Beste lezer,

Na het uitpluizen van mijn stamboom en verhalen van mijn moeder en oma's kwam ik uit bij mijn overgroot moeder Alice Pool geb 12 december 1894 in Popoh. 

Zij is de dochter van George Alexander Pool geboren 2 maart 1859 en Raden ayu Watira zij is overleden op 7 mei 1912 te Sidoardjo. Voor dit overlijden is ze getrouwd met George op 26 juli 1911. 

Ze staat vermeld als Watira op de akte vermoedelijk omdat het geen officeel Indonesisch huwelijk was verloor ze haar titel. Ik denk echter dat ze ziek was en zo haar dochter kon legitimeren gezien ze een jaar later overleed. volgens de verhalen van mijn oma zou zij afstammen van de Sultan van Sala (Solo)

Wie heeft er meer informatie over haar herkomst en leven?

Mijn dank!

Van een broer van Alice, Franciscus Antonius Pool, geboren 4-9-1901, is er een paspoortaanvraag (CBG, Oost-Indische bronnen). Hij heeft bij zijn moeder ingevuld: Watira, geboren 1873 te Sidoardjo.

De kinderen van George Alexander en Watira zouden 3 keer zijn erkend: 1902, 1911 en 1912 (bron: roosjeroos.nl). Behalve Alice en Franciscus Antonius was er ook nog Maelia Alexandra, geboren 20-12-1898.

Dank voor de gegevens, echter de hele familie vanaf dan is mij bekend. Het gaat mij echt om de herkomst van Raden ayu Watitra. Mogelijk weet iemand nog iets.

Ik weet dat er ook een rade ayu wati voorkomt die getrouwd is met kalkoven. Mogelijk haar moeder? Maar kan geen link vinden.

de hele familie vanaf dan is mij bekend.

Bij een volgende vraag dat dan graag vermelden. Nu lijkt het alsof je alleen dochter Alice kende ("en zo haar dochter kon legitimeren", dat klinkt alsof je maar één kind kende). Bovendien staan in mijn eerste antwoord wel degelijk gegevens over de herkomst van Watira!

Ik weet dat er ook een rade ayu wati voorkomt die getrouwd is met kalkoven. Mogelijk haar moeder?

Waar baseer je dit op? Op de gelijkenis van hun voornamen? Als Watira een dochter zou zijn van ene Kalkhoven (en Wati) zou er bij haar huwelijk niet hebben gestaan dat ze een inlandse vrouw was en had ze vermoedelijk een achternaam (Kalkhoven) gehad. 

Beste Remko Berendsen,

Een interessante vraag die het beste kan worden beantwoord met de feiten.

Afgaande op de website Roosje Roos werd Watira/Watirah in bs-akten vermeld als inlandse of Javaanse vrouw of 'gewoon' Watira. Zie  ook FamilySearch (https://www.familysearch.org/ark:/61903/1:1:6Y7M-4BRT?lang=nl).

Je mag daarom gevoegelijk aannemen dat het niet waarschijnlijk is dat zij daadwerkelijk een Radèn Ajoe is geweest. Als dit wel het geval zou zijn, was die titel zeer waarschijnlijk in de desbetreffende akten vermeld. Er zijn immers de nodige voorbeelden te vinden van akten die voor de Europese burgerlijke stand werden opgemaakt waarin Javaanse adellijke titels werden vermeld.

Zie over dit onderwerp o.a. artikelen van mij in: De Indische Navorscher 2018, pp. 42-57 en het Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie, 2009, pp. 157-159.

De boodschap die ik al vaker heb uitgedragen, maar mij niet altijd in dank wordt afgenomen, is de volgende.

Het komt in sommige Indische families voor dat van een inlandse voormoeder 'uit het gewone volk', anders gezegd uit de desa of de kampong, (ten onrechte) werd verteld dat zij uit de kraton kwam, dus een 'inlandse prinses' was. Was zij geboren in Solo of Djokja, dan werd de link met de kraton van de soesoehoenan of de sultan al snel gelegd. Hoe een dergelijk verhaal in de wereld kwam, is een interessante vraag. Ik denk dat bijvoorbeeld een op hol geslagen fantasie, het op een bepaalde manier interpreteren van gebeurtenissen in het verleden of het geromantiseerde beeld van een Javaanse prinses als voormoeder een rol zouden kunnen hebben gespeeld. Er was echter nog een reden en dat was de koloniale samenleving, waarin 'de Europeaan' zichzelf superieur achtte en de inlanders als minderwaardig zag. Een samenleving ook, waarin veel Indo-Europeanen het liefst zo blank mogelijk wilden zijn, teneinde zich te kunnen meten met de volbloed-Europeanen. Het verhaal van de 'inlandse prinses' werd dan een manier om de schaamte of pijn te verzachten over de inlandse moeder of grootmoeder en de eigen donkere huid.

Wie de ouders van Watira waren, weet ik niet. Dit zou bijvoorbeeld kunnen blijken uit haar huwelijksakte (Sidoardjo, Soerabaja 26 juli 1911).

Via de website van de Indische Genealogische Vereniging is een door Leo Janssen vervaardigd overzicht te downloaden van plaatsen waarvan bs-akten door de Mormonen zijn verfilmd. Daaruit blijkt dat er ook bs-akten zijn verfilmd van diverse plaatsen gelegen in de residentie Soerabaja.

Leo Janssen heeft tevens een handleiding (eveneens via de IGV-website te downloaden) gemaakt voor het zoeken, opvragen en raadplegen van films.

Vriendelijke groet,

Roel de Neve

(te bereiken via de website van Stichting Indisch Genealogisch Erfgoed (SIGE)).

De handleiding voor het zoeken in LDS-films op de website van de IGV is niet geschreven door de heer Janssen, doch door het IGV-erelid Dennis van der Jagt, ontwerper van het IGV Indisch Archief. Ere wie ere toekomt !