WFA: Toegang 1685; Inv. Nr. 1997; Notarissen in West-Friesland tot 1843; Hoogwoud; Notaris Johan de Mijst; Akten, 1607-1621; #25; Fo. 17; Scan 20/55; 21-04-1608 Attestatie van Dieuwer Cornelisdr. en Lijsbeth Pietersdr.

https://hdl.handle.net/21.12114/24FB43600A494BFAA0366670D4E821FB
Scan 20:

Regel 1-2: Compareerde Dieuwer Cornelisdr., huijsvrouw van Jacob Dirxsz., reijneknecht, out omtrent: Wat betekent het vetgedrukte woord 'reijneknecht'? Of moet ik hier iets anders lezen?
Regel 14-15: Pie[ters]dr., dat omtrent geleden /. . . .hebben/. . . jaeren sij /. . .schdach sij/ deposante gecomen is ten huijsse van[de] voors[chreven]: Wat moet er op de puntjes staan?
Regel 23: wederomme bij haer gecoemen was ende dat . . .: Wat moet er op de puntjes staan?
Regel 27-29: ende den v[oor]s[chreven] Dirck Cornelisz. /daermede/ met volle flesken
naer 't lijff stack, sulcx dat seggende du
solster vuijt zulcx dat P[iete]r Aldertsz. ende de: Ik vermoed dat ik het niet goed getranscribeerd heb, want ik begrijp niet wat er hier bedoeld wordt. Wie kan me uitleggen wat er staat en wat het betekent?
Regel 30: v[oor]s[chreven] Lijsbeth Allertsdr. daervoor schoten . . .: Wat staat er op de puntjes?

Rechterpagina
Regel 2: voors[chreven] man Dirck Corn[eli]sz. . . .: Wat staat er op de puntjes?
Regel 6: hem soo overlogen hadde . . . dat sij den: : Wat staat er op de puntjes?
Regel 7: . . . geh. . .ste moste hebben, die haer daer te-: : Wat staat er op de puntjes?
Regel 11: ten huijsse van . . .is Bonisz. ter pre[sen]tie van: Bij wie thuis werd de akte opgemaakt?

Voor de volledigheid hieronder mijn gehele transcriptie:

Compareerde Dieuwer Cornelisdr., huijsvrouw
van Jacob Dirxsz., reijneknecht, out omtrent
XL jaeren ende Lijsbeth Pietersdr., huijsvrouw
van Kris Bonifaesz., oudt omtrent XXXIX jaeren,
5 beijde woenende tot Hoochtwoude, rechtelijcken
verdaecht en[de] gecondempneert sijn[de] omme der
waerheijdt getuijegenisse te geven ten v[er]soucke
van de Cornelis Dierxsz. Mortelman en[de] P[ie]t[e]r
Lambertsz., als geordonneerde voogden van
10 Dirck Corn[eli]sz., alias Droncke Dirckgen, /alle/ woenende
tot Lambertschaeg in den Banne van Abbekerck,
hebben getuijcht, verclaert en[de] gecertificeert
waerachtich te wesen ende eerst de v[oor]s[chreven] Lijsbeth
Pie[ters]dr., dat omtrent geleden /. . . .hebben/. . . jaeren sij
15 /. . .schdach sij/ deposante gecomen is ten huijsse van[de] voors[chreven]
Dieuwer Cornelisdr. ende aldaer gevonden
te hebben Lijsbeth Allertsdr., de huisvrouwe
van den voors[chreven] Dirck Cornelisz.,en[de] verclaerden
voorts gelijckel[ijck] dat alsdoen de voors[chreven] Lijsbeth
20 Allertsdr. tegens haer beijde deposanten zeijde
onder andere propoosten, die sij metten anderen
hadden, dat Dirck Cornelisz., haer man,
wederomme bij haer gecoemen was ende dat . . .
haer wel te wille was ende /dat sij/ sittende, pratende
25 met haer man ende kindt ondertusschen den
v[oor]s[chreven] Allert Jansz., haer vaeder, inne quam
ende den v[oor]s[chreven] Dirck Cornelisz. /daermede/ met volle flesken
naer 't lijff stack, sulcx dat seggende du
solster vuijt zulcx dat P[iete]r Aldertsz. ende de
30 v[oor]s[chreven] Lijsbeth Allertsdr. daervoor schoten . . .
hen hielden verclaerde voorts de v[oor]s[chreven] Dieuwer
Cornelisdr., dat de v[oor]s[chreven] Lijsbeth Allertsdr.
tot v[er]scheijden maelen tot haeren huijse is gheweest

ende tegens haer verclaert heeff dat sij haer
voors[chreven] man Dirck Corn[eli]sz. . . .gelogen
over gelogen /hadde/ dat zoo niet en was,
zeggende daerbij dat sij niet en wiste, hoe
5 daer te gecomen was dat sij sulcx gadaen ende
hem soo overlogen hadde . . . dat sij den
. . . geh. . .ste moste hebben, die haer daer te-
gelijck hadde verclarende 'tgun't v[oor]s[chreven] is wae. . .
ende alsoo geschiet te weesen presenteren[de] 'tselve
10 als mot sijn[de] bij eede te bevestigen. Actum gedaen
ten huijsse van . . .is Bonisz. ter pre[sen]tie van
Gerbrant Hetzoon en[de] Meus Jansz. op ten XXJ^en
aprilis 1608.

Gerbrant Hetzoon                                          Jan Mijst, Not[ari]s
Bij Mieus Iansoon                                          1608

Michaël

Compareerde Dieuwer Cornelisdr., huijsvrouw
van Jacob Dirxcsz., reijneknecht, oudt omtrent
XL jaeren ende Lijsbeth Pietersdr., huijsvrouw
van Kris Bonifaesz., oudt omtrent XXXIX jaeren,
beijde woenende tot Hoochtwoude, rechtelijcken
verdaecht ende gecondempneert sijnde omme der
waerheijdt getuijgenisse te geven ten versoucke
van Cornelis Dierxsz. Mortelman ende Pieter
Lambertsz., als geordonneerde voochden van
Dirck Cornelisz., alias Droncke Dirckgen, alle woenende
tot Lambertschaeg in den Banne van Abbekerck,,
hebben getuijcht, verclaert en[de] gecertificeert
waerachtich te wesen, ende eerst de voorschreven Lijsbeth
Pietersdochterr, dat omtrent geleden twee jaeren, sonder onthouden te gebben
de juisten dach. sij/ deposante gecomen is ten huijsse van de voorschreven
Dieuwer Cornelisdochter ende aldaer gevonden
te hebben Lijsbeth Allertsdochterr, de huisvrouwe
van den voorschreven Dirck Cornelisz.,ende verclaerden
voorts gelijckelijck dat alsdoen de voorschreven Lijsbeth
Allertsdochter tegens haer beijde deposanten zeijde
onder andere propoosten, die sij metten anderen
hadden, dat Dirck Cornelisz., haer man,
wederomme bij haer gecoemen was ende dat het . .
haer wel te wille was ende dat sij sittende, pratende
met haer man ende kindt ondertusschen den
voorschreven Allert Jansz., haer vaeder, inne quam
ende den menende den voorsz.  Dirck Cornelisz. daermede met volle flesken
naer 't lijff stack, sulcx dat seggende die
solster uuijt zulcx dat Pieter Allertsz. ende de
voorschreven Lijsbeth Allertsdochter daervoor schoten  ende. . .
hem hielden, verclaerde voorts de voorschreven Dieuwer
Cornelisdochter, dat de voorschreven Lijsbeth Allertsdochter
tot verscheijden maelen tot haeren huijse is gheweest /
ende tegens haer verclaert heeff dat sij haer
voorschreven man Dirck Cornelisz. meenie.gelogen
vuergelogen hadde dat zoo niet en was,
zeggende daerbij dat sij niet en wiste, hoe
daertoe gecomen was dat sij sulcx gadaen ende
hem soo overlogen hadde meynende dat sij den
. .  die geeste moste hebben, ende haer daertoe-
gelijck hadde, verclarende 'tgun't voorschreven is waerachtig
ende alsoo geschiet te weesen presenterende 'tselve
des noot sijnde bij eede te bevestigen. Actum gedaen
ten huijsse van Kars Bonisz. ter presentie van
Gerbrant Hetzoon ende Meus Jansz. op ten XXen
Aprilis 1608.
Gerbrant Hetzoon                                          
Bij Mieus Iansoon                                       
Jan Mijst, Notaris, 1608

Compareerde Dieuwer Cornelisdr., huijsvroue
van Jacob Dirxsz., reijneknecht, out omtrent
XL jaeren ende Lijsbeth Pietersdr., huijsvrou
van Aris Bonifaesz., oudt omtrent XXXIX jaeren,
5 beijde woenende tot Hoochtwoude, rechtelijcken
verdaecht en[de] gecondempneert sijn[de] omme der
waerheijdt getuijchenisse te geven ten v[er]soucke
van Cornelis Dierxsz. Wortelman en[de] P[ie]t[e]r
Lambertsz., als geordonneerde voochden van
10 Dirck Corn[eli]sz., alias Droncke Dirckgen, /alle/ woenende
tot Lambertschaech in den Banne van Abbekerck,
hebben getuijcht, verclaert en[de] gecertificeert
waerachtich te weesen ende eerst de v[oor]s[chreven] Lijsbeth
Pie[ters]dr., dat omtrent geleden /sonder onthouden te hebben/ vele? jaeren sij
15 /den juisten? dach sij / deposante gecomen? is ten huijsse van[de] voors[chreven]
Dieuwer Cornelisdr. ende aldaer gevonden
te hebben Lijsbeth Allertsdr., de huisvrouwe
van den voors[chreven] Dirck Cornelisz.,en[de] verclaerden
voorts gelijckel[ijck] dat alsdoen de voors[chreven] Lijsbeth
20 Allertsdr. tegens haer beijde deposanten zeijde
onder andere propoosten, die sij metten anderen
hadden, dat Dirck Cornelisz., haer man,
wederomme bij haer gecoemen was ende dat . . .
haer wel te wille was ende /dat sij/ sittende, pratende
25 met haer man ende kindt ondertusschen den
v[oor]s[chreven] Allert Jansz., haer vaeder, inne quam
ende den v[oor]s[chreven] Dirck Cornelisz. /daermede/ met volle steeken
naer 't lijff stack, seggende de
solster? vuijt zulcx dat P[iete]r Allertsz. ende de
30 v[oor]s[chreven] Lijsbeth Allertsdr. daervoor schoten . . .
hen hielden verclaerde voorts de v[oor]s[chreven] Dieuwer
Cornelisdr., dat de v[oor]s[chreven] Lijsbeth Allertsdr.
tot v[er]scheijden maelen tot haeren huijse is gheweest

ende tegens haer verclaert heeff dat sij haer
voors[chreven] man Dirck Corn[eli]sz meenige logen
over gelogen /hadde/ dat zoo niet en was,
zeggende daerbij dat sij niet en wiste, hoe
5 daer toe gecomen was dat sij sulcx gadaen ende
hem soo overlogen hadde enich? inh? dat sij den
? geeste moste hebben, die haer daer te-
gelijck hadde verclarende 'tgunt v[oor]s[chreven] is waerh[eijd]?
ende alsoo geschiet te weesen presenteren[de] 'tselve
10 als mot sijn[de] bij eede te bevestigen. Actum gedaen
ten huijsse van Aris Bonisz. ter pre[sen]tie van
Gerbrant Hetzoon en[de] Mues Jansz. op ten XXJen
aprilis 1608.

https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5bname%5d=65439&tx_dfd_names%5baction%5d=show&tx_dfd_names%5bcontroller%5d=Names

Geweldig Geert, hoe je weer een recordtijd de meest onmogelijke kriebels weet te ontcijferen.

Op de linkerpagina ben ik na regel 26 een regel vergeten te transcriberen. Geen wonder dat ik er geen hout aan kon vastknopen van wat er verteld werd:

v[oor]s[chreven] Allert Jansz., haer vaeder, inne quam,
nemende een vorck die in het dack stack
ende den v[oor]s[chreven] Dirck Cornelisz. /daermede/ met volle steecken
naer 't lijff stack, seggende die
solster vuijt, zulcx dat P[iete]r Aldertsz. ende de
v[oor]s[chreven] Lijsbeth Allertsdr. daervoor schoten ende
hem hielden, verclaerde voorts de v[oor]s[chreven] Dieuwer

Dankzij het tweede woord op regel 7, rechter pagina, dat jij vond 'geeste', denk ik dat het eerste woord 'quade' is.
Dus: hem soo overlogen hadde meinende dat sij den quade geeste moste hebben, die haer daertoe gelijt hadde. Verclarende 'tgun't v[oor]s[chreven] is waer[acht]ich.

Op de rechter pagina, regel 2, waar jij meeni las, denk ik dat er 'meenige' staat, maar de zin is daarmee nog niet logisch:
ende tegens haer verclaert heeff dat sij haer voors[chreven] man Dirck Corn[eli]sz. meenige logen vuergelogen /hadde/ dat zoo niet en was,
Je zou op de plaats van 'logen' iets als 'malen', of 'keren' verwachten. Dat kan een verschrijving van de klerk zijn geweest.

En dankzij JP weet ik nu dat een reijneknecht een paardenknecht is.

Wat nog overblijft is: wat betekent dit nu allemaal? Ik heb hieronder een hertaling van de tekst geschreven. Kunnen jullie aangeven of ik het goed begrepen heb? Met name over de affaires en wie nu wie bedonderde, ben ik niet zeker.

Dieuwer Cornelisdr., 40 jaar oud en getrouwd met  Jacob Dirxsz., paardenknecht van beroep, en Lijsbeth Pietersdr., 39 jaar oud en getrouwd met Kris Bonifaesz., en beiden wonend in Hoogwoud verklaren op verzoek van Cornelis Dierxsz. Mortelman en Pieter Lambertsz., de voogden over Dirck Cornelisz., alias Droncke Dirckgen, die allen in Lambertschaag in de Banne van Abbekerk wonen, dat circa twee jaar geleden Lijsbeth Pietersdr. bij Dieuwer Cornelisdr. thuis was gekomen, waar Lijsbeth Allertsdr., de vrouw van Dirck Cornelisz. zat, die vertelde dat zij affaires met andere mannen had gehad, maar dat haar man weer bij haar gekomen was en het goed gemaakt had en dat toen haar vader, Allert Jansz. binnenkwam, een (hooi)vork die in het dak stak greep, en op Dirck begon in te steken, terwijl hij zei: "die moet eruit". Pieter Aldertsz. en Lijsbeth Allertsdr. sprongen tussenbeide en hielden de vader vast.
Dieuwer Cornelisdr. verklaarde bovendien dat Lijsbeth Aleertsdr. diverse keren bij haar thuis was geweest en dat Lijsbeth vertelde dat zij haar man diverse keren had voorgelogen en dat ze niet wist wat haar daartoe bewogen had en dat ze van mening was door een kwade geest bezeten zijn geweest.

Michaël