Op 9 april 1724 huwen Jan Jansz Gestman en Anna Aarts van den Berg na twee huwelijksafkondgingen, op 26 maart en 2 april, te Purmerend. Hij is een j.m. van Purmerend en zij een j.d. van Haarlem. Van hem is bekend dat hij op 23-2-1727 belijdenis heeft gedaan met als vermelding “Nekkerdijk” De familie Gestman heeft op de Nekkerdijk lange tijd een taveerne, annex bierbrouwerij, stal, hoefsmederij en wagenmakerij gehad. Waarschijnlijk is de naam Gestman afkomstig van Gistman, een verkoper van gist dat bij het brouwen van bier ontstaat. Eerdere generaties van de familie Gestman heetten nog ”Wagenmaker” en kwamen uit de Beemster. Het gaat mij echter om Anna Aarts..

Anna Aarts van den Berg was waarschijnlijk wees en is direct vanuit het (Haarlemse ?) weeshuis gehuwd. Haar ouders, dus op z’n minst Aart van den Berg, heb ik in Haarlem evenwel nooit kunnen vinden. Elke informatie over deze familie van den Berg is mij welkom

In het trouwboek staat alleen, dat zij uit Haarlem kwam, en in Purmerend woonde.

In welke mate is het waarschijnlijk, dat zij wees was, en waar is dat eventueel op gebaseerd?

Heb je namen van hun kinderen en doopgetuigen? En wat was de voornaam van zijn moeder? 

@Liesbeth, 
het gereformeerde doopboek van Purmerend vermeldt geen doopgetuigen.

Het eerste kind, Trijntje, is van 7 september 1724.
Als Jan de biologische vader was van het kind, dan liep
Anna dus reeds in januari van dat jaar  in Purmerend rond, in plaats van in Haarlem.

Alvast bedankt voor de getoonde interesse. Hierbij meer gegevens:

All are descendants of Jan Jansz Gestman and Anna Aarts van den Berg, who married in Purmerend (The Netherlands), the 9th of april 1724. The name Gesman is used by the descendants who settled in the region of Aarlanderveen. The rest stuck to the name Gestman. There have been other Gesman-families (one around Rotterdam in the early 19th century), which is not related to this family and seems to have disappeared. In 1724 and 1726 there are two Gesmans-marriages in Amsterdam by two sisters, coming from Vorden at the other side of the Netherlands, not far from the German border. The name Gastman exists, as well as Geestman, Geisman, Gasman and Gosman.

Jan Jansz Gestman's most likely parents are Jan Jansz Wagemaker and Trijn Pieters, married in Purmerend the 8th of april 1691. He came from Beemster, after having lost a wife. She had not been married before and she came from Neck. In case this assumption is true, then Jan Jansz Gestman was born 13th-dec-1696, the second known child, after another Jan was born 4th-august-1695 and died presumably at a very young age. A third child would follow, Geertje, who married 23th-april-1724 in Purmerend Andries Klaasz, who came from Schagen. In feb. 1727 Andries Klaasz and Jan Gestman are confirmed (Belijdenis) in the Church of Purmerend, both living on the Neckerdijk. Geertje follows a few years later (27-nov-1729), also living on the Nekkerdijk, where she was born. The number of years corresponds to the difference in age between Jan Jans Gestman and Geertje. Another link between Jan Jansz Gestman, Geertje, their father and Andries Klaasz can be found in the Orphanagebook of Purmerend: 2 july 1735, a child Claas, 5 1/2 years old, the parents: Andries Claasz Wagemaker and Grietje Jans. One can expect Andries Claasz to have continued his father-in-law's work: cart-making = wagemaker and to have taken his name, which expresses a vocation. This is not unusual at that place and at a time when family-names were flexible and very often related to the work one did. Jan Jansz Gestman may have found another occupation, maybe one in which yeast is involved, since Gest = yeast.

But for the name Gestman exist more possible explanations:

• A family Cheesman lived in Beemster about half a century after Jan Jansz Gestman is mentioned first in 1724.
• There is a very small chance that Reyer van Gesten is Jan Jansz Gestman's stephfather should Jan Jansz. Gestman be Jan Busius' son instead of Jan Jansz Wagemakers'. After Jan Busius died, his wife remarried Reyer van Gesten. So Jan Jansz Gestman could have received his patronyme Jansz from his natural father and the name Gestman, by modifying his stephfathers name.

I don't believe in it, since the relation between Jan Jansz Wagemaker, Jan Jansz Gestman, his sister Geertje and Andries Klaasz (Wagemaker) is very strong. There is yet another point which emphasizes the link beetween Jan Jansz. Gestman and the assumed parents Jan Jansz Wagemaker/ Trijn Pieters. If we look at Jan Jansz. Gestman's children, we see:

• 1724 Trijntje, named after the father's mother, Trijn Pieters.
• 1726 Jan, named after the father's father.
• 1728 A twin, Celijtje and Marijtje, named after two nieces of Trijn Pieters, who differed just two months in age, of whom no marriage is known, and perhaps lived like a twin.
• 1732 Aart, named after the mother's father.

It may be a coincidence that Jan Jansz Wagemaker married on the 8th of april and his presumed son Jan Jansz Gestman married on the 9th of april. Since everyone married on a sunday, one could say that father and son married on the same day. Two weeks later than the only son he has, on 23th-april-1724 his only daughter, Grietje Jans, marries Andries Klaasz.

Trijn Pieters' parents were presumably Pieter Mensz and Neeltje Ruts, who got the following children:

• 1658 Maritjen
• 1659 Leentje
• 1661 Trijn
• 1662 Ruth
• 1663 Aeltje
• 1665 A child to whom no name is given

Maritjen will mary Jan Jansz Dobber and give birth to at least four children, of which three were born in Neck. Little or nothing is known of Leentje. Trijn will marry Jan Jansz Wagemaker. Little is known of Ruth, except for the assumption that he will be named after his mother's father. Aeltje will marry Maarten Claasz Vink. They get a daughter Sytje, born in Neck, who will give her name to one of her twin nieces. One has to be careful as another Aeltje Pieters married Willem Heyndriksz Brouwer. But although they came from Purmerend, they didn't come from Neck or the nearby Wijde Wormer as Aeltje Pieters and Maarten Claasz Vink did. The unknown child may have been Rein Pieters, who married Trijn Jacobs. They got four children, three of them born in Neck, of which Maritje probably gave her name to one of her twin nieces.

At her wedding, Anna Aarts van den Berg was mentioned to stem from Haarlem. Her parents are even harder to retrace since she seems to have lost her parents being a very young child. The intake-book of the Haarlem Civil Orphanage (Innameboek van het Burgerweeshuis) inv. 151.2 folio 146:

Op 24-12-1703 ingenomen: ANNETIE ARENTZ ALEWIJN, 8 1/2 jaar oud, nagelaten kind van Arent Alewijn en Jannetje Sijmons. Zij is in het huis gekomen op ordonnatie van de heren burgemeesteren. Van vaderszijde zijn geen familie of vrienden bekend, van moederszijde evenmin. Transl: Taken in, the 24-12-1703: ANNETIE ARENTZ ALEWIJN, 8 1/2 years old, orphanchild of Arent Alewijn and Jannetje Sijmons. She entered the house on the lord mayors' ordonnation. No family or friends of the father are known, nor from her mother's side.

On may 5th 1721 Antie Alewijn leaves the Orphanage with her trousseau (uitzet). A few weeks earlier, April 11th 1721 she had been confirmed. Belijdenis op de Eentjespoort of Leydse Waterpoort, getuige Aaltje Simons. She thus didn't have the same religion as her presumed parents. This is possible since she enterred the orphanage at the age of 8 1/2 years. Note the witness at her confirmation, Aaltje Simons. Her presumed mother's name was Jannigje Symons, so Anna may