Wat is een inheems poorter? Vergelijkbaar met een buitenpoorter of hagepoorter: iemand die de burgerrechten van een stad genoot, maar buiten de muren woonde?
Ook is vreemd dat hij twee maal genoemd wordt. Waarom?
RAD 3.1974 Burgerboek blz.101v. / 9 sep 1673
1673
Op den 9 septemb. 1673. Ontfangen als borger ende inheems poorter Jacob Pieters, geboortich inde Naedorst op de gront vande Mijl onder de stadt Dordregt, mits betaelende vijft gld.
RAD 3.1974 Burgerboek blz.102 / 14 sep 1673
1673
Ontfangen als borger ende Inheems poorter Jacob Pietersz, geboortich op de gront van Mijl, mits betaelende vijff ponden te 14 grootent en doende den behoorlijcken eedt aenhande van de h[eer] / Borgemr. Actum uts.
Ik vermoed iemand die binnen de poorterij geboren en getogen is en daarom poorterrschap had, niet iemand die van buiten kwam en het poorterschap aanvroeg. Maar zeker weten doe ik het ook niet, het is een 'educated guess'.
Als het niet om mensen van buiten kon gaan hoefde je denk ik ook niet in te vullen waar je geboren was?
Je had ook zgn. buitenpoorters, die genoten wel burgerrechten maar woonden buiten de poort. De toevoeging inheems benadrukt misschien gewoon dat het om burgers ging die binnen de poorten woonden?
In de 17e eeuw maakten Nederlandse steden onderscheid tussen:
- Ingezetenen (gewone bewoners)
- Poorters (volwaardige burgers met rechten en plichten)
Binnen die groep poorters waren er verschillende categorieën. Eén daarvan was de ingeboren poorter, oftewel iemand die als kind van een poorter geboren werd en daardoor automatisch poorter was. Dit gold doorgaans alleen via de mannelijke lijn. [archief.amsterdam]
Rechten van een (inheems/ingeboren) poorter
Een poorter had in de 17e eeuw o.a. de volgende voorrechten:
- recht om handel te drijven of een gildeberoep uit te oefenen; vaak was poorterrecht hiervoor verplicht [archief.amsterdam]
- toegang tot stedelijke voorzieningen zoals het Burgerweeshuis voor wezen van poorters [archief.amsterdam]
- vrijstelling van tolbetalingen in Holland en soms daarbuiten [archief.amsterdam]
- mogelijkheid om bestuurlijke functies te bekleden (bijv. in het stadsbestuur) [archief.amsterdam]
Beste Daniel,
lijkt mij een heel plausibele verklaring waarbij dus 'inheems' gelijk is aan / synoniem met ‘ingeboren'.