stamboomforum

Forum logoNaamkunde, namen, verhaspeling, veredeling » Regels naamsaanneming 1811


Profiel afbeelding

Weer een vraag die niet goed op een bepaald forum past, dus ik stel hem hier maar.

Weten jullie, vanuit kennis en/of ervaring, hoe de naamsaanneming precies werkte? Zoals:

- moesten volwassen zoons dezelfde naam aannemen als hun vader?

- moesten volwassen zoons waarvan de vader overleden was, dezelfde naam aannemen als hun broers?

- kregen getrouwde dochters automatisch de naam die hun vader had gekozen?

- hoe zat het met getrouwde dochters waarvan de vader was overleden?

Ik heb gezocht op internet maar kan deze informatie nergens vinden. Mijn onderzoek bestrijkt voornamelijk Friesland, waar ik vóór 1811 tot nu toe zelden achternamen heb vermeld gezien, dus veel mensen zullen nog geen achternaam hebben gehad.

J.A. van der Ent

Misschien heb je hier iets aan. Zie hier

Johanna C.

In Friesland was het aannemen van een familienaam behoorlijk vrij en men keek daar niet zo nauw tot de jaren 20 van de 19e eeuw.

Zo heb ik in mijn kwartieren Jelte Keimpes gehuwd met Geertje Eeltjes Rollema.

Een zoon uit dit huwelijk nam als familienaam: Koopmans. (hij was koopman en veearts) en ging door het leven als Keimpe Jelte Koopmans (gekozen naar zijn beroep en dat deden er velen)
Twee andere zonen namen de familienaam Rollema aan.
Hun voornamen kwamen van moederzijde.

Ook heb ik in mijn bestand een Gerben:
Een zoon nam als familienaam Gerbrandy aan.
Een andere zoon Rollema.
Een andere zoon de Groot.
Een neef van vaderszijde Troelstra.
Er was een vrije keuze.

Verder dat een dochter de familienaam aannam van een broer van haar overleden vader.

Tweede kamerlid van Haersma Buma dankt zijn falienaam aan een voormoeder van Haersma en Buma afkomstig van haar moeder.
Had dus niets met een adellijke titel te maken.

Indien men voor 1811 reeds een familienaam voerde, dan was het gebruikelijk om de familienaam te bevestigen.

Er zijn ook dochters geweest die gewoon leefde onder de patroniem van hun vader.

Ook gebeurde het wel eens, dat voor 1830 men wisselde van familienaam.
Eerst die van moeder en daarna verder met de naam van vader.

Varianten op een familienaam uit dezelfde familie kwamen eveneens veel voor: Smit/Smid/Smidt, Rollema/Rolsma, Kuiper/Kuijper/Kuiper/Kuipers enz.

Gr.
Everardus

Everardus Rollema

niet wat je vraagt, maar gaat het om deze familie?

Blija, Hogebeintum, Genum, Reitsum, Lichtaard, Jislum, Wanswerd; Ferwerd; Hallum; Marrum, (Wester)Nijkerk

  • Bron:Naamsaanneming 1811
  • Soort registratie:Naamsaanneming 1811 inschrijving
  • Aktedatum:1811
  • Plaats:Blija

Bijzonderheden:
Kind(eren): Jouke 30, Aatje 23

Blija, Hogebeintum, Genum, Reitsum, Lichtaard, Jislum, Wanswerd; Ferwerd; Hallum; Marrum, (Wester)Nijkerk

  • Bron:Naamsaanneming 1811
  • Soort registratie:Naamsaanneming 1811 inschrijving
  • Aktedatum:1811
  • Plaats:Blija

Bijzonderheden:
Kind(eren): Sytske 25, Foekje 21, Janke 17, Fopkje 15, Antje 13, Foppe 11, Jantje 8, Jan 4

Renee2

In de Hollandse kant waren achternamen redelijk gewoon. Ongeveer 8 van elke 10 mannen gebruikte reeds een achternaam. In Friesland is dat 2 van elke tien mannen, die een achternaam gebruikte.

Grote verschillen gezien bij de aanname van achternamen.

Vijf broers met allemaal een verschillende achternaam aannamen.

In Blija kom ik een familienaam tegen, die afkomstig is van grootmoeder. Sommige van kleinkinderen vernoemen naar haar. (In de hoop om misschien iets te kunnen erven?)  Het staat er niet bij.

Mijn werkwijze is om alle huwelijke met de bijlagen van 1811 - tot circa  1830,  eerst zo volledig mogelijk uit te zoeken. dan krijg een behoorlijk beeld voor je onderzoek voor 1811.

Er is beslist geen uniforme werkwijze.

Groeten van Terkos

Terkos

Hartelijk dank voor jullie reacties!

De aanleiding voor mijn vraag was een overlijdensakte van een getrouwde vrouw uit 1818, waarin zij uitsluitend met haar voornaam en patroniem wordt aangeduid. Maar als het vaste regel was dat getrouwde vrouwen uitsluitend de mansnaam kregen, zou dat op heel veel akten zo moeten staan, t/m de 2e helft van de 19e eeuw. Ik ben nog niet zo erg ver met mijn onderzoek, maar ik had het nog nooit gezien, dus dat leek me niet.

Johanna, bedankt, dat is de link die ik zocht. Maarten schrijft erboven dat de naam overging op mannelijke afstammelingen, maar de tekst spreekt over kinderen.

Everardus, hartelijk dank voor de praktijkvoorbeelden en de informatie dat het in Friesland aanvankelijk redelijk vrij was. Toevallig ben ik net ook gestuit op een frappant voorbeeld, een man die op pakweg de helft van de aktes Elzinga wordt genoemd, en op de andere helft Elzenga. De helft van zijn kinderen heeft daardoor de ene naam, en de andere helft de andere. Zelf tekent hij consequent met Elzenga.

Renee2, bedankt, nee, ik zoek ook de schoonfamilies uit.

Terkos, bedankt, ja in die huwelijksbijlagen moet ik me zeker meer gaan verdiepen. Eigenlijk heb ik nog maar kort geleden ontdekt hoe ik die kan vinden, dus ik wil alle personen van eind 18e/begin 19e eeuw waar ik geen doopaantekening van kon vinden, opnieuw gaan doorlopen. Grappig dat u Blija noemt, daar hebben de meeste Roeda's, en veel van hun partners, gewoond.

J.A. van der Ent


Ook gebeurde het wel eens, dat voor 1830 men wisselde van familienaam.
Eerst die van moeder en daarna verder met de naam van vader.

Weet u ook welke motieven hiervoor konden zijn?

Ik stam af van 'Postma'. Alleen, de man en vader van het gezin nam rond 1811 de naam 'Pot' aan, niet 'Postma'. Alle kinderen staan op diezelfde akte uit 1811 ook vermeld als 'Pot'.

Later is ruwweg de helft van deze kinderen zich 'Postma' gaan noemen. De moeder staat genoteerd als 'Postma', maar de vader van de moeder heeft geen naamsaangifte gedaan (van deze man is zelfs geen sterfakte aanwezig, wel de huwelijks- en doopakte van voor 1811). Enkelen van haar broers noemen zich ook 'Postma', maar hebben de moeder van het gezin niet vermeldt op een officieel naamsaangevingsakte.

Heeft iemand enig idee wat hier gebeurd zou kunnen zijn?

Nynkle







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu