Misschien weet iemand een goede oplossing of de juiste weg om te bewandelen. Rondom de stamboom van mijn familie naam, kom ik bijvoorbeeld op Ancestory absolute onzin tegen. Zulke fouten, die ik in het verleden ook op stamboomonline tegenkwam door een knip en plak persoon, gaan een eigen leven krijgen...

Iemand een idee hoe dit aan te pakken?

Ik denk door de plaatser van die foute gegevens te benaderen en die ervan trachten te overtuigen dat de gegevens onjuist zijn. Veel meer kun je niet doen. Als ze daartoe niet bereid zijn, houdt het op. Het is immers niet strafbaar om onjuiste gegevens te publiceren.

Het vervelende is dat zulke gegevens door iedereen te kopieëren zijn en zich zo snel over het net verspreiden. Het is het grote gevaar van genealogie op internet. Mensen nemen heel makkelijk gegevens over zonder de bronnen te controleren en zo leiden deze foute gegevens al snel een eigen leven.

Ik ben er van overtuigd dat de nauwkeurigheid van het stamboomonderzoek er door de komst van internet sterk op achteruit gegaan is. Vroeger bestond dit fenomeen ook al, hoewel in mindere mate. Men noemde deze mensen toen "bureaugenealogen", omdat ze alles van achter hun bureau deden.
De vroeger zeer hoog aangeschreven genealoog Maris van Sandelingenambacht was er een berucht voorbeeld van. Hij koppelde begin 20e eeuw de Zuid-Bevelandse familie Oostdijk (Goes, 16e/begin 17e eeuw) aan het middeleeuwse adelljke geslacht Van Botland. Dat leverde vele Zeeuwen een uitgebreid middeleeuws voorgeslacht op, met ingangen naar Floris V etc.etc.

Later, in de jaren '70 wist de secretaris van de afdeling Zeeland van de NGV, de topgenealoog A.J. Witte, overtuigend te bewijzen dat de koppeling gewoon fout was. Bovendien waren diverse schakels in de familie Oostdijk onjuist of onbewijsbaar.
De hele Van Botland-afstamming verviel daardoor.
Gek genoeg tref ik overal op internet nog steeds stamreeksen en kwartierstaten aan waarbij men vol trots laat zien van Karel de Grote af te stammen via de Oostdijk-Van Botland connectie, die dus bewezen onjuist is. De bewijzen van deze onjuistheid zijn zonder al te veel moeite overal te raadplegen.
Kennelijk is een afstamming van Karel de Grote belangrijker dan nauwkeurig en kloppend stamboomonderzoek. Maar je krijgt het nooit meer van het net af.

Idem in Zeeland de koppeling Vervoort-Noordijk-Smallegange (begin 17e eeuw). Hij duikt echt óveral op maar is bewezen foutief. Ook hier weer een ingang op uitgebreide middeleeuwse kwartieren, maar helaas toch écht volslagen onjuist.

Excuses voor het lange uitwijden, maar mijn doel was te laten zien hoe makkelijk fouten een eigen leven gaan leiden en hoe moeilijk ze te bestrijden zijn.

Iedereen moet zelf weten welke onzin hij/zij in een stamboom opneemt. Het is niet verboden, maar je kunt je afvragen wat de waarde van zo'n stamboom is. Als je serieus genealoog bent zul je geen genoegen nemen met niet-gecontroleerde gegevens. EN als je die toch opneemt, maak je er een voorbehoud bij, zodat een andere lezer weet dat de gegevens niet vaststaan.
Uiteindelijk maakt iedereen zelf uit wat ie met die gegevens doet.

Ik heb de nodige genealogen meegemaakt die helemaal door het lint gingen als ze een middeleeuwse afstamming dachten te ontdekken. Alle voorzichtigheid of wantrouwen verdween dan als sneeuw voor de zon en zonder verdere nauwkeurigheid werd er geknipt en geplakt.
Soms zijn dat zelfs vooraanstaande genealogen, zoals iemand die een jaar of 25 geleden trots een dik boek in de handel bracht met daarin 1.000 jaar voorgeslacht. Al snel werd het boek door diverse deskundigen gefileerd en moest de titel teruggebracht worden tot 400 jaar voorgeslacht.

Dat is zonde van de tijd, het geld en nog een afgang ook.
Ik kan me niet voorstellen wat je met een stamboom of kwartierstaat moet waarvan je wéét dat ie fouten bevat. Indruk maken op anderen ? jezelf voor de gek houden ?

Inderdaad, vermelding onder voorbehoud zou al een oplossing zijn. Met politie-agentje spelen heeft het niets van doen, het betreft in dit geval gegevens rondom mijn eigen familie en die is absoluut fout. Foute gegevens op serieuse websites worden zoals hierboven ook al beschreven, binnen de kortste keren voor waar aangenomen. Als je net als ik een eigen site met  stamboom heb en daar dus aktes aan kan hangen, zou dit dus ook binnen Geanet,Ancestory etc moeten kunnen. Natuurlijk, iedereen kan fouten maken in data, maar op aangeven zouden deze aangepast moeten worden en of verwijderd.

Iedere serieuze genealoog heeft de plicht om zich af te vragen wat de waarde is van iedere bron, die hij of zij raadpleegt. Als allerlei stambomen als primaire bron worden behandeld, terwijl met een simpel bezoekje aan een archief of een paar muisklikken de DTB en de BS kunnen worden geraadpleegd, is er wat mij betreft iets goed mis met de onderzoeksmethode. Nu weet ik ook wel dat er meer bronnen zijn dan DTB en BS, maar het grootste gedeelte van wat op internet te vinden is, heeft dan ook niet meer diepgang.

Van een geheel andere orde zijn de publicatie-voorbeelden die worden genoemd. Het lijkt mij namelijk sterk dat genealoog Maris van Sandelingenambacht op het internet publiceerde of zijn bronvermelding achterwege heeft gelaten. Idem. de genealoog van de stamboom van 1000 jaar voorgeslacht. Hierbij is niet het gebrek dat er geen akten zijn, maar dat niet alle gegevens worden meegewogen. Dat is hetzelfde als wanneer er op een bepaald moment twee echtparen in een dorp wonen met exact dezelfde voor- en achternamen en alle kinderen vervolgens aan slechts één echtpaar wordt toegekend. Op dat moment zijn er akten in overvloed, maar zijn niet alle akten meegewogen.

Ook moet ik hierbij nog opmerken dat er wordt aangemoedigd om aansluiting te zoeken bij reeds gepubliceerde stambomen. Aangezien er zoveel is gepubliceerd, is het daarmee ook lastig om te weten of en wanneer een bepaalde link bewezen onjuist is verklaard. Ook kan het ertoe leiden dat sommigen alles kritiekloos te accepteren als het op papier is gepubliceerd (en wellicht bij het CBG in het depot ligt). (Ik vind het overigens een vorm van plagiaat wanneer men klakkeloos resultaten van andermans onderzoek overneemt zonder bronvermelding.)

Websites als geneanet durf ik niet serieuze websites te noemen. Of beter gezegd ik durf hen geen aanbieders van serieuze stambomen te noemen. Zij bieden iedereen een laagdrempelige manier voor het online brengen van hun stamboom. Dat niet iedereen de behoefte gevoelt om serieus onderzoek te verrichten naar zijn of haar stamboom, zal wellicht sommigen raar in de oren klinken, maar acht ik zeker tot de mogelijkheden. Wanneer bronvermeldingen of zelfs het koppelen van akten verplicht wordt gesteld, zal dat m.i. niets oplossen, ook dat kan geknipt en geplakt worden. Dat is ook een van de belangrijkste redenen waarom ik zo min mogelijk bronvermeldingen en notities in mijn gedcom-bestand wil, laat staan scans en foto's.

Iedereen is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen publicatie. Niet Geneanet, Ancestory, Genealogieonline of andere derden. Wanneer iemand mij attendeert op het feit dat er fouten in mijn publicatie staan, hoef ik dat niet te wijzigen en moet ik dat al helemaal niet.

De juiste handelswijze is m.i. in zo'n geval dat er in de eerste instantie niets in de publicatie veranderd. Eerst gaat namelijk een bedankje naar de tipgever, en  een toezegging dat ik het zal onderzoeken (of als ik het al uitgebreid heb onderzocht wijs ik hem/haar meteen op waar de fout zit). Maar lopende dat onderzoek vind ik het voorbarig om al direct wijzigingen door te voeren. Ik ga niet voor ieder gerucht meteen notities opnemen in mijn gedcom-bestand. En al helemaal niet me extra haasten om een nieuwe update te verzorgen.

Medespeurders, hi

ik las met interesse de kritische informatie over Maris van Sandelingenambacht. Ikzelf ben gerelateerd aan hem en daarom breng ik het volgende naar voren.

Mijn onderzoek naar mijn voorvaders begon met het "familieberigt. In de eerste 16 pagina's stonden 18 makkelijk aan te tonen fouten die door MvS, welke ook een kopie van het Familieberigt had, niet benadrukt waren. Ik schrijf dit af aan een combinatie van de onmogenlijkheid dit te weten danwel aan de tijdsperiode, ook vaak niet wetend wat zijn bronnen waren.

Het is altijd goed om de originele dokumenten te zien, wat aan velen de vraag opwekt:GELOOF JE ME NIET, zonder klakkeloos over te nemen wat anderen zeggen. Waar nodig, maar zo weinig mogenlijk, schrijf ik in mijn bronnen MvS, ik breid dit uit door andere bronnen te noemen.

MvS heeft desalniettemin een geweldige bijdrage geleverd aan het naar voren te brengen van mijn verleden.

mvg

De betreffende genealogie van Maris, de genealogie Oostdijck (Zeeland, Zuid-Beveland) bevat allereerst een paar zwakke schakels in de 16e en 17 eeuw. De koppeling van het boerengeslacht Oostdijck dat op Zuid-Beveland woonde aan het Goesse patriciersgeslacht werd zonder verdere onderbouwing opgenomen.
Later is door de Werkgeoep Blasijntje Danckaerts ontdekt dat de koppeling inderdaad onjuist is en dat beide geslachten niets met elkaar te maken hebben, althans dit is niet aangetoond.

De tweede fout in deze genealogie is het laten huwen van een vermeende voorouder Oostdijck met Soetje Jans van Botland, afstammend uit o.a. het geslacht Van Haamstede en ingang op vele middeleeuwse voorouders. Later bleek uit onderzoek dat deze Oostdijck niet met Soetje Jans van Botland was gehuwd maar met een Soetje Claes, waarvan de herkomst onbekend is.

Het zijn twee zaken die voor de gemiddelde genealoog niet zomaar even te controleren zijn. Het geslacht Oostdijck is een complex geslacht en de akte waarin Soetje niet Van Botland maar Claes blijkt te zijn lag ook niet écht voor het grijpen.

De zaak Oostdijck-Van Botland is wel een van fraaiste voorbeelden van hoe snel een fout een eigen leven is gaan leiden !

Een nog ernstiger zaak was jaren geleden het beruchte bureau Louter, dat ook handelde in antiquarische boeken tegen stevig (veel te) hoge prijzen. Daar werd niet eens onderzoek gedaan; daar werd bij elkaar verzonnen. Men neme een jonkheer hier en een freule daar, men hange er een aardig wapenschild aan met een mooi gouden adelaartje (er is voorraad genoeg), en hup, daar was weer iemand gelukkig gemaakt met een indrukwekkende afstamming. Datums werden naar eigen inzicht binnen redelijke termijnen gewoon ingevuld.

Die affaire kon jaren doorgaan totdat veroordeling volgde door de rechter. Fraude in geschrifte.

De bewuste Zeeuwse studie van dr. Van Maris ken ik niet, want ik heb er geen betrekking mee, maar zoals ik jullie begrijp is er sprake eerder van mis-interpretatie, dan van bewust geknoei, wat ook wel verbazend zou zijn van een zo geacht onderzoeker en jurist. 

Probleem vind ik intussen soms wel: waar stop je met controleren? Wanneer neem je iets aan als vaststaand? Boeken en tijdschriften worden niet voor niets geschreven. Je kunt ook niet elke voetnoot van elke dissertatie gaan nalopen om te kijken of het er wel ècht staat. Dan doe je het werk van de promovendus gewoon overnieuw. Wetenschap is kritische vragen stellen met een zekere dosis ingebouwd wantrouwen, maar wetenschap is óók voortbouwen op voorgangers en dat gaat niet als we met alles steeds weer moeten beginnen bij het begin.

Over interpretaties kun je eindeloos vechten, anders zouden het geen interpretaties zijn; van simpele feiten moet je op een zeker moment toch kunnen uitgaan. 

Allerhande onhoudbare onzin als bij elkaar geflanste geslachten uit het oude testament en wat dies meer zij, laat ik dan verder maar buiten beschouwing.