stamboomforum

Forum logoFora » Latijn » Latijnse tekst dopen Beek en Donk 13-4-1769

Margriet Blok-Charbo

Pauwel

Pauwel

  1     aprilis 1769 maius junii julii
  2     13 baptisatus e[st] Paulus filius Jo[ann]is Laermans gemertani et
  3     Helenae van den Broek. Susc[eperunt] Cornelius Swinkels et
  4     Maria van den Broek. Qui, Jo[ann]es Laermans scilicet et Hele-
  5     na van den Broek, 30 vel 31 die martii 1768 simul
  6     petiverunt Turenholtum animo ibidem ineundi
  7     matrimonium ^et ibi manendi^, ut ait ipsa, et ibi 3 die maii
  8     eiusdem anni coram plebano inierunt matri[moni]um
  9     ut liquet ex testimonio ipsius plebani, et ex confes-
10     sione ipsius puerperae in dolore partus coram Elisa-
11     beta de Haen, Anna Pauli van der Putten, et Wilhelma
12     van den Boogaert facta. Dicti tamen coniuges non
13     satisfecerunt legibus huius patriae ineundo ibidem
14     solum matrimonium, et sic foret proles hic
15     iure fori illegitima.

Pauwel

Ik heb de transcriptie bijgesteld.

Pauwel

Bedankt voor de transcriptie.

Met behulp van een woordenboek waarin ook diverse Latijnse woorden worden vermeld heb ik de zinnen zoveel mogelijk kunnen vinden maar niet alles. Wie kan die gaten opvullen en wijzigingen aanbrengen. Als ik het goed begrepen heb dan is het echtpaar in Turnhout wel gehuwd voor de kerk maar dat gold niet als wettig gehuwd in Gemert, waar zij oorspronkelijk vandaan komen. (Een huwelijk in Gemert heeft nooit plaats gevonden)

  1    april 1769 mei juni juli
  2   13 gedoopt is Paulus zoon van Joannes Laermans uit Gemert en
  3    Helena van den Broek. Getuigen Cornelius Swinkels en
  4     Maria van den Broek. Die, Jo[ann]es Laermans namelijk (??) en Hele-
  5     na van den Broek, 30 of 31 dag van maart 1768 ....
  6     ........... in Turnhout  .... aldaar .......
  7     huwelijk ^en dezelfde ........^, ... .....  ......., en dezelfde 3de dag van mei
  8     van hetzelfde jaar ten overstaan van de pastoor zijn (??) gehuwd
  9     .. ...... uit getuigenis van dezelfde pastoor, en uit bekente-
10     nis van dezelfde  kraamvrouw in barensween tegenover Elisa-
11     beta de Haen, Anna Pauli van der Putten, en Wilhelma
12     van den Boogaert ........ Gezegd ...... echtpaar niet
13     ............. wettig ......  land  ......... aldaar
14     alleen huwelijk, en dus ......het kind hier
 15   ........  .... onwettig

Margriet

Margriet Blok-Charbo

Ja, klopt. De pastoor vindt het ook onzin ("iure fori"):

  1. april 1769      juli
  2. Op de 13e is gedoopt Paulus, zoon van Joannes Laermans uit Gemert en
  3. Helena van den Broek. Getuigen (doopheffers) waren Cornelius Swinkels en
  4. Maria van den Broek. Dezen, d.w.z. Joannes Laermans en Hele-
  5. na van den Broek, zijn op 30 of 31 maart 1768 tegelijk
  6. naar Turnhout gegaan met de bedoeling om aldaar te trouwen 
  7.  ^en daar te blijven^, naar zijzelf zegt, en zijn daar op 3 mei
  8. van hetzelfde jaar ten overstaan van de plebaan (pastoor van de Sint-Pieter?) getrouwd, 
  9. zoals blijkt uit de verklaring van de plebaan zelf, en volgens de bekente-
  10. nis van de kraamvrouw in barensweeën zelf die zij tegenover Elisa-
  11. beta de Haen, Anna Paulusdr van der Putten, en Wilhelma
  12. van den Boogaert gedaan heeft. De genoemde echtelieden hebben echter
  13. niet voldaan aan de wetten van dit land door
  14. alleen daar in het huwelijk te treden, en dus zou het kind hier
  15. volgens het menselijk (wereldlijk) recht onwettig zijn.

August de Man

August, misschien verwijst puerpera hier naar Helena van den Broek, de vrouw die op het punt stond te baren.

Zie bijvoorbeeld hier: http://www.zeno.org/Georges-1913/A/puerpera?hl=puerpera

Misschien zelfs in samenhang met: http://ducange.enc.sorbonne.fr/PUERPERA

waar staat: PUERPERA, Partus puellæ quæ primum masculum generat ...

Paulus was de eerste zoon.

Ook is zo duidelijk waarom de bekentenis in dolore partus plaats vond.

Een bekentenis van een vrouw tijdens de barensweeën was biezonder geloofwaardig. Welke vrouw durfde er nu te liegen op een moment dat haar eigen en haar kindje's leven aan een zijden draadje hingen? Geen goeie binnenkomer bij Sint Petrus. Zulk een bekentenis in dolore partus word wel vaker vermeld in doopaktes van onwettige kinderen waarbij de vrouw de naam van de vader bekend maakte. Vandaar ook een bekentenis ten overstaan van uitsluitend vrouwen (maar dan wél DRIE :-) Elisabetha, Anna en Wilhelma.

Groeten, Bas

NB1. De Sint Pieter van Turnhout was een kapittelkerk en de pastoor van een kapittelkerk werd voor zover ik weet ook plebaan genoemd, net als de pastoor van een kathedraal. Dus het ging hier vast om de plebaan van Sint Pieter in Turnhout.

NB2. Vgl. de Introitus voor de votiefmis voor Onze Lieve Vrouw: Salve, sancta parens, enixa puerpera Regem (ook háár eerste zoon)

">

Bas den Brok

> August, misschien verwijst puerpera hier naar Helena van den Broek

Ja, zo bedoelde ik het ook, zij was toch de kraamvrouw? Een puerpera is letterlijk een vrouw die een puer = jongen, kind ter wereld brengt.
Dat Partus puellæ quæ primum masculum generat (= de bevalling van een meisje dat haar eerste zoon baart) is fout, dat hoort in feite bij het daar ook geciteerde woord puerperia - maar eerste zit niet in het woord. 

August de Man


Natuurlijk, sorry. De kraamvrouw was een vroedvrouw geworden in m'n hoofd. Stom. Bas

Bas den Brok




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!