouw familielijn is. Daarom adviseer ik jou - en wellicht kunnen anderen in dit forum je helpen - om verder onderzoek te doen naar:
Pieter Pancras die in morgenboeken van Waarder voorkomt aan het begin van de 17e eeuw. Ik durf er wel een fles wijn op te zetten, dat dit de vader is van Pancras Pieters de vader van Jan Panken:
Mijn bevindingen en vermoedens nog even op een chronologisch rijtje
Morgenboek Waarder 1604:
https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=319&micode=1.1.1&milang=nl&mizk_alle=morgenboeken%20rijnland&miview=inv2
1604 p. 5 nr. 39 – Lodewijck Cornelisz eijgen Pieter Pancken bruijcker op die Charte getijckent – 39 – 7 morgen. 6 hont – 50 roeden
p. 6 – nr. 49 Pieter Pancken hennip werffien op die Charte getijckent – 40 – groot – 4 hont
1608 – morgenboek Waerder
p. 29 nr. 39 – Lodewijck Cornelisz eijgen Pieter Pancken bruijcker op die Charte getijckent – 39 – 7 morgen – 1 hont – 50 roeden
Die selfde erfgenamen eighenaers ende selfde Pieter Panken bruijcker.
p. 30 – nr. 49 Pieter Pancken hennip werffien op die Charte getijckent – 40 – groot – 4 hont
1612 – morgenboek Waerder
p. 39 nr. 39 – Lodewijck Cornelisz eijgen Pieter Panckerisz bruijcker op die Charte getijckent – 39 – 12 morgen – 1 hont – 50 roeden
p. 40 – nr. 49 Pieter Pancken hennip werffien op die Charte getijckent – 40 – groot – 4 hont
1616 – morgenboek Waerder
p. 57 nr. 39 – Lodewijck Cornelisz eijgen Pieter Panckerisz bruijcker op die Charte getijckent – 39 – 12 morgen – 1 hont – 50 roeden als voornoemd
p. 58 – nr. 49 Pieter Pancken hennip werf. op die Charte getijckent – 40 – groot – 4 hont
als voornoemd
Interessant is ook om wat meer aandacht te besteden aan Geertgen Willems die in alle bovengenoemde morgenboeken voorkomt als gebruiker op perceel nr. 51 en op perceel nr. 31 is zij samen met Pank gebruiker. Zelf vermoed ik de volgende relatie:
In de heffing van de 10e penning van 1561 komt onder Westeijnde voor:
(https://www.hogenda.nl/wp-content/plugins/hogenda-search/download_attachment.php?id=2949&type=source
Nico P. den Hollander, 10E PENNING WAARDER 1561
(Archief Staten van Holland voor 1572, inv. nr. 1467)
p. 13 Item Willem ende Pancras Pieterszn hebben te samen gebruyct in huyre van Aelbrecht de Ridder in den Hage XVII margen drie hont lants halff weylant ende halff hoylant met huys berch scuyr daerop staende den hoop voor IC g. et facit de margen d’een duer d’ander V g. XIIII sts. II dts. vrijts gelts compt den Xe penninck – X g. [kantlijn:] hier op gesien de huircedulle in date den 26en may 1554
Het lijkt er op grond van deze aantekening op dat deze Willem en Pancras Pieterszn broers waren. Geertgen Willems kan dan goed een dochter van deze Willem Pietersz. Zijn. In dat geval werkt Pancras Pietersz. Op perceel nr. 31 van 1604-1608 samen met Geertgen Willems, de dochter van zijn oudoom Willem Pietersz. In 1612 zijn de eigenaars Panck Pietersen en Cornelis Woutersz. Geertgen Willems houdt wel de grond op perceel nr. 51 als gebruiker aan in 1612 en 1616. De eigenaar en gebruiker van nr. 49 is overigens Annetgen weduwe van Willem Pietersz. Kan dit de moeder zijn van Geertgen Willems? Dan is zij wel heel oud of jong getrouwd met een oude Willem Pietersz (van der Laan). De eigenaars van perceel 49, 50 en 51 lijken wel familie van elkaar! Mogelijk dat Dirc Pietersz op perceel nr. 52 ook familie is (maar absoluut niet zeker, daarvoor is Pietersz te algemeen).
Als er geen doopboeken, testamenten, boedelscheidingen of transportakten zijn, waar je het familieverband beter uit kunt lezen en je alleen zoals in jouw geval grondbelasting hebt, dan kom je niet verder dan “waarschijnlijk”. Als dat niet genoeg voor je is, dan kun je beter nu met je onderzoek stoppen. Geloof me ik heb inmiddels heel veel ervaring met het bestuderen en analyseren van grondakten. Deze methode die nog weinig wordt toegepast vind ik inmiddels zo fascinerend, dat ik er binnenkort een artikel over wil publiceren getiteld: “De stamboom heeft diepe wortels in de grond”.
Resumerend: in jouw geval acht ik de volgende familielijn waarschijnlijk:
Pancras Pietersz is in 1561 samen met zijn vermoedelijke broer Willem 17 morgen en drie hond land – de helft is weiland en de andere helft is hooiland met huis, berging, schuur daarop staande van Aelbrecht de Ridder in den Hage.
Zijn broer Willem heeft mogelijk een dochter, die
Hij heeft waarschijnlijk een zoon genaamd Pieter Panckerisz die in 1604, 1608, 1612 en 1616 perceel 39 en perceel 49 gebruikt . Perceel 39 is 7 morgen 6 hont en 5 roeden – hiervan is hij gebruiker en Lodewijk Cornelisz is de eigenaar. Perceel 49 is voor het telen van hennip en 4 hond groot.
Pieter Panckerisz heeft vermoedelijk een zoon Pankeris Pietersz, die volgens de morgenboeken van 1604 t/m 1616 eigenaar en gebruiker is van de percelen 50 (1 morgen 8 roe) en perceel nr. 66 (10 morgen – 4 hont 70 roeden) en in 1612 en 1612 samen met Geertgen Willems gebruiker van perceelnr. 31 (4 morgen 4 hont – 20 roeden); in 1612 en 1616 is Pank Pietersz met Cornelis Woutersz. Bruiker van perceel 31 - de eigenaar van de laatste grond is de Grafelijkheid.
De laatste Pankeris Pietersz. lijkt gehuwd met Zwaantje Filipsdr. de ouders van Jan Panken.
Hans je kunt weer aan de slag. Hopelijk is er genoeg materiaal om mijn vermoedens te onderbouwen.
Hartelijke groet,, Paul van der Laan