stamboomforum

Forum logoFora » Latijn » Decollato? = opgelost

Ik kwam in een rk doopboek de volgende tekst tegen, wie kan die tekst vertalen voor mij? Bij voorbaat mijn dank

filia ex patre adultere et immediate post decollato ultrajecti.

Ik begrijp zover, dat het een kind uit overspel is. In het frans is décollation een onthoofding. Ik kan mij niet voorstellen, dat de overspelige vader onthoofd werd

jan achterberg

Op de dag dat Johannes de Doper onthoofd werd? Gokje................

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Beheading_of_St._John_the_Baptist

Annemarie57

Volgens mij betekent immidiate post onmiddellijk na

Ultrajectus/m zou de latijnse naam van Utrecht zijn, de uitgang -i is de genitiefvorm

De 1e naamval van decollato zal decollatum of -us zijn.

niepoort

Met mijn kleine beetje verstand van (potjes) Latijn,  weet ik dat ultra 'meer' betekent en jecti kan op 'object' slaan, maar dan nog kan ik geen touw aan deze 'onthoofding' vastknopen.

Bedet

Als ultrajecti met een kleine letter geschreven is dan is het nog maar zeer de vraag of het iets met de stad Utrecht te maken heeft.

Het woordenboek Latijn vermeldt geen samenstellingen met ultra, dat overigens ook "aan gene zijde van" of een soortgelijke plaatsbepaling betekent.

Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar de desbetreffende doop (jaar, plaats).

niepoort

Deze tekst komt uit het rk doopboek van IJsselstein op 18 feb 1699. Dus Utrecht ligt hier niet ver vandaan.

Ik dacht dat St Jan's kerkelijke feestdag op 23 juni was. In die tijd bloeit ook het St janskruid [Hypericum perforatum], waarvan de genezende werking uiteraard aan St Jan werd toegeschreven.

Décoller in het frans is niet alleen onthoofden, maar ook het losmaken van een lijm verbinding [la colle= de hals, de lijm]

Een hypothese: De vader werd "losgemaakt" van zijn onechte kind. doordat een van de partijen werd verbannen naar Utrecht. Of is dat teveel fantasie? Met een onthoofding werd niet alleen de vader gestraft, maar ook zijn onechte en echte kinderen.

jan achterberg

Hier de transcriptie van de originele tekst, scan 1164. Ultrajecti werd inderdaad met een hoofdletter geschreven

https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-99WL-MKL?mode=g&i=1163&cc=2037906

Hier de originele doopinschrijving, scan 165

https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-99WL-9L5R?i=164&cc=2037906

jan achterberg

Decollatio Joannis is 29 augustus.

Chris van Dijkum

Chris bedankt, ik had die onthoofdingsdatum ondertussen gevonden  via de wikipedia link van Annemarie

jan achterberg

Dus daar zal het niets mee te maken, wat de doop was in februar en niet pas ekele maanden later. Moeten we dan toch uitgaan van de betekenis loslaten ve verbinding (tussen utrecht en ijsselstein) ? Of zou met loslaten de bevalling / verlossing zelf bedoeld zijn en is het kind dus onmiddellijk na de bevalling gedoopt  ? Al zou je dan eerdr de kreet post partem verwachten.

niepoort

RK kinderen werden meestal zo snel mogelijk gedoopt. Zo mogelijk op dezelfde dag van de geboorte, anders de volgende dag. Dit  in tegenstelling met protestantse dopen, waarbij de moeder vaak ook aan wezig was.

jan achterberg

Grammaticaal is het geheel correct: filia ex patre adultero et immediate post decollato Ultrajecti. Immediate en post zijn hier bijwoorden. Dochter van een overspelige vader en onmiddellijk daarna onthoofd te Utrecht. Nu zal die vader wel meer op zijn kerfstok hebben gehad dan enkel overspel. Feit is dat op 11.2.1699 Cornelis Otterspoor die bij Maria Jans al een tweede kind in overspel had verwekt te Utrecht ter dood veroordeeld is. Bedoelde Maria Jans heeft eerder in IJsselstein gewoond (p. 7) en overspel was een eufemisme voor gedwongen ontucht.. 
http://hetutrechtsarchief.nl/onderzoek/resultaten/archieven?mivast=39&mizig=100&miadt=39&milang=nl&misort=dt%7Cdesc&miview=tbl&mizk_alle=onthoofding&mip3=*nelis*&mib1=216
Mogelijk een aanknopingspunt (16 pag. verslag en vonnis, goed te lezen).

Chris van Dijkum

Het vreemde is dat volgens mij bij post de vierde naamval, accusatief, hoort, maar decollato is een derde,datief, of vijfde, ablatief,naamval

niepoort

Dat geldt voor post als voorzetsel, maar post kan ook een bijwoord zijn, Decollato is een ablatief en hoort bij patre.

Chris van Dijkum


Decollato zou idd ook een werkwoordsvorm kunnen zijn en in dezelfde naamval als patre, ablativus, kunnen staan en dan kan dat onhoofden van de vader idd wel kloppen. Post als bijwoord ken ik niet, maar ik was dan ook geen ster in Latijn

????

niepoort




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!