stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoOnderzoek in Nederland » Waar komen de Rotterdamse voorouders van de doopsgezinde Helena Sarton (1695-1764) oorspronkelijk vandaan? opgelost



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

Ik ben op zoek naar de (Franse?) roots van mijn verre voormoeder Helena Sarton en haar familie aan vaderskant, de familie Sarton/de Sarton/Serton. Helena is op 7 april 1695 in Amsterdam in de kerk Lam en Toren doopsgezind gedoopt als dochter van Wilhem Sarton en Lijsbeth Willems. Zij trouwt met de doopsgezinde Claas Writs en is de moeder van Willem Writs, klokken- en instrumentenmaker, uitvinder van de baggermolen en een van de oprichters van Felix Meritis.Haar zoon Willem trouwt met Jannetje van Jagen, dochter van de zeecartograaf Jan van Jagen. De beroepen van de familie de Sarton bevinden zich meer in de stoffenindustrie, hoofdzakelijk (sijde)grofgrijnwerker. 

 Helena's vader is Willem Sarton/Serton/de Sarton, hij is op 27 november 1663 in Rotterdam remonstrants gedoopt als zoon van Engebrecht (de) Sarton en Neeltgen Gerrits. Helena heeft in ieder geval de volgende ooms en tantes:

1. Aagje de Sarton, gedoopt 29-12-1654 in Rotterdam. Zij trouwt op 4 juni 1684 in Rotterdam met Cornelis van Leeuwen.

2.  Gerrijt de Sarton, gedoopt op 24 juni 1657 in Rotterdam.

3. Susanna de Sarton, gedoopt in Rotterdam op 19 juli 1661.

4. Mogelijk nog een tweede Susanna de Sarton, deze gaat op 10 januari 1697 in Amsterdam in ondertrouw met Isaac de Haan en geeft een leeftijd op waardoor ze rond 1666 zou moeten zijn geboren. Ook dan is ze drie jaar ouder dan haar echtgenoot, dus misschien zijn nummer 3 en 4 wel één persoon. 

5. Joannes Sarton, gedoopt op 1 januari 1666 in Rotterdam. 

 

Helena's opa Engebrecht de Sarton heeft in ieder geval een broer, Joannes, ook wel Joannes Willemsz Sarton genoemd.  Die is getuige bij de ondertrouw van Helena 's vader Willem met haar moeder Lijsbeth Willems op 18 november 1689 in Amsterdam. Van Engebrecht en zijn broer Joannes heb ik geen ondertrouwaktes uit Rotterdam gevonden.  Verder lopen in Amsterdam nog twee mogelijke broers rond: allereerst Pieter Willemsz de Serton, rond 1644 gedoopt in Rotterdam en op 29 oktober 1666 in Amsterdam in ondertrouw gegaan met Belitje Teunis. Zijn broer Johannis Willemsz de Serton is daarbij zijn getuige. En Willem Sarton, gedoopt rond 1646 in Rotterdam en op 2 maart 1668 in Amsterdam in ondertrouw gegaan met Annetie Ballinge. 

 

Van Helena nog te melden dat zij in ieder geval de volgende broers en zussen heeft:

1. Cornelia Sarton, in Amsterdam gedoopt op 23 januari 1691.

2. Wilhem Sarton, gedoopt te Amsterdam op 25 oktober 1692.

3. Sara Sarton, gedoopt in Amsterdam op 15 november 1698.

Ten slotte heb ik nog één zaak gevonden die mij verbaast: Helena's vader Wilhem is in 1663 in Rotterdam remonstrants gedoopt. Maar op 24 oktober 1697 wordt hij, op 34-jarige leeftijd , in Amsterdam doopsgezind gedoopt, daarbij zijn zijn "huijsvrouw" Lijsbeth Willems en een getuige Engelbregt Weijlandt. Die naam Engelbregt vind ik wel heel 'toevallig': hij komt niet bijzonder vaak voor en Wilhems vader is ook een Engelbregt...

