Frank,

De passage "In Fahsi Boio VIII mod. de sigl. et V mod. auene"  lees ik als:

In Fahsi [Vasse een erf (van)] Boio, [waarvan aan pacht] 8 modii rogge en 5 modii haver. De modus is dan een graanmaat.

Zie ook het artikel: Mander en omgeving, gem. Tubbergen, door C.C.W.J. Hijszeler, in VMORG 81e stuk, 1966, p. 1 - 50. (helaas nog niet te downloaden via hier)

gr. Jan

Vrielink,

OK, het is me nu helder welke bron jij hanteert voor de gesuggereerde 5e eeuwse vermelding van een erf in Vasse. Werk van de auteur Hans Ferrée ken ik slechts zijdelings; bij de Slegte is o.m. van hem te koop: "Groot wetenswaardighedenboek HANS, 's Werelds eerste Hansyclopedie door Hans Ferrée m.m.v. Hans Veugelers."  http://www.deslegte.com/node/65860

Gezien ook andere publicaties van deze auteur, lukt het me echter niet om op zijn gezag een 5e eeuwse vermelding van een erf in Vasse te accepteren.

Overigens blijf ik benieuwd naar jouw antwoord op de nog openstaande vragen:

Je schrijft: "Het gaat me gewoon om de oorsprong van de naam Vrielink te achterhalen". Misschien helpt het als je even uitlegt wat je hiermee bedoelt. Gaat het b.v. om het zoeken naar de oudste uiteraard schriftelijke vermelding? Gaat het om de ontwikkeling van de naamsvarianten van een erf of familie in de tijd? Ben ook benieuwd hoe je bepaalt wat de verwantschap tussen die namen is en hoe of je die "oorsprong" hebt bereikt!

Hier is het onderwerp mee begonnen.

"Wie kan mij nader informeren over de naam Frijling en met name richting Polen. Nu meen ik te weten dat de naam Frijling een verbastering is van de naam Vrielink! waarvan ik momenteel probeer een link te leggen naar Polen wat tot op heden niet erg lukt.

Frijling is tot op heden de enige naam die ik kan vinden die in 1902 in Polen is geboren en naar Amerika is geemigreerd.

Wie kan mij nader informeren over de naam Vrielink/Frijling richting het Oosten? ".

Ik geloof, dat niemand hier wat mee kan.

Je schrijft: "Het gaat me gewoon om de oorsprong van de naam Vrielink te achterhalen". Misschien helpt het als je even uitlegt wat je hiermee bedoelt. Gaat het b.v. om het zoeken naar de oudste uiteraard schriftelijke vermelding? Gaat het om de ontwikkeling van de naamsvarianten van een erf of familie in de tijd? Ben ook benieuwd hoe je bepaalt wat de verwantschap tussen die namen is en hoe of je die "oorsprong" hebt bereikt!

Jan:

Zal proberen het iets duidelijker uit te leggen; ergens komt die naam vandaan en kan meestal via de oudste schriftelijke vermelding zijn om daar achter te komen. Maar ook de betekenis van de naam is erg belangrijk, eigenlijk naar mijn opinie nog meer dan het eerste wil je dichter bij de "bron" komen.

Er worden allerlei betekenissen aan de naam Vrielink opgehangen terwijl ik denk dat het eerder belangrijker is om vast te stellen welke juiste "vertaling" van de naam uiteindelijk van betekenis is.

Er is vaak sprake van "kruisbestuivingen" als de naam gebruikt wordt, dat de naam zijn oorsprong heeft bij de naam van een boerderij is miz niet juist, want die naam was er eerder en waar komt die dan vandaan?

Ben uiteraard benieuwd welke verwantschappen in de loop der tijden er zijn onstaan, ook dat helpt mee.

Maar ik wil vooral weten waar de naam Vrielink vandaan komt en welke betekenis die (toen) heeft gehad. Iemand is die naam als eerste! gaan gebruiken en wat was de betekenis daarvan in die tijd. Daar zou ik graag meer duidelijkheid in willen zien.

