stamboomforum

Forum logoFora » Latijn » korte latijnse tekst bij doop in 1799

in de "zoekplaatjes" is een afbeelding van een rk doop te Houten in 1799.

er is een korte latijnse tekst onder de naam van de dopeling te zien.

wie kan de tekst lezen en vertalen?

pieter

pieter van oostrum

Geachte heer Van Oostrum,

U heeft meer kans op een antwoord als u de afbeelding meteen bij uw zoekvraag plaatst!

Bij deze:

Dimitri Vlas

Het scheelt niet veel, maar deze afbeelding is iets duidelijker:

Jan Clavaux

Ik kan het ook niet echt lezen, maar staat er niet zoiets als na de geboorte overleden?

Is maar een suggestie.

Mvrg, Anna

a.m. van kalken

hallo anna,

ik had ook zo'n vermoeden maar het feit is dat de dopeling toch voor een grote nakomelingschap heeft zorggedragen. het moet toch iets anders betekenen.

dank voor je reactie.

pieter

pieter van oostrum

Dag Pieter,

 

 

Als je verderop in de tekst van het doopregister Houten kijkt (zie http://www.vpnd.nl/bronnen/ut/houten/houten_dooprk_17981802.pdf), kom je een aantal malen de opmerking tegen 'Post renovationem S:O:'. In andere doopregisters vind je wel 'Post renovationem SS. oleorum'. Voluit geschreven: 'Post renovationem sacrorum (of: sanctorum) oleorum'. De betekenis luidt: 'Na de vernieuwing van de heilige oliën'.

 

Ik denk dat er in de korte Latijnse tekst die jij gelezen en vertaald wilt hebben hetzelfde staat, alleen wel wat lastiger te lezen. Wat ik ervan kan maken is het volgende:

'Post renovat(...) ss; olear(...)'. De wijze van afkorten is mij niet geheel duidelijk. Ik noteer (...).

 

 

Bij de liturgische zalvingen van de rooms-katholieke kerk worden 3 soorten heilige oliën gebruikt:

a. Chrisma (afk. S.C. = Sanctum Chrisma), een mengsel van olijfolie en balsem. Gebruik: bij de kruinzalving na het doopsel, bij het vormsel, de bisschops-, altaar- en klokkenwijding, bij de wijding van het doopwater enz.

b. Olie der catechumenen (afk. O.C. = oleum catechumenorum), die zuivere olijfolie is: de wijding draagt een sterk exorcistisch karakter. Oorspronkelijk diende deze olie alleen voor de exorcistische zalving vóór het doopsel, sinds de vroege M.E. ook bij de priesterwijding, de zalving van koningen en de wijding van het doopwater.

c. Ziekenolie (afk. O.I. = oleum infirmorum), eveneens zuivere olijfolie.

 

De heilige oliën worden door de bisschop gewijd, in de Mis van de oliewijding op de morgen van Witte Donderdag.

De heilige oliën moeten in zilveren of tinnen busjes achter slot en normaal in de kerk bewaard worden.

De heilige oliën worden jaarlijks vernieuwd; wat van het vorig jaar overblijft, wordt verbrand.

 

(Bovenstaande ontleend aan: 'Beknopt liturgisch woordenboek')

 

 

;-) Voor wie een beetje Latijn kent: de voorschriften voor de vernieuwing van de heilige oliën luidden in 1863 als volgt:

 

Quae notanda de renovatione sacrorum oleorum.

1) Sacra olea, quia quotannis renovari debent, cum primum ab episcopo in coena domini benedicta sunt, per viros probos et fidos nulla interposita mora deportanda sunt ad singulos decanatus rurales et ab his ad singulas parochias (Rituale mon. fris. pag. 634), ut in benedictione fontis baptismatis nova olea adhiberi possint.

2) Ideo parochus tres ampullas vel tria vascula diligenter purgata, novis gossipiis instructa, in capsula lignea, quae ad hunc usum facta est, recondita et insuper alio sacculo violaceo serico vel coriario inclusa et chordis constricta atque sigillo suo obsignata ad suum decanum mittat, aut ad eum locum, unde nova olea peti solebant. Huic sacculo schedula etiam inesse debet, cui inscribuntur nomina parochiae et ecclesiarum filialium, ad quas sacra olea dispertienda sunt.

3) Nemo autem, qui non sit in majoribus ordinibus, ad divisionem et contactum sacrorum oleorum admittatur.

4) Decani et parochi olea deferentibus serio injungant, ut vascula ita gestent, ne huc illuc versando aut sursum deorsum vertendo olea effundant, multo minus incurie in sinu vel vestimentis suis vel irreligiose ad publicas tabernas vel profana conventicula aut ad alios impertinentes actus in via deferant.

5) Ubi tria tantum vascula habentur, non bis tria, olea vetera cum veteribus gossipiis, separatim singula, in mundo vase reponantur et diligenter obserata a parocho custodiantur, donec nova olea recepta sint; vascula purgata et novis gossipiis instructa nuntio traduntur. Ubi autem vascula bis tria sunt, purificatio vasculorum tum demum fit, cum nova olea accepta sunt.

6) Parochus, ubi primum olea sacra nova acceperit, vetera statim infundat in lampades, quae ante ss. saramentum collucent. Ex gossipiis oleum exprimit in lampade, tum gossipium in sacristia comburitur et ejus cineres in sacrarium mittuntur (Baruffaldus tit. 27 n. 53).

 

Zie: http://books.google.nl/books?id=p_mNXGo0eAYC&pg=PA31&dq=%22renovatione+sacrorum+oleorum%22&hl=nl&ei=5DOrTZbHDYWSOobjkN8J&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CD0Q6AEwAA#v=onepage&q=%22renovatione%20sacrorum%20oleorum%22&f=false

 

 

Groeten, Pauwel

Pauwel

Pauwel slaat de spijker op zijn kop.

Hieronder een voorbeeld uit een willekeurig ander RK doopboek.

Met de dopeling in kwestie (in het geval van Pieter van Oostrum

is dat Hubertus) heeft deze tekst dus verder niets te maken.

Jan Clavaux

@Jan,

Dit is een mooi voorbeeld. 

28 et 29 Maii renovanda erant ss. (= sacra / sancta) olea.

Op 28 en 29 mei moesten de heilige oliën worden vernieuwd.

Pauwel

Pauwel

Beste Pauwel,

Ik ben erg verheugd dat je mij de oplossing hebt gegeven. Hartelijk dank.

Gezien de doopdatum (7 mei) is witte donderdag ongetwijfeld in 1799  kort daarvoor geweest.

Wederom weer wat wijzer geworden...

pieter

pieter van oostrum

Graag gedaan! Succes verder.

Pauwel

Pauwel

Hoewel dit al een oud draadje is, kwam ik ook nog iets tegen bij een RK doop:

post faera olea

Het zal ook met olie te maken hebben, post= na, maar het faera weet ik niet.

Wie weet het wel?

Mirjam

Het bijbehorende plaatje (Zwammerdam 6-5-1792):

Jan Clavaux

Dank je, Jan. Dat is precies de doop waar het om gaat (hoe wist je dat?)

Wist niet meer hoe je hier een plaatje in moet voeren.

Mirjam

Er staat post sacra olea: na de (vernieuwing van) de heilige oliën.
De uitleg van Pauwel - 17 apr 2011 om 21:52 hierboven is het antwoord.
De heilige oliën werden met Witte Donderdag vernieuwd en dat werd in veel doopboeken jaarlijks aangetekend.
De doop is op 6 mei, dus dat sluit mooi aan.

Met de doopinschrijving van Joanna heeft het helemaal niets te maken.

Jan Clavaux


Ja, inderdaad, nu je het zo schrijft. Ik had kunnen weten dat het een "s" was, maar te snel gelezen, zeg maar.De "c" vind ik wel onduidelijk, het lijkt net een "e". Vandaar de verwarring.

Dank voor de uitleg, weer wat bijgeleerd!

Mirjam




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!