Wie kan mij helpen verder terug in de stamboom en tijd te gaan of heeft deze de Sartons in zijn stamboom? Op het forum en in het Stadsarchief Amsterdam heb ik verder alleen vermeldingen van Sartons uit heel andere delen van Nederland gevonden, of Sartons die katholiek in plaats van remonstrants  of doopsgezind waren, zoals een Engelbert Sarton die in de Mozes en Äaronkerk met Catharina Lowie de nodige kinderen katholiek laat dopen rond 1660 . Bij voorbaat dank  voor alle goede tips en hulp !

Kattenburg - 17 jan 2026 - 07:15 (laatst bijgewerkt 17 jan 2026 — 08:06 door auteur)

Profielafbeelding

Het valt op dat je alleen maar bronnen uit de DTB noemt. Veel Doopsgezinden trouwden op huwelijkse voorwaarden en gezien de maatschappelijke posities van sommige personen moet er enig bezit zijn geweest. Dan moeten er ook testamenten en boedelscheidingen zijn vastgelegd. En mogelijk procuraties voor het afhandelen van zaken in een andere stad of land. Heb je daar wel naar gezocht in Amsterdam en Rotterdam?
En heb je de achternaam onderzocht in de Waalse fiches bij FamilySearch?

Michaël

Boers 2 - 17 jan 2026 - 08:06

Profielafbeelding

Dit was alles wat ik boven water kon haken. Ik weet niet hoe je naar die andere zaken kunt zoeken...

Kattenburg - 17 jan 2026 - 08:20

Profielafbeelding

Als de rook is opgetrokken. Uit Luik

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Frank Fransz - 17 jan 2026 - 08:44 (laatst bijgewerkt 17 jan 2026 — 08:45 door auteur)

Profielafbeelding

Hartelijk dank voor uw vondst, het is dus Charton ! Dan is er toch nog iets bijzonders: de 'andere' "Sarton" in Amsterdam,  de Engelbert Sarton, die in de jaren vijftig van de 17e eeuw met Catharina Lowie (ik neem aan: Louis, vermoedelijk getrouwd in Luik) een aantal kinderen katholiek doopt en in 1662 hertrouwt met een Apolonia Hanse, komt ook uit Luik. Die moeten haast wel familie zijn. Ze komen beiden vanuit Luik naar Rotterdam en Amsterdam,  geven hun kinderen dezelfde voornamen, alleen is de ene katholiek en de andere remonstrants/doopsgezind. Zou zoiets veel zijn voorgekomen, twee geloven in emigrerende families?

Kattenburg - 17 jan 2026 - 11:32 (laatst bijgewerkt 17 jan 2026 — 11:56 door auteur)

Profielafbeelding

Jan CIavaux - 17 jan 2026 - 11:51

Profielafbeelding

Die kende ik allemaal al, maar het huwelijk nog niet ivm de andere spelling van de achternaam, dank.

Kattenburg - 17 jan 2026 - 12:24

Profielafbeelding

Er worden twee Engelbert Sartons gedoopt in 1632 in de parochie van Notre Dame aux Fonts

Tables alphabétiques des registres paroissiaux, 1575-1803;

Frank Fransz - 17 jan 2026 - 12:48

Profielafbeelding

Nog een kleinigheidje: doopsgezind is niet hetzelfde als remonstrant.
En de Notre-Dame-aux-Fonts is natuurlijk rooms.

