Ik heb een nogal lange verkoopakte gevonden, waarin ik een aantal woorden mis. Een aantal woorden heb ik cursief gemaakt, omdat ik twijfel over mijn transcriptie en van een aantal uitdrukkingen weet ik niet zeker wat ze betekenen. Het origineel beslaat 7 pagina's en dat lijkt me teveel voor één vraag, dus ik heb de akte in tweeën geknipt, waarbij de doorgehaalde tekst, die ik in dit deel van mijn vraag publiceer, voor mij het spannendste is. Het lukte me niet om een netjes uitgelijnde regelnummering toe te voegen, maar dit is het beste dat ik ervan maken kan.

Deel 1 staat hier: https://www.stamboomforum.nl/subfora/236/2/88512/0/#689071 

RAT: Arch. Nr. 2009; Inv. Nr. 30; Notariële archieven Oosterhout 1612-1925; Notaris Adriaen
Ruijssenaers; Minuten van verkoopcondities en minuutakten, 1662-1680; #14; Scan 54-58/232; 25-04-
1663 Verkoop van een aantal percelen door Wilm Dirck Jacops en Mareijnis Wilm Lambrechts

https://hdl.handle.net/21.12103/fbc7a23e-3864-11e0-bcd1-8edf61960649  vanaf scan 56.

Michaël

Item de verkooperen bespreecken dat sij verkooperen
ider parseel soo groot ende kleyn als ider
gelegen is verkoopen, te weten de helft van
ider parseel te deelen in plaets van haer-
lieden tegens Klara Wachtmans, die van
ider parseel de helft is hebbende ende
verkooper ider parseel mette placke, mette voet
gestooten, sonder in 't leveren van eenige
juste precie maete te willen zijn gehouden.
Item den verkooperen conditioneeren ende bespreecken
dat den kooperen den palmslach houven?
te geven voor de manschap sulle betaelen,
sooals hiernaer sal worden aengenoempt
op ider parseel.

Item in den eersten een parceel weylants de helft van
12 lopensaet gelegen in de Sproosten met alsulcken chijnsen
ende renten als daerop staende de maete metten
voet gestoten ofte soo groot en kleyn als deselve
aldaer geleen tusschen  sloten en grippen in Adriaen Staessen
erffgenamen ende Jan Stissel van Gils west, een
watersloot noorden Adriaen Tonise Jans Oost,
de Sproost stege suyden.

Item alnoch op alle voorgaende konditie
ende voorwaerden is vercocht de helft van
vijff lopensaet mette voet gestoten te deelen
als voor gelegen op de Houtse acker, Peeter
Jan Stoffel van Gils west, Michiel Peeter
Severers noorden en Peeter selve ooste, den apts
hoevene west vrij Pieter cheeren chijns.
Aen deselfs naebeschreven parsoonen Abram
Geretsen Vermeulen en Wilm Anthonissen
Kleyne ende dat om en voor de somme
van twee hondert ende vijffentsestich
gulden, ider gulden als voor contant gelt,
op de vest sonder langer delay ofte uytstel
jn 't gelach een 5-0-0. Sonder strijcgelt.

Op den 28 mey 1663 heeft Wilm Dirck Jacops
ende Marynis Lambrecht den voorschreven Vermeulen
ende de voorschreven Kleynen in dit bovengeschreven
parseel saylants gevest op alle voorgenoemde
conditie ende bekende beyde de verkooperen
van hunlieden kooperen vol ende al betaelt
te wesen den eersten penning mette leste comende
ider zijns naems.
Bij mij Marynis  Wilm 
Dierc Jacops
Wim Dierc Jacop Lambrachs

43

Item alnoch van ses loopensaet saylants de helft als voorsz. is,
gelegen alhier in 't goort tot Vrachellen
Govert Marten Goverden west, Meeus
Wilm Koch noorden, Cornelis Jan Cornelis oost,
Merynis Wilm Lamberts suyden vrij  Pieter
cheeren chijns wegen steyn als voorsz. is ende
voorts t'onderhouden op den sloot . . . . . . 
als vooren ingeset bij Lambrecht Wilm
Lambrechts met de somme van vier
hondert vijffenveertich gulden te
betaelen in twee termijnen, de hlft
contant op de vest ofte gifte ende de
resterende kooppenningen een jaer daeraenvolgende,
strijckt dry gulden dry stuyvers soo veele ten
gelage present en getuygen Jan Andries . . . 
ende Herman Adriaen ende Thijs Vens

Dit is het hant  merck gestelt bij
Lambrecht Wilm Lambrechts
Jan Andriesen Clincknagel
Herme Adriaens Thijs Fijnen

Op rekeninge van de eerste paye bekende den
bovengeschreven Wilm Deck Jacops en Merynis
Wilm Lambrecht van Lambrecht Wilm Lambrecht
ontfangen te hebben de somme van een hondert
twee en seventich gulden thien stuyvers, t'oirconde
haers naems. 
Willem Dierc Jacops
Bij mij Merynis Wilm Lambrechs

Op den 6 april 1665 soo bekende
de voorsz. Wilm Dirck Jacops
ende Marynis Wilm Lambrechts
van de resterende cooppenningen ten
volle vernoecht ende betaelt
wesen van de voorsz. kooppenningen
aen d'ander zijde gespecificeert,
t'oirconde idr zijns naems.
Willem Dierc Jacops
Marynus Wul Lambrechs
A. Ruyssenaers
4
1665
6

44

Coopseel van
Wilm Dirck Jacops
ende Meynis Wilm
Lambrechts
1663

1663 april 25

Kijk, dat klaart al een boel op, maar ik heb nog wat vervolgvragen:

1. Regel 106-107: Wat wordt hier precies bedoeld? Ik kom de uitdrukking "met de voet stoten" wel tegen op het Internet, maar zonder verdere uitleg.
   jder parseel mette placke, mette voet gestooten
2. Regel 130-131: Hoe moet ik dit interpreteren? Gaat het hier om een boerderij van een abt?
   den apts hoevene West, vrij Pieter cheenen chijns.
3. En wat wordt er hier gezegd op regel 160-162?
   vrij Pieter Cheenen chijns wegen steijn als voors[chreven] is ende voorts t'onderhouden op den sloot . . . . . .

Wederom dank voor de hulp,

Michaël

Met de voet stoten: hetzelfde als 'voetstoots'. Iets voetstoots aannemen wil zeggen dat je iets direct (klakkeloos) gelooft en het verder niet betwijfelt of onderzoekt. Het wordt vaak met de ontkenning niet gebruikt: iets niet voetstoots aannemen betekent ‘iets niet zomaar geloven’.

Deze uitdrukking komt voort uit de vroegere gewoonte van handelaren om bij de aankoop van goederen er met de voet tegenaan te tikken. Zo gaf men aan dat men de hele partij kocht, zonder daaruit een selectie te maken. Vroeger bestond ook de uitdrukking iets voetstoots verkopen, waarmee bedoeld werd dat de handelaar iets verkocht zonder dat de kopers de kans kregen eerst de kwaliteit te onderzoeken. De koper moest de koopwaar dus kopen zoals die ‘voor zijn voeten’ stond uitgestald. 

Ah! De connectie met voetstoots had ik niet gemaakt. Ik zat zelf te denken aan een gewoonte uit mijn jeugd, het zogenaamde 'poten', waarbij de leiders van twee teams naar elkaar toeliepen door de hiel van de ene schoen tegen de neus van de andere schoen te plaatsen en uiteindelijk stonden de twee dan pal tegen elkaar en degene die er niet meer een voet kon zetten in de open ruimte had verloren. De winnaar mocht dan eerst kiezen wie er in zijn team zou meespelen.

Maar ik kon met geen mogelijkheid een connectie maken met de verkoop van gronden. Jouw uitleg is veel logischer.

Michaël

Misschien moest dan geen belasting betaald worden aan Pieter Cheenen (chijns = cijns);  dat zou dan een grootgrondbezitter zijn in die buurt?

Ik heb 'Cheenen' als zoekterm ingevoerd bij het BHIC en het RAT en nul hits gekregen. Annaloog aan de spelling Chijns voor Cijns, heb ik ook 'Ceenen' geprobeerd, die me welgeteld drie hits gaf, maar in latere eeuwen. 'Ceeren' leverde één hit uit 1710 in Veghel, waar staat dat een familie 'Cornelij' in de volksmond bekend stond als 'Ceeren'. OpenArchieven geeft maar zeven hits voor Ceeren en vijf voor Cheeren. Dat leverde alleen een Cornelia (van) Ceeren, die in 1676 en 1679 een kind in Amsterdam laat dopen.

Verder een Pierre Ceenen die in 1645 in Leiden doopgetuige is. Maar ik kan hem door gebrek aan gegevens niet linken aan Pieter Cheenen.

Het is natuurlijk mogelijk dat Cheeren een creatieve spelling is van nòg weer een andere achternaam. Ten slotte had men in Oosterhout in een andere akte van 'Leonard van Boisschot' 'Lenert Boesscharts' gemaakt.

Zou 'cheenen' misschien een alternatieve spelling van 'geenen' zijn? Als in geeneen, niets.

Voor alsnog weet ik niet wat ik met de naam Pieter Cheeren aanmoet.

Michaël

Ik zou inderdaan op Pieter Geene(n) gokken..

Ja, ik zie nu dat die naam veel voorkomt op de website van het RAT. Dat is een goedpassende oplossing.

Vraag 1 en 3 zijn nu beantwoord. Blijft over: "den apts hoevene West" op regel 130-131.

In Oosterhout bestond het klooster Sint Catharinadal, maar dit was een Norbertissen klooster en had dus een abdis en niet een abt.
In Geertruidenberg/Raamsdonkveer bestond een Karthuizerklooster, maar dat werd in 1595 opgeheven.
Ik ben er nog niet uit of er misschien nog andere kloosters in het spel zijn, die een abts hoeve zouden kunnen verklaren.

Of zoek ik met apt=abt helemaal in de verkeerde richting?

Michaël