stamboomforum

Forum logoFora » Latijn » Hulp gevraagd transciptie en vertaling tekst in Latijn

De reclame wordt alleen getoond aan bezoekers, niet aan gebruikers die inloggen.

Hallo,

Kan iemand helpen met het transciberen en vertalen van het onderstaand:

Mijn eerste probeersel met de transcriptie:

Den 29 Een meisje van ene slavinne <Mangolwarij>, Anna gedoop[t] 

die getuijgen waren in de briefjens niet 

genoemt, nu nomina matrum horu infantu, expressa, a 

Duo successore /: cui animibus gratutor :/ inquirendan 

et addenda, quum ob festinandu mihi hinc abitu 

non biuerit. Duc frater overnis site emin fore 

qui hem Spartam Adornaturus fis, auguror feque 

quintu in me fuit sum[m]opere co[m]mendavit fideliter 

perge, magna tibi restat messis, et magna de te spes est 

multis pax Dei gratiu' luerari atg adducere poteris 

vive vale valide, valens faversy faverti.

Dona nos iterum jungat amara Dies. 

Vast bedank,

Corney Keller

knipsel VC603 p. 23

Corney Keller

Ik heb me eerst maar eens aan de transcriptie gewaagd. Hieronder volgt wat ik lees. In vet de veranderingen. Zoals jezelf in "sum[m]opere" de nasaalstreep omgezet hebt heb ik dat op meer plekken gedaan. Ongetwijfeld zitten er nog fouten in de transcriptie.

 

Het helpt als je wat achtergrond informatie bij de tekst geeft. Het is een doopregistratie van 29 mei 1678 in het doopboek van Kaap de Goede Hoop dat aanwezig is in het archief van Kaapstad (VC 603). Een letterlijke vertaling in korte tijd gaat mij een beetje te ver. Het is een mededeling van de schrijver aan de opvolgende dominee, Johannes Overney, dat de namen van de moeders van die (gedoopte) kinderen nagevraagd en toegevoegd moeten worden, daar dit voor hem in de haast van het vertrek niet mogelijk was en dat er voor de opvolgende dominee een grote oogst overblijft en het de verwachting is dat hij velen door de genade Gods zal kunnen winnen en bijeen brengen. Wie de schrijver is is mij niet bekend, maar, gelet op het gebruik van het Latijn, vermoedelijk een dominee op doorreis die op Kaap de Goede Hoop verbleef. Johannes Overney was predikant te Kaap de Goede Hoop van oktober 1678 tot zijn dood in mei 1687, zijn voorganger Petrus Hulsenaar van maart 1676 tot zijn dood in december 1677. In die tijd speelde het dopen van kinderen van heidense (Hottentotten) slavinnen een belangrijke rol.

 

1.      Den 29. Een meisje van ene slavinne Mangolwazij, Anna gedoop[t],

2.      die getuijgen waren in de briefjens niet

3.      genoemt, nec nomina matrum horu[m] infantu[m] expressa, a

4.      d[omi]no successore (cui animibus gratulor) inquirenda

5.      et addenda, quum ob festinandu[m] mihi hinc abitu[m]

6.      non licuerit. D[omi]ne frater Overnej site enim fore

7.      qui hanc sportam adornaturus fis, auguror aeque

8.      quantu[m] in me fuit sum[m]opere commendavi. Fideliter

9.      perge, magna tibi restat messis, et magna de te spes est,

10.   multos p[er] Dei gratia[m] lucrari atq[ue] adducere poteris.

11.   Vive vale valide, valeas faveasq[ue] faventi.

12.   Donec nos iterum jungat amara dies.

 

 

Chris van Dijkum

Ik lees bijna hetzelfde als Chris, alleen de -j van Overnej zag ik over het hoofd.

 

  1.      Den .. Een meisje van ene slavinne 'Mangolwarij' [de naam is later bovengeschreven], Anna gedoop[t

  2.      die getuijgen waren in de briefjens niet

  3.      genoemt, nec nomina matrum horu(m) infantu(m) expressa, a

  4.      d(omi)no successore (cui animibus gratulor) inquirenda

  5.      et addenda, quum ob festinandu(m) mihi [doorhaling] hinc abitu(m)

  6.      non licuerit. D(omi)ne frater Overnej (te enim fore

  7.      qui hanc sportam adornaturus sis, auguror, teque

  8.      quantu(m) in me fuit sum(m)opere commendavi) fideliter

  9.      perge, magna tibi restat messis, et magna de te spes est,

10.      multos p(er) Dei gratia(m) lucrari atq(ue) adducere poteris,

11.                   Vive vale valide, valeas faveasq(ue) faventi.

12.                      Donec nos iterum iungat amoena dies.

 

De laatste twee regels vormen een zgn. elegisch distichon.

De naam van de moeder mogelijk ook te lezen als Mangelwarij.

 

[bijgesteld]

Pauwel

@ Pauwel,

 

Ik had al een stille hoop dat je op een bepaald moment zou inspringen. Ik ga helemaal accoord met je verbeteringen. Amoena dies (lieflijke dag) past inderdaad beter bij een wens om elkaar weer te zien dan amara dies (bittere dag)

 

Mvg., Chris

Chris van Dijkum

Mangolwazij zie:

 

http://www.e-family.co.za/ffy/g9/p9389.htm

 

Er kan inderdaad een r ipv z gelezen worden. Helaas komt er in de gepresenteerde tekst geen andere en duidelijker z voor. Ik was ook eerst geneigd een r te lezen, maar aannemend dat Richard Ball beter vergelijkingsmateriaal heeft gehad  heb ik voor een z gekozen.

Chris van Dijkum

Chris, ik had, zoals jij opmerkt, wat achtergrond informatie moeten toevoegen. Dit is inderdaad deel van het kerkboek van de Nederduitse Hervormde Gemeente te Kaapstad over de jaren 1665-1685. Deze tekst uit het doopregister staat op blad 23, 1678, de datum is tussen 22 mei en 23 october. Latijn is heel ongewoon in dit register en voor ons als leken dan ook moeilijker te transcriberen. Dankzij jullie (Chris en Pauwel) hulp wordt dit duidleijk.

De volledige transciptie van dit kerkboek staat op www.eggsa.org  onder "contents/transcripts/cape town register 1665-1695". Deze transcriptie wordt thans herzien en daarom ook mijn verzoek om hulp.

 

Ik heb nog vergelijkingsmateriaal van hetzelfde bladzijde toegevoegd waaruit blijkt (naar mijn mening) dat de naam van het kind als 'Mangolwarij' gelezen kan worden.

Uit mijn ervaring met het transciberen van namen van slavinnen uit Madagascar, komt namen welke op 'warij' eindigen vrij vaak voor, maar heb ik nog nooit een gezien die op 'wazij' eindigt.

 

Ik twijfel (nog) over amara of amoena. Bittere dagen past meer in het plaatje van "tot wederziens bij de dag des oordeels"

 

Bedankt voor jullie geleerde meningen en hulp!!!

VC 603 doopen p, 23

Corney Keller

Dag Corney,

Ik had wat moeite met het vinden van de transcripties. Met onderstaande link zijn de transcripties wat gemakkelijker te vinden.

http://www.eggsa.org/transcriptions/church_registers/cape_baptisms/intro_1665-1695.htm

Go to the baptisms > , klik door en kies in het uitrolmenu 1678.

Staan de scans van de doopinschrijvingen ook op deze site? Ik zou graag de datum willen vergelijken. Ik heb in mijn transcriptie 29 weggehaald, omdat ik daar wat twijfel over heb. 

Wat de naam van de moeder betreft, die is geschreven in een tweede hand, en je moet vergelijken met de naam van de moeder op de regel erboven, in hetzelfde handschrift. Als ik kijk naar de de -r van moeder en de -r- van Marytie, dan zou ik zeggen dat je Mangolwarij moet lezen. Ik heb over de -o- overigens ook nog mijn twijfels. Je kunt ook -e- lezen, dus Mangelwarij, denk ik. Zie de -e- van moeder en de -e van Marytie.

De keuze amara/amoena is er m.i. niet een van: wat past beter in de context? Het woord begint i.i.g. met am- en eindigt op -na. Daartussen staat -oe-, maar geschreven als ligatuur, te vergelijken met de e caudata die wordt weergegeven als æ. Dit teken - er zal een naam voor zijn - is in de ASCII Code Tabel opgenomen als <ALT>0156. (Gebruik de linker ALT-toets en voor de cijfers het numerieke toetsenbord.) Helaas wordt dit teken hier op de site niet weergegeven; het resultaat is een vraagteken. Dit zou het moeten zijn:  (Zie verder http://en.wikipedia.org/wiki/%C5%92.)

Groet, Pauwel

[bijgesteld]

Pauwel

Chris van Dijkum

Hallo Pauwel,

De scans staan niet op deze site; er is geen toestemming voor verleend. Jammer genoeg heeft FamilySearch ze ook niet gepubliceerd, anders had ik je daarna toe kunne verwijzen.

Er bestaat geen twijfel bij mij dat dit wel 29 is.

Het tweede handschrift is ook hetzelfde handschrift dat erop volgt, dus vanaf dat moment is er een nieuw handschrift waarmee de namen Mangelwarij en Marytje ingevoegd zijn en alle navolgende doopinschrijvingen vanaf 23 october 1678 tot en met 2 maart 1687.

Bedankt voor je uitleg over de -oe- ligatuur. Ik ga met je mee.

Corney

Corney Keller


Een beetje off topic:

 

Ik ben voor de "oe" ligatuur geen Latijnse naam tegengekomen, wel zoals verwacht een Franse naam. De "oe" ligatuur wordt heden nog in het Frans gebruikt. De "æ" ligatuur wordt inderdaad "e caudata" genoemd omdat de "e met een staart" vaak voor de "æ" ligatuur staat. In het volgende handschrift worden twee verschillende vormen van de "e caudata" gebruikt. In regel 6 voor "æ" in præcepta en in regel 9 voor "oe" in oboedire.

 

http://ductus.asu.edu/Files/ductus/scriptorium/plates/D-060.html

Chris van Dijkum




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!