stamboomforum

Forum logoFora » Latijn » Vertaling gevraagd van een Latijnse tekst uit 1357, betreft: Van der capelrien op ’t Huys te Woude

In het heerlijkheidsarchief van Bergen op Zoom bevind zich een latijnse tekst van rond 1350. Wie zou dit willen vertalen of vertellen waarover het gaat.

inventarisnr 2 scan 20 ev      (1,5 blz) 

http://www.markiezenhof.nl/zoeken-en-vinden/bladeren-in-archiefbronnen/weergave/register/layout/blader/sjabloon/blader/id/5d3856ba-4860-11e1-9853-b7a7dd2b6a2a/q/register_gemeente/0/q/text/1300/start/19?image=1f126787-7eb5-4f19-a726-73e0b37e41a1

Gerard

Pauwel

Gerard,

Misschien kun je zelf al een opzetje maken voor een transcriptie, met regelnrs. enz.

Anderen kunnen dat dan aanvullen.

Groet, Pauwel

Pauwel

Is het zinvol dat ik dit zou voortzetten ?

 

Heerlijkheidsarchief Bergen op Zoom inv 2 scan 20 en 21

01 Van der capelrien op 't huys te Woude.
02 In nomine Domini amen. Per hoc presens publicum instrumentum cunctis pateat evidenter quod anno
03 nativitatis eiusdem millesimo tricentesimo quinquagesimo septimo indictione decima mensis
04 vero aprilis die vicesima prima hora vesperarum vel quasi pontificatus sanctissimi in Christo
05 patris et domini domini Innocentii divina providente clementia pape sexti anno quarto constitutus
06 propter hoc personaliter in presentia mei notarii publici et testium subscriptorum ad hoc testificandum
07 specialiter vocatorum et rogatorum nobilis et discretus vir dominus Henricus de Boutershem
08 dominus de Bergis supra.zoman zelo devocionis accensus volens terrena in celestia et
09 transitoria in eterna auxiliante domino vertutum felici quiertio quintare pro sue nobilis que dominae
10 Marie de Marxhem collateralis sue sive uxoris presentis et consentientis suorumque parentum? et

Gerard

Inmiddels heb ik bemerkt dat in de tekst het jaartal 1357 voorkomt.

Eerder heb ik voor de transcriptie van twee charters van datzelfde jaar uw hulp gevraagd en mogelijk vertoont de tekst daarmee veel overeenkomsten.

Het ging daarbij om de stichting van een kapellanie op het kasteel van Wouw:          https://www.stamboomforum.nl/subfora/86/2/27683/0

mvg

Gerard

http://www.markiezenhof.nl/zoeken-en-vinden/bladeren-in-archiefbronnen/weergave/register/layout/blader/sjabloon/blader/id/5d3856ba-4860-11e1-9853-b7a7dd2b6a2a/q/register_gemeente/0/q/text/1300/start/19?image=1f126787-7eb5-4f19-a726-73e0b37e41a1

  1          Van der capelrien op 't Huys te Woude.
  2          In nomine Domini amen. Per hoc presens publicum instrumentum cunctis pateat evidenter quod anno
  3          nativitatis eiusdem millesimo tricentesimo quinquagesimo septimo indictione decima mensis
  4          vero aprilis die vicesima prima hora vesperarum vel quasi pontificatus sanctissimi in Christo
  5          patris et domini domini Innocentii divina providente clementia pape sexti anno quarto constitutus
  6          propter hoc personaliter in presentia mei notarii publici et testium subscriptorum ad hoc testificandum
  7          specialiter vocatorum et rogatorum nobilis et discretus vir dominus Henricus de Boutershem
  8          dominus de Bergis supra Zomam [vgl. de andere tekst https://www.stamboomforum.nl/subfora/86/2/27683/0] zelo devocionis accensus volens terrena in celestia et
  9          transitoria in eterna auxiliante domino vertuti.. felici quier tio uintare pro sue nobilis ... d.. [Tik dit eens in in Google Books: "* in celestia* ".]
10          Marie de Marxhem collateralis sue sive uxoris presentis et consentientis [9- = con-] suorumque parentum? et

gecursiveerd = door Gerard correct verbeterd

Pauwel

Gerard,

Grote delen van de tekst heb je correct gelezen.