Jan CIavaux - 17 jan 2026 - 13:16

Profielafbeelding

Twee geloven in één familie is niet vreemd. B.v. doordat heel lang het verplicht was als protestant om katholiek te worden en je kinderen katholiek op te voeden als je met een katholiek wilde trouwen. Het komt in mijn eigen familie. Voor; de broer van mijn moeder werd katholiek om met een katholieke vrouw te trouwen. De kinderen werden katholiek opgevoed. 
Echter, gezien het feit dat Doopsgezinden werden vervolgd in België, vluchten er nogal wat naar Nederland. Maar misschien is de katholieke tak die je vond Katholiek geworden,omdat ze in België wilden blijven en niet meer vervolgd worden. In België vind je vandaag de dag nog wel protestanten, maar dat zijn allemaal strenge, vaak orthodoxe protestanten.
Dan even over Doopsgezind. Deze richting is in Nederland ontstaan door Menno Simons, een Fries. Het is dan ook waarschijnlijk daarom dat je de meeste Doopsgezinden in Friesland en Groningen vindt en ook nog flink wat in West-Friesland, met name de Zaanstreek. 
Terecht werd al opgemerkt dat Remonstrants geen Doopsgezind is. Het verschil is ook niet erg groot. Een opvallend verschil is, dat Doopgezinden pas dopen als iemand 18 jaar of ouder is. Bij de Remonstranten is er de keus: kinderdoop of pas bij de volwassenheid. De doop leidt bij de Remonstranten echter niet tot automatisch lidmaatschap van die kerk, zoals bij Hervormden en gereformeerden.
De overeenkomst tussen Remonstranten en Doopsgezinden is dat beiden geen kerkelijke doctrine hebben. Ze leggen niet op hoe en wat je moet geloven. Hoe de remonstranten dat aanpakken weet ik niet. Bij de Doopsgezinden schrijf je zelf op hoe en wat je geloofd en op basis daarvan wordt je gedoopt. De Doopsgezinden hebben ook een spreuk, die bij ons thuis aan de muur hing op een Makkums blauw bord: Dopen wat mondig is, spreken wat bondig is, vrij in het christelijk geloven, daden gaan woorden te boven." Doopsgezinden legden ook geen eed af, maar altijd de gelofte. Dat komt dan weer vanuit hun overtuiging "uw nee zij nee, uw ja zij ja"
Het is misschien interessant voor je om eens contact op te nemen met de Doopsgezinde sociëteit om te kijken wat er is aan historisch materiaal. Het zou best kunnen dat je voorouders die je onderzoekt, in dat materiaal te vinden zijn. Wellicht ook doopgegevens.
Verwant aan de Doopsgezinden zijn de Amish in Amerika, die nog geheel volgens de regels leven vanuit de begintijd van de reformatie.
In Schipluiden woont de familie Chardon, vader, maar ook de zoon zijn bekende meerspan rijders (bedoel koets met meerdere paarden er voor). Volgens de Nederlandse Familienamen bank, is Sarton  ook een afgeleide van Chardon.
Kijk ook eens bij het Centraal Bureau voor Genealogie. Daar vind je ook de naam die je onderzoekt.
groetjes,

Nicolette

  

Nicolette Jentink - 17 jan 2026 - 15:26 (laatst bijgewerkt 17 jan 2026 — 15:34 door auteur)

Profielafbeelding

Ik weet dat dat niet hetzelfde is. Willem.is in 1663 in Rotterdam remonstrants gedoopt. En op zijn 34e wordt hij, zoals ik heb aangegeven, in Amsterdam opmieuw grdoopt, nu doopsgezind. Als dat hetzelfde was, was herdopen niet nodig, toch?

Kattenburg - 17 jan 2026 - 16:49 (laatst bijgewerkt 17 jan 2026 — 17:01 door auteur)

Profielafbeelding

Hartelijk dank voor de uitgebreide uitleg, Nicolette. De doopsgezinden waren niet degenen die vluchtten hier: de eerste generatie hier gedoopten was remonstrants, ze werden pas in Nederland later doopsgezind. Ik ben Amsterdamse, maar woon in de Zaanstreek, dus ben op de hoogte van dat er hier menonieten zijn., de Zaanstreek hoort overigens niet bij West-Friesland.. En wat betreft de katholieke tak: misschien waren op basis van de hier gevonden doorgegevens uit Luik beide Engelbert Chartons in Luik katholiek, maar in Amsterdam was de ene nog steeds katholiek en de andere eerst remonstrants in Rotterdam , de eerste kinderen ook, en vervolgens werden latere kinderen en generaties  doopsgezind. Die katholieke tak is dus voor zover bekend altijd katholiek gebleven. 

Kattenburg - 17 jan 2026 - 17:07 (laatst bijgewerkt 18 jan 2026 — 12:53 door auteur)


Profielafbeelding

Denk ook aan de spelling 'Carton', die in België veelvuldig voorkomt.

Michaël

Boers 2 - 18 jan 2026 - 23:03







De auteur van het eerste bijdrage in dit bericht heeft aangegeven dat de vraag is beantwoord of het probleem is opgelost.

Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu