Met de tot op heden verzamelde gegevens kom ik de volgende reconstructie van de eerste 'stamvader' van mijn familie in Nederland (met dank voor de aanvullende informatie van dhr Karssen en Cliff Bos).Ik heb hier 'slechts' de gegevens van de eerste 3 generaties opgenomen omdat de link tussen Johannes Hindriks Bos (1815-1883) en zijn vader Koert Hindriks Bos van doorslaggevend belang was bij het terug volgen van de lijn Johan Bos, (1960-), Jan Bos (1927-), Tidde Bos (1892-1972), Johannes Bos (1867-1952), Tidde Bos (1838-1911), Johannes Hindriks Bos (1815-1883).
De stamvader Koert Bos (1752-1826), geboren te Delbruck (de umlaut op de u) in het Vorstendom Lippe zou zijn reis naar de Republiek misschien vanuit economische redenen hebben ondernomen. Misschien dat toekomstig onderzoek naar die Duitse verbinding wat oplevert alhoewel ik geen idee heb hoe ik dat moet aanpakken. Alle tips zijn welkom. Verder ben ik er nog niet achter hoe de toevoeging Bos bij Hindrik Koerts (1781-1833) tot stand is gekomen, waarschijnlijk dat ttv het Koninkrijk Holland (1806-1810) ook boven de rivieren de achternaamgeving al gelijdelijk is doorgevoerd.
Daar de eerdergenoemde Johannes Hindriks Bos voor mij een belangrijke schakel is, zoek ik nog naar de overlijdensdata van de eerder uit het huwelijk van Hindrik Koerts Bos en Stientje Jans geboren Johannes (1809-?).
______________________________________________________________
Koert Koerts, (1752*- 1826) geb. te Delbruck ***, Vorstendom Lippe.
X 1780**, Aaltjen Jans (ca. 1741****-1826), geb. te Garrelsweer.
Bruidegom: Koert Koerts, Vader: Koert Koerts, Moeder: onbekend.
Bruid: Aaltje Jans, Vader: Jan Jans, Moeder: Saartje (achternaam onbekend).
Bronnen huwelijk en geboortejaren en geboorteplaatsen Koert Koerts en Aaltje Jans:
* Geboortejaar Koert Koerts ontleent aan: Overlijdensregister Delfzijl 1826, aktenr. 57.
'Koert Koerts Bos op 05-05-1826 overleden te Uitwierde, leeftijd 74 jaar in het huis No 32 [het huis van zijn zoon Koert Hindriks Bos, zie hierna ook onder diens gegevens].
Geboorteplaats: Vorstendom Lippe, Duitsland'.
Vader: Koert Bos, Moeder: Onbekend, Relatie: Aaltje Jans, nalatende 1 zoon.
** Huwelijk 21-10-1780. Bron: DTB (toegang 124) Gem Loppersum 1634-1801, inv. nr. 264, folio 202.
'Koert Koerts, van Loppersum, geboortig van Elbroek en Aaltjen Jans van Loppersum, geb. van Garrelsweer' [geen geboortedata vermeld].
*** Elbroek: plaatsnaam vrijwel zeker afgeleid van Delbruck in het Vorstendom Lippe (ligging middenboven tussen Lippstad en Paderborn).
**** Leeftijd Aaltjen Jans ontleent aan: Overlijdensregister Bedum 1826, Aktenummer 8: Aaltje Jans: Op 18-01-1826 te Onderdendam onder Bedum in het huis bekend onder nummer 236 is overleden Aaltje Jans in de leeftijd van 85 jaar. Geboren [ca. 1741] te Garrelsweer: 'zonder dat het tijdstip van hare geboorte kan worden opgegeven, in leven Echtgenoot van Koert Bos, buiten beroep woonachtig te Onderdendam onder Bedum, dochter van wijlen Jan Jans en Saartje/de naam onbekend/ in leven echtelieden, dagloners, beide te Garrelsweer overleden'.
_________________________________________________________
Hindrik Koerts (1781-1833) [toevoeging Bos* pas in 1806 vermeld], gedoopt te Loppersum**, X 1802*** Stientje Jans**** (1783-1818).
Bruidegom: Hindrik Koerts, Vader: Koert Koerts, Moeder: Aaltje Jans.
Bruid: Stientje Jans, Vader: NN, Moeder: NN.
Kinderen uit het huwelijk van Hindrik Koerts Bos en Stientje Jans:
Aaltje Hindriks Bos (1804-1840)
Coert Hindriks Bos (1806-1873)
Johannes Hindriks Bos (1809-?; overlijden niet gevonden, moet zijn voor 1815)
Grietje Hindriks Bos (1811-1904)
Johanna Hindriks Bos (1813-1838)
Johannes Hindriks Bos (1815-1883)
N.N. Bos (31-05-1818; kind is na 2 uur overleden)
* Let op de schrijfvarianten in alle akten: Hindrik Koerts [bij het huwelijk in 1802 met Stientje Jans], Hendrik Koerts, Hindrik Coerts Bos, Hindrik Koets Bos, Hendrik Koerts Bos.
** Doop Hindrik Koerts dd 26-08-1781. Bron: Doop en Trouwboek Loppersum 1634-1801; coll DTB (toegang 124), inv nr 264.
'Den 26e Aug 1781: is gedoopt het kind van Koert Koerts en Aaltje Jans, genaamt Hindrik'. In de kerkelijke gemeente Loppersum.
*** Ondertrouw en huwelijk Hindrik Koerts en Stientje Jans dd 14-11-1802: 'Den 24. en 31. October, als mede den 7. November is hier gekondigd het huwelijk tusschen Hindrik Koerts. J.M. [?] geboortig van Loppersum, wonende te Onderdendam onder Bedum. En Stientje Jans Z.D. [?] hier geboren en woonachtig. Waarvan vervolgens Attestatie is gevraagd en afgegeven'.
Gehuwd 14-11-1802 te Bedum: 'Hindrik Koers van Loppersum & Stientje Jans van Obergum, alhier d: 14 Novemb'. [in marge].
Bron: Doop- en trouwboek Obergum en Maarhuizen 1756-1811. Collectie DTB (toegang 124); Inventarisnummer 343, folio 78v; Doop- en trouwboek Bedum 1626-1811, Collectie DTB (toegang 124), Inventarisnummer 27, folio 12a.
**** Overlijden Stientje Jans dd 08-06-1818. Bron: Overlijdensregister Delfzijl 1818, Aktenummer 40.
Stientje Johannes Retenberg, te Uitwierde.
Hindrik Koerts Bos komt op 9 juni het overlijden van zijn vrouw aangeven, overleden in het (huis nummer 32 te Uitwierde) met Hindrik Reinders als getuige (buurman). Overledene is geboren 12-09-1783 te Obergum, gem Winsum, in leven zijnde van beroep arbeidster, nalatende 5 minderjarige kinderen. Vader: NN, moeder: NN. Echtgenoot: Hindrik Koerts Bos, echtgenoot.
Let op de schrijfvarianten in alle akten: Stientje Jans [bij het huwelijk in 1802 met Hindrik Koerts], Stijntje Jans, Stientje Johannes, Stijntje Johannes, Stientje. Dit alles met of zonder de naam Retenberg die in de vroegere akten niet, maar in en na 1818 wel genoemd werd. De naam Retenberg tref ik voor het eerst aan op 31-05-1818 bij de aangifte door Hindrik Koerts Bos van het overlijden van zijn naamloze dochter die in het huis nummer 32 te Uitwierde 2 uur na de geboorte is overleden. Moeder is Stientje Johannes Retenberg.
Bron: Overlijdensregister Delfzijl 1818, Aktenummer 35.
_________________________________________________________
Hindrik Koert Bos is na het overlijden van Stientje Jans (+1818) nog drie keer gehuwd:
- 18-12-1818. Hindrik Koerts Bos, beroep brandmeester & Tietje Hijlkes, gedoopt 03-06-1781 te Wagenborgen, zonder beroep, overleden (+ 29-06-1819 te Uitwierde). Hindrik woont te Uitwierde, beroep brandmeester, (zijn vader Koert Koerts is in 1818 ook brandmeester van beroep).
Bron: Huwelijksregister Delfzijl 1818, Aktenummer 13s; Overlijdensregister Delfzijl 1819, Aktenummer 34.
- 15.02.1820: Hindrik Koerts Bos, beroep brandmeester & Margjen Derks Visser, geb. 18-02-1792 te Winsum, van beroep arbeidster, weduwe van Hindrik Wijchers Smant (+27-11-1818 te Opwierde). Margjen Derks Visser overlijdt op 19-08-1825 te Uitwierde.
Bron: Huwelijksregister Delfzijl 1820, Aktenummer 4; Overlijdensregister Delfzijl 1825, Aktenummer 70.
- 11-04-1826: Hindrik Koets [sic] Bos, beroep brandmeester & Angenietje Jans, geb 26-02-1786 te Uitwierde.
Vader en moeder bruidegom: Coert Bos & Aaltje Jans, Bruid Angenietje Jans, 40 jaar, zonder beroep, wonend te Uitwierde. Vader bruid: Jan Albert, dagloner (+13-07-1806 te Uitwierde), moeder Trijntje Aikes (+27-11-1792 te Biesum onder Uitwierde).
Bron: Huwelijksregister Delfzijl 1826, =Aktenummer 7.
_________________________________________________________
Johannes Hindriks Bos (1815-1883)*, X 1838**, Tjaaktje Tiddes Bos (1816-1898)***
Bruidegom: Johannes [Hindriks] Bos, Vader: Hindrik Koerts Bos, moeder: Stijntje Johannes Retenberg.
Bruid: Tjaake Tiddes Bos, Vader: Tidde Freerks Bos, Moeder: Antje Geerts Siertsema.
* Geboorte Johannes Hindriks Bos. Bron: Geboorteregister Delfzijl 1815, Aktenummer 164. Op bovenstaande datum komt Hindrik Koerts Bos de geboorte aangeven bij de gemeente Delfzijl (kwartier Appingedam, Provincie Groningen) van zijn zoon Johannes [Hindriks niet opgeschreven]. De moeder is Stijntje Jans. Echtgenoten wonen te Uitwierde. Beroep van Hindrik Koerts Bos is dan steenbakkersknecht. Vader ondertekent met Hindrik K Bos. Vader bruid: Tidde Freerks Bos, beroep arbeider; de moeder Antje Geerts Siertsema, beroep arbeidster.
** Huwelijk Johannes Hindriks Bos en Tjaaktje Tiddes Bos. Bron: Bron: Huwelijksregister Appingedam 1838, Aktenummer 6.
Kinderen uit dit huwelijk:
- Tidde Bos, geb. 13-04-1838. + 20-12-1911, 73 jaar
Ouders zijn Johannes Hindriks Bos, 22 jaar, boerenknecht en Tjaaktje Tiddes Bos, zonder beroep wonend te Tuikwerd [onder Farmsum] gem. Appingedam. Aangifte wordt gedaan door Tidde Freerks Bos (de vader van Tjaaktje), 58 jaar, dagloner en 2 door hem gekozen getuigen: Koert Geerts Geerdes, 36 jaar, dagloner uit Tuikwerd en Aukens Jans Smaal, 58 jaar uit Delfzijl, logementhouder. Tidde Freerks Bos geeft aan dat hij niet kan schrijven.
Bron: Geboorteregister Delfzijl 1838, Aktenummer 46
- Christina Bos, geb. 06-03-1850 te Tuikwerd (+ 04-06-1935, 85 jaar)
Christina huwt 08-05-1875 met Hendrik Moed
Bron: Geboorteregister Delfzijl 1850, Aktenummer 27
Christina huwt 08-05-1875 met Hendrik Moed, boerenknecht, geboren te Siddeburen. Vader en moeder bruidegom: Johannes Hindriks Bos, moeder: Tjaaktje Tiddes Bos. Vader en moeder bruid: Riene Abels Moed en Martje Jans Slagter
Bron: Geboorteregister Delfzijl 1850, Aktenummer 27
Huwelijksregister Delfzijl 1875, Aktenummer 21