Voor het transcriberen van Latijnse teksten is het boekje van Cappelli onontbeerlijk. De meeste woorden in M.E. Latijnse teksten zijn afgekort. In Cappelli vind je de oplossingen. Het boekje staat (ook) on line.
https://www.stamboomforum.nl/subfora/86/2/56369/0/a_cappelli_lexicon_abbreviaturarum_on_linebrgebruikelijke_afkk_van_woorden_in_latijnse_teksten

Omdat veel van dit soort teksten formulair zijn – zie bijvoorbeeld de uitgebreide dateringen – kun je ook veel vinden via Google. Zet in het zoekvenster de gezochte woorden tussen dubbele aanhalingstekens. Vaak vind je zo aanvullingen verder terug in de tekst of verderop in de tekst. Zoek bij voorkeur via Google Books. 
https://books.google.nl/ 
Tik bijvoorbeeld "zelo * accensus" in, en je vindt suggesties voor het woord in het midden.
Of tik "in celestia et *" in, en je vindt transitoria.

Waar je verder op kunt letten: r en v lijken op elkaar, zo ook b en v, p en x, c en t, g en y, d en e, q en g. 

Afkortingen: een boogje boven de slotklinker is een -m (bijv.  = -da[m]), een verticale streep met slinger boven een woord staat voor er/re of ar/ra ( = t[er]r-),   staat voor -o[rum].
Een p- met een streep door de schacht staat voor per-.   Hier staat p[er]sonalit[er].

 = -t[is]

De uitgang -9 staat voor -us, 9- aan het begin van een woord staat voor con-. Hier  staat -t[us].

 Dit is een i- a.h. begin van een woord.

Kijk ook eens hier: https://nl.wikipedia.org/wiki/Abbreviaturen

Groet, Pauwel

Pauwel

Bedankt Pauwel. Mijn probleem met gelijkende letters is dat ik de woorden niet ken.

 

11 progenitorum? salute in augmentum cultis divini ad fundandam et dotandam de nono competentum
12 capellania vuam perpetuam in castro eius sito infra metas p[ar]rochialis ecclesiae de Woude
13 leodiensis dioecesis in honore omnipotentum dei ..h.. pp[] genitricum virginia Marie et scorum
14 Georgy Johannis evangeliste Catherine at..et  Barbare pure simplim.. et irrenotabiliter omer
15 iner et forma quibus melius potent dedit cumtuliy tradet utque assignant guadraginta
16 florenos aureos obulos de florentia annorum redditime ac perpetuorum capiends levande
17 ac percipieinds singulis aminos per resicorem capellanie pro tempore in villa de Woude antedar videlich
18 trignitatres florenos et quatuor grossos antiquos armatim de petitone d.. temperalis
19 quam habet in eader villa et ceteros alias redditus seu florenos usque ad summam quadraquinta
20 florenora anted camer de annuo censu suo seu heriditario quer habet armiacum in villa de

Gerard

http://www.markiezenhof.nl/zoeken-en-vinden/bladeren-in-archiefbronnen/weergave/register/layout/blader/sjabloon/blader/id/5d3856ba-4860-11e1-9853-b7a7dd2b6a2a/q/register_gemeente/0/q/text/1300/start/19?image=1f126787-7eb5-4f19-a726-73e0b37e41a1

11          progenitorum salute in augmentum culcis divini ad fundandam ( = -da[m]) et dotandam de novo [vgl. de andere tekst] competentum
12          capellaniam unam [vgl. de andere tekst] perpetuam in castro eius sito infra metas p[ar]rochialis ecclesie de Woude
13          Leodyensis dyocesis in honore omnipotentis ( = -t[is]) dei Jesu Christi, genitricis (die slinger aan het einde v.e. woord = -is.) virginis Marie et sanctorum [Het boogje geeft de afkorting aan.]
14          GeorgiiJohannis Ewangeliste, Catharine atque [-qʒ = -que] Barbare pure simpl.. et irrevocabiliter omer
15          iner et forma quibus melius pot..t dedit contulit tradet atque assignant quadraginta
16          florenos aureos obulos de florentia annorum redditime ac perpetuorum capiendos levandos
17          ac papiods singulis adius per ..corem capellanie pre.. in villa de Woude autedar videlich
18          triginta tres florenos et quatuor grossos antiquos annuatim de petit[i]one d[omi]ni t[em]p[or]alis 
19          quam habet in eadem villa et cet[..]os alios redditus seu florenos usque ad summam quadraginta
20          florenorum antedcamer de ..no censu suo seu hereditario quem habet armiacum in villa de

 = -orum

Let op het verschil:  = que[m] (boogje boven de slotklinker),   = he[re]ditario (verticale streep met kringel)

De andere tekst https://www.stamboomforum.nl/subfora/86/2/27683/0

Pauwel

  • 21 Woude prolibata d....m idem dominus Henricus dominus de Bergis et sui successores in
  • 22 castri dominum et possessores suit et permanere valeant in perpetuum eius deiu capellanie
  • 23 collatores et permisores d.. vacat ems.. promittentes dictus dominus Henricus dus..
  • 24 de Bergis et etiam domina Maria eius uxor legitima antedcamer sub ab ipis persistea corpali
  • 25 putem dotatoem sine pastorum quadraginta florenrum ammorum assignacoem eorum gr.
  • 26 mortificatoem se perpetuo rata.. habituros at.. fernam et contra i..pas napro facere vel
  • 27 venire aligna causu vel nigenio de nive nel de facto remiretian e... inh..s omnibus
  • 28 et singulis omni exceptioni doli fraudis mali cetires.. exceptionis nicir tan..
  • 29 canonia pro cunlis que sibi nel suis heredibus et successibus ni poster.n. suffrigam
  • 30 possent ni aliquo sine subuenire om.... consuetudmi patrie et allegatori et
  • 31 desensiom que contra promissa nel aliq.. provissorum ovice possent nel apponi
  •  
  • 32 et spamliter miu diceuti querialem reriumciatoem non valent et ad ampliorem permissorum
  • 33 firmitatem priorati comuges p..us publicum justi ..e..t.. sigillorum suorum a...
  • 34 permiserutem coborand.. super quibus omnibus et singulis profatus dominus Henricus
  • 35 dominus de Bergis requisunt me notario infraser iptim ut supra hys in meliori qua
  • 36 posset fier forma et ad dcammen crauslibet sapientis publicum sivi conficem infermentis
  • 37 Acta fuerunt hec in opid Bergen in habitationis hospitio memorati dominum de Bergh
  • 38 in camera eusdem sub anno mdrone mense die hora et pontificata quib.. sup..
  • 39 presentibus discretis viris et honestis godefrido dio cum pecuiam Johem ... neve
  • 40 Johem de Cleremont Egido dicto Mostaerd et Coenirardo de Lymborch testibus
  • 41 Leodyensis dyocesisad promissa vocatis spampiter et rogatis
  • 42 Aldus onder gheteykent            ;-)
  • 43 Et ego Johems dictus pistoris de Bergis sup.. zoma.. leodyensis dyotum publicqo
  • 44 miperiali ancestro notari.. promisse funida.. dotatom et vonorum proborum
  • 45 assignatom et omnibus alys et singular ut supra  scribu.. et nacran.. vuacum
  • 46 testibus annotedcis .. d.. ea sic agerent.. vocati.. prom.. siu hoc publicum
  • 47 instrumentum exinde queseci .. signo meo solito signam rogatus in
  • 48 testimonia veritatum promissorum