Dag Vrielink,

Het is erg vervelend dat je alles bent kwijtgeraakt. Ik moet er niet aan denken dat dat met mijn gegevens gebeurt. De remedie hiervoor is veel backups maken en op DVD opslaan. De belangrijkste gegevens kun je het beste ook ergens anders opbergen i.v.m. calamiteiten, bijv. op je werk of bij familie. Succes met het heropbouwen.

Je geeft zelf aan om niet op één bron af te gaan. In dat licht verbaast me enigszins dat je dan wel het werk van Hans Ferrée zo serieus neemt, vooral omdat bronmateriaal in die tijd geheel ontbreekt! Alle goede bedoelingen van Ferrée ten spijt: als je er echt belang aan hecht, kun je nog altijd proberen om contact op te nemen met de auteur. Zet maar vast een vat zout klaar (voor de spreekwoordelijke korrel).

Het gaat je vnl. om de herkomst van de naam. "-ink" is makkelijk. Het duidt op een adresnaam, zoals Meertens aangeeft. Het heeft de betekenis "afkomstig van" / "behorende tot het erf van". Ik kom deze uitgang ook als patroniem tegen in vnl. de 17e eeuw. "Vriel" is lastig, maar valt hoogstwaarschijnlijk in één van deze twee categorieën:

• Oude Germaanse voornaam (verbasterd)
• Natuurlijk kenmerk (terrein, begroeiïng, etc.)
  

Omdat de naam heel veel voorkomt, zou het dus om een wijdverbreide voornaam of natuurlijk kenmerk gaan.

Vriel is geen woord dat ik uit het Twents ken. (Niet dat mijn dialect zo goed is. Ik spreek het wel, maar ik ken de oude woorden lang niet allemaal.) Ook het Dialexicon van Goaitsen van de Vliet kent het niet. Het dichtste komt "vri-j" in de buurt. (Het streepje duidt erop dat de 'i' en 'j' afzonderlijk uitgesproken moeten worden, en niet als een 'ij'.)

Zoals Amsterdammer aangeeft: alle informatie die wij geven lijken niks met de vermelding in Polen te maken hebben. Het is misschien mogelijk dat iemand met die naam is afgedwaald, of dat de naam met volksetymologie te verklaren is. "Vrij-ling": iemand die vrij is (d.w.z. niet horig). "-ling" komt ook voor in leerling en jongeling, etc. Overigens in 1902 was Polen verdeeld tussen Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Rusland, dus de naam is mogelijk "Freiling".  Je zult misschien meer informatie kunnen vinden in een van de door jouw verafschuwde betaalsites, of iemand moeten strikken die daar een account heeft. Of er een link is met één van de erven in Oost Nederland of in NW-Duitsland is niet uit te sluiten, maar aangezien het zoeken is naar een speld in een hooiberg, kun je je het beste focusen op die persoon en vandaar verder zoeken.

Groeten,

Frank

Jan,

Hartelijk dank voor de vertaling. Is trouwens ons mud van "modus" afgeleid?

Frank

Hallo Frank,

Even een misvatting verhelpen; neem aan dat Ferrée het niet uit zijn duim zuigt, maar wil wel even meer lezen o.a. wat de bron van die stelling was. Ga niet zonder onderbouwing het werk van de man afkraken al weet ik uit oude krantenart. dat Ferrée een vlotte schrijver was. Toch kom je zijn naam regelmatig tegen bij stamboomonderzoek!

Wat Meertens stelt gaat mij niet ver genoeg, daar kan ik niets mee. Het is allemaal te ongewis en te weinig stellig! Zelf denk ik eerder aan een oude Germaans voor-naam zoals je zelf ook schrijft. Wat Meertens stelt kan miz namelijk nooit, die "naam" was er volgens mij al voordat de Vrielink's in NL per boomstam aanmeerden! Mijn opvatting (nog) is dat dit meegenomen is uit het toenmalige Duitsland, alleen in een andere naamvorm, welke die is!!!!!

Weet te weinig van het Twentse dialect om daar iets over te kunnen zeggen. Wat ik tot op heden gelezen heb is dat men verondersteld dat het zo zou kunnen zijn, maar daar kan ik ook niets mee. Ga de vele tips (mijn dank daarvoor) eens uitpluizen want daardoor heb ik al een kaart van de Burg. Stand in Alkmaar gevonden met gegevens uit Amsterdam, denkelijk doorgestuurd. Behoort wel tot onze "tak" maar was nooit te vinden, ook niet in Amsterdam. Zo zie je maar, alles heeft zin.

Jan

Dag Jan (V., voor het onderscheid)

De korrel zout heeft betrekking op de 5e eeuwse vermelding uit Vasse, waar ik gewoonweg niks van geloof. Vandaar ook mijn suggestie om bij hem zelf te informeren. Voor een dergelijke boude bewering lijkt me dat allerminst gerechtvaardigd. Wat weet hij wat wij niet weten? Aangezien zelfs de experts (Slicher van Bath, Overijsselse Historische Bijdragen) beweren dat de Werdense lijst de oudste vermelding is van veel Twentse plaatsen, hecht ik daar veel meer waarde aan, dan aan een bewering van een auteur met een vlotte pen die het terloops noemt. Over de rest van het werk van Ferrée kan ik geen uitspraak doen, omdat ik het niet ken.

De verklaring van het Meertens instituut is voldoende om het "ink" deel te verklaren. Helaas niet over het eerste deel van de naam. Je zou ook kunnen informeren naar het boek van B.J. Hekket, waarin Oost-Nederlandse familienamen worden beschreven. Hij noemt vaak de oudste vermelding. Ik heb dit boek helaas niet zelf in bezit.

Om het eerste deel van "Vrielink" te verklaren, moet je eerst proberen na te gaan wat de oudste schrijfwijze is, omdat dit het dichtst bij de oorspronkelijke naam (of woord) staat. In het lijstje dat ik noem (SvB) is dit Vrylinc uit Breklenkamp, maar het is allemaal steeds "vryl", "vril" of "vrijel". De associatie met "vrij" laat me niet los. Het werd vaak als prefix in een germaanse naam gebruikt. Zie o.a. Wikipedia (engels). Voor het tweede deel heb ik geen idee. "vriel" is of erg verbasterd / afgesleten, of het stamt toch van een (eenlettergreep?) woord af. De oudste vermeldingen van mijn achternaam, Steggink, wordt grofweg in dezelfde periode genoemd als Vrielink, maar "steg" betekende ook in die tijd al "steeg". Vergelijk ook met Stegeman, Stege, etc. Stegen kwamen en komen echt overal voor.

Op dit moment zijn veronderstellingen en aannamen het enige wat we hebben. Niets kan met zekerheid worden beweerd, tenzij het zwart op wit op papier staat. Maar wie garandeert dat die informatie klopt? Om meer zekerheid te krijgen, moet je je (per achternaam) erin verdiepen en dat kost veel tijd. Die tijd heeft het Meertens instituut niet, en heb ik ook niet, dus blijft het bij aannames. Mocht jij de herkomst van je naam verder willen uitzoeken, kan ik alleen proberen om aanknopingspunten te leveren. Natuurlijk is dat onbevredigend. Ikzelf zou ook wel willen dat er meer en beter bronmateriaal beschikbaar is, maar de realiteit is dat dat niet zo is, dus zullen er altijd vragen onbeantwoord blijven.

Groeten en succes,

Frank

Hier is overigens de site van Dr. Kees C. Nieuwenhuijsen. Hij heeft onderzoek uitgevoerd naar de voorkomens van Germaanse namen. http://www.keesn.nl/names/en1_intro.htm

Frank

Beste Jan Vrielink,

kan je mij wellicht verblijden met een indicatie van de eeuw

waarin de Vrielink's in NL per boomstam aanmeerden?

In Caesars Commentarii Rerum in Gallia Gestarum ben ik

de achternaam Vrielink als ik mij goed herinner niet tegengekomen.

Groeten, Jan.

Frank,

Mij is jaren geleden verteld dat het Vrijman of Vrijland betekende, die uitleg kom je wel vaker tegen. Helaas is die uitleg ervan er niet meer maar misschien komt het weer via internet!! Moet er wel aan toevoegen dat ik toendertijd er geen onderbouwing voor kon vinden, anders dan van elkaar doorgeven.

Ben overigens ook nog nooit een goede uitleg van de naam tegen gekomen wat ook erg lastig is want soms wordt de naam binnen één familie op drie verschillende wijze geregistreerd in de oude archieven.

In de VS gooit men alles op één hoop zonder dat je het terug kan vinden van waar dit komt, denk er ook niet over om daar voor te betalen. In feite heb je er niets aan, vandaar dat ik begonnen ben met elke Vrielink in mijn programma te plaatsen zodat je sneller iets op kunt zoeken. Volgens mij de enige juiste methode om dichter bij de bron te komen.

Mijn dank overigens voor je prima uitleg.

De meesten struikelen over het Vriel en hebben er ook geen uitleg voor, maar misschien komt dit nog eens. Denk ook dat ik me moet richten op INK en dan maar zien wat ik also tegenkom.

Hallo Jan Vrielink,

Misschien zijn er ook wel bronnen die betrekking hebben op de hunnebed-bouwers, die enige duidelijkheid kunnen verschaffen.

Die grote keien zijn door gletsjers aangevoerd.

Dat zou een alternatief kunnen zijn voor bedoelde boomstammen, die over een kennelijk nog onbekende rivier, die van oost naar west liep, zijn komen afdrijven.

Beste Jan,

Was overdrachtelijk bedoeld om te voorkomen dat een mens aan saaiheid doodgaat ;-) . De veronderstelling was dat de ink's in de tijd van de Batavieren de rivieren zijn afgezakt. Lijkt me een juiste veronderstelling, maar onderbouwing daarvoor nooit gevonden.

Het is heel aannemelijk dat voorouders wel eens ergens anders vandaan kwamen dan uit Nederland. Maar om nu voorouders van Vrielink plotseling in Polen te zoeken op grond van een zeer vage verwijzing.

Dat als eerste.

Dat je geïnteresseerd bent in de naam Vrielink voor wat betreft herkomst en betekenis snap ik. De herkomst lijkt me duidelij beantwoord: je kunt niet een duidelijk verband leggen tussen de vrielinks op de verschillende plekken in Nederland, laat staan dat er één voorvader uit Polen zou zijn (of is dat niet wat je suggereert?).

Over de naam zijn ook al nuttige dingen gezegd.

Dan nog een opmerking:

Wat schiet ik ermee op dat een mogelijke verbastering van een naam in Polen voorkwam? Misschien is de Poolse herkomst van de achternaam en dus ook de betekenis totaal anders dan de herkomst van de achternaam van mijn twentse voorvader Vrielink.

Want zonder enig normale aanwijzing zie ik Vrielink als een doodgewone twentse boerderij-achternaam.

Maar ik zoek naar namen van mijn voorouders. Ik houd me niet bezig met achternamenonderzoek. Misschien verklaart dat veel? Toch lijkt het me stug dat alle zelfde klinkende achternamen in elke streek precies hetzelfde betekenen. Ik denk dat bepaalde achternamen los van elkaar in dezelfde periode ontstaan kunnen zijn. Wat heeft het dan voor mij voor zin om te weten hoe men 400km aan de achternaam kwam, als het toch om een totaal andere familie gaat?

Jan,

Het "ink"-deel is niet zo interessant. En dat zeg ik als mede-ink-naamdrager

De betekenis is in grote lijnen duidelijk, maar kan enigszins veranderen in de context (erf, patroniem, afkomst). Aangezien deze suffix zo algemeen is, zijn op grond daarvan geen verdere aannames te doen, dan dat het een (boven-)regionaal cultureel verschijnsel is. In dezelfde trant zou je onderzoek kunnen doen naar gemeenschappelijke relaties tussen alle Jansens, Pietersens, Dirksens, etc.

Nog effe bomen over de boomstam: in Oost-Nederland zijn geen grote rivieren. De aanwezige riviertjes zijn uiteraard wel voor transport gebruikt (zo is bijv. de Bentheimer Zandsteen in Amsterdam aangekomen, om het Paleis op de Dam te bouwen), maar niet geschikt voor "grootschalige" volksverhuizingen.

In zijn algemeenheid wordt aangenomen dat "we" van de Saksen afstammen, maar aangezien Oost-Nederland de rand van het Saksische stamgebied was, was er ook veel interactie met andere volkeren, zoals de Franken. Het kerngebied van de Saksen rond het begin van de jaartelling was rond Hamburg, en later hebben ze zich uitgebreid.

Trouwens, van de Salische Franken wordt beweerd dat ze oorspronkelijk uit Salland komen, waar ook Vrielinks wonen. Dit is de stam die uiteindelijk naar Doornik (Tournai) ging en waar ondermeer Clovis en Karel de Grote voortkwamen. Na hun (al dan niet gedwongen?) vertrek, is de vrijgekomen ruimte door de Saksen ingenomen, maar ongetwijfeld is er wel een aantal Franken achtergebleven.

Groeten,

Frank

Zwenny,

Vroeger stond Nederland half onder water, dat de naam min of meer een Twentse oorsprong heeft gaat er bij niet in. Kan je voor een groot deel volgen maar je kan toch wel eerder aannemen dat de naam vanuit Duitsland afkomstig is. Wat ik toendertijd aan onderzoek heb gedaan verwijst daar duidelijk naar.

Is ook op zich niet zo intressant hoe Pietje aan zijn naam is gekomen, maar ik wil gewoon weten waar de oorsprong van die naam ligt. Ieder mens heeft tenslotte recht op zijn eigen makke. ;-)

Dat de naam een aanduiding of verwijzing naar Twentse boerderijen zou zijn lijkt mij niet juist, de naam was er al voor de boerderijen. Klopt altijd volgens mij!! Iemand had de naam (of verzonnen!) en daarna pas de boerderij die naam gegeven. Over een jaar kan ik dit beter aantonen.

Er is een grote overeenkomst tussen de Vrielink's over dingen des levens, en het moet gek lopen willen die allemaal van een ander deel van het toenmalige Europa afkomstig zijn. Voor mij is dit uitgesloten.

Kan dit over een paar jaar jaar haarfijn aantonen, door materiaal wat ik nu ik de comp. kan plaatsen.

Hallo Jan,

Ik let op uiterlijke kenmerken en de lichaamstaal, zover te zien op foto's, en dan zie je bij de Vrielink's opmerkelijke gelijkenissen. En zo let ik op meer zaken die van belang kunnen zijn om te zien of er enig verwantschap is. Het is opvallend hoe deze uiterlijke kenmerken door de eeuwen aaanwezig zijn gebleven.

Vroeger ging alles over de waterwegen, veel anders was er niet. De heipalen voor het paleis op de Dam kwamen ook uit Polen, haha! Veel mensen weten dit niet eens. Denk zelf dat die verhuizingen niet zo grootschalig zijn geweest als we nu denken. Je hebt het over vele eeuwen geleden en denkelijk zijn verschillende families opgesplitst en zijn eigen weg gegaan, iedere familie met vrienden!

Hallo Jan,

Ik let op uiterlijke kenmerken en de lichaamstaal, zover te zien op foto's, en dan zie je bij de Vrielink's opmerkelijke gelijkenissen. En zo let ik op meer zaken die van belang kunnen zijn om te zien of er enig verwantschap is. Het is opvallend hoe deze uiterlijke kenmerken door de eeuwen aaanwezig zijn gebleven.

Vroeger ging alles over de waterwegen, veel anders was er niet. De heipalen voor het paleis op de Dam kwamen ook uit Polen, haha! Veel mensen weten dit niet eens. Denk zelf dat die verhuizingen niet zo grootschalig zijn geweest als we nu denken. Je hebt het over vele eeuwen geleden en denkelijk zijn verschillende families opgesplitst en zijn eigen weg gegaan, iedere familie met vrienden!

Vrielink,

Voor zover ik kan overzien, duikt de naam Vrielink in het gezin van jouw rechtstreekse voorvader voor het eerst op in 1813 in de vorm van Vriling. Verder komen varianten Frijlink, Vrijlink, Vrieling voor.

Naar mijn opvatting, kun je, voordat formeel vaste familienamen werden gebezigd, niet uitmaken wat nu wel of niet de juiste schrijfwijze van de naam is, i.c. wat de varianten of verschrijvingen zijn. De schrijfwijze werd tot dan toe immers bepaald door de uitspraak en de schrijfstijl van de notulist.

Gerrit Jans, zv Jan Gerrits en Hendrikjen Rutgers, van Varssen onder Ommen

Tr. (1) Nieuwleusen 24.3.1793 (ger. ondertr. ald. 2.3.1793) (HCO 283 bz 078)

Aaltjen Derks, overl. voor 1805, dv Derk Jansen en Fenne Jans, in de Ruite

Tr. (2) Nieuwleusen 20.1.1805 (ondertr. ald. 5.1.1805) (HCO 283 bz 092)

Aaltje Willems, uit Ruitenveen

Uit het eerste huwelijk geb. te De Ruiten, ged. te Nieuwleusen:

1.     Fennigjen, geb. 28.11.1793; zij tr. ald. (als Femmigje Gerrits) 31.12.1821 Jan Jansen Stoel

2.     Jan, geb. 27.6.1795, volgt

3.     Hendrikjen, geb. 22.6.1799; zij tr. ald. (als Hendrikje Frijlink) 8.3.1824 Klaes Uelen

Uit het tweede huwelijk geb. te De Ruiten, ged. te Nieuwleusen:

1.     Albert, geb. 28.3.1806

2.     Willem, geb. 30.6.1808; hij tr. ald. (als Willem Frijlink) 28.3.1835 Annigje Bouwman; hij hertr. ald. (als Willem Frijlink) 15.9.1849 Femmigje Brouwer

3.     Gerrit, geb. 3.2.1811; hij tr. ald. (als Gerrit Frijlink) 27.12.1838 Aaltjen Huisman

4.     Aaltjen Vriling, geb. 1.12.1813; zij tr. ald. (als Aaltje Vrijlink) 27.12.1838 Roelof Gerrits Boverhof

5.     Hendrik Vrielink, geb. 4.9.1816

6.     Margjen Vrieling, geb. 1.10.1817

7.     Jantjen Vrieling, geb. 21.3.1821; zij tr. ald. (als Jantje Frijlink) 22.3.1845 Klaas Mannen

Jan Gerrits Vrielink (Frijlink), geb. De Ruiten (Nieuwleusen) 27.6.1795, ged. ald. 28.6.1795, overl. Kolderveen (Nijeveen) 16.8.1861

Tr. Nieuwleusen 25.2.1830

Hendrikje Klomp, geb. Nijeveen 23.5.1805, overl. Kolderveen (Nijeveen) 9.3.1872, dv Hendrik Berends Klomp en Grietje Jans Blik

Zoon:

Jan Vrielink, geb. Nijeveen 22.6.1850, overl. Veendijk (Havelte) 22.5.1922

Tr. Nijeveen 21.4.1877

Femmigje IJben, geb. Steenwijkerwold ca. 1847, overl. Nijeveen 1.3.1918, dv Meilof IJben en Trijntje Reimers

Zoon:

Jan Vrielink, geb. Nijeveen 6.3.1879, spekslager

Tr. Nijeveen 4.1.1902

Hendrikje Klinge, geb. Steenbergen (Zuidwolde) 22.10.1876, dv Aaldert Jan Klinge en Jantje Wever

Heer Vrielink,

Het zal allemaal wel. Ik kan me moeilijk vinden in het soort onderzoek dat je wilt uitvoeren. Niet het naamonderzoek op zich (dat doe ik zelf ook), maar ik heb moeite met het feit dat losse passages en vage legenden blijkbaar de voorkeur krijgen boven bronnen zoals de goederenlijst van de Abdij Werden en het werk van experts als Slicher van Bath. Ik heb er ook een zeer hard hoofd in dat het je lukt dat je over een jaar (of twee) alles haarfijn in detail hebt gebracht; dat je precies weet wie wanneer de naam "Vriel" had (_als_ het al om een persoonsnaam gaat); en dat je verbanden tussen alle erven Vrielink hebt ontdekt (op de naam na).

Ik denk dat het vergeefse moeite is om nog langer op een constructieve manier bij te dragen aan deze thread.

Frank

[Toon van bericht aangepast]