Gerard

Een afschrift van deze acte heb ik zojuist gevonden in het heerlijkheidsarchief inv 1 scan 59

http://www.markiezenhof.nl/zoeken-en-vinden/bladeren-in-archiefbronnen/weergave/register/layout/blader/sjabloon/blader/id/5c6bbf10-4860-11e1-9853-b7a7dd2b6a2a/q/register_gemeente/0/q/register_type_short/ha/q/text/1300/start/58?image=b8fed9cc-790c-c8e1-06b1-c33251612092

Gerard

http://www.markiezenhof.nl/zoeken-en-vinden/bladeren-in-archiefbronnen/weergave/register/layout/blader/sjabloon/blader/id/5d3856ba-4860-11e1-9853-b7a7dd2b6a2a/q/register_gemeente/0/q/text/1300/start/20?image=1f126787-7eb5-4f19-a726-73e0b37e41a1

21 Woude prelibata d....m idem dominus Henricus dominus de Bergis et sui successores in
22 castri dominum et possessores suit et permanere valeant in perpetuum eiusdem capellanie
23 collatores et provisores d.. vacat ems.. promittentes dictus dominus Henricus dus..
24 de Bergis et etiam domina Maria eius uxor legitima antedcamer sub ab ipis persistea corpali
25 putem dotationem sine pastorum quadraginta florenorum ammorum assignacionem eorum gr.
26 mortificationem se perpetuo rata.. habituros at.. fernam et contra i..pas napro facere vel
27 venire aligna causa vel ingenio de nive nel de facto remiretian e... inh..s omnibus
28 et singulis omni exceptioni doli fraudis mali cetires.. exceptionibus nicir tan..
29 canonia pro cunlis que sibi vel suis heredibus et successoribus ni poster.n. suffrigam
30 possent in aliquo sine subvenire om.... consuetudini patris et allegatori et
31 defensioni que contra promissa nel aliq.. premissorum ovice possent vel apponi

32 et spamliter iuri dicenti generalem renunciationem non valent et ad ampliorem premissorum
33 firmitatem prenominati comuges p..us publicum instrumentum sigillorum suorum com?munimine
34 permiserutem coborand.. super quibus omnibus et singulis prefatus dominus Henricus
35 dominus de Bergis requisivit me notario infraser iptim ut supra hiis in meliori qua
36 posset fieri forma et ad dictamen cuiuslibet sapientis publicum sibi confic[er]em infermentis

37 Acta fuerunt hec in opid Bergensi in habitationis hospitio memorati dominum de Bergh
38 in camera eusdem sub anno mdrone mense die hora et pontificatu quib.. sup..
39 presentibus discretis viris et honestis Godefrido dio cum pecuiam Johanne ... Neve,
40 Johannde Cleremont, egido d.to Mostaerd et coenirardo de Lymborch, testibus
41 Leodyensis dyocesis ad premissa vocatis spampiter et rogatis.
42 Aldus ondergheteykent.           
43 Et ego Johannes dictus Pistor de Bergis sup.. zoma.. Leodyensis dyotum publicqo
44 miperiali ancestro notari.. premissis funida.. dotatom et bonorum proborum
45 assignationi et omnibus aliis et singular ut supra scribuntur et narrantur vua cum
46 testibus annotedcis .. d.. ea sic agerent.. vocati.. prom.. siu hoc publicum
47 instrumentum exinde queseci .. signo meo solito signavi rogatus in
48 testimonia veritatum premissorum.

Het meeste heb je correct gelezen, nl. de door mij gecursiveerde tekstgedeelten, waarvoor mijn complimenten!! 
Als er letters vetgedrukt staan, dan betreft het door mij voorgestelde correcties. De rest van het woord – dus de niet-vetgedrukte letters – is dan correct gelezen.

De uitgang -9 staat voor -us, 9- aan het begin van een woord staat voor con-. Hier  staat -t[us].

 Dit is een i- a.h. begin van een woord.

Pauwel


Hartelijk dank Pauwel, je hebt me erg geholpen met veel werk en nog meer geduld !

Even laten bezinken dan ga ik werken aan een vertaling.

met vriendelijke groet,

Gerard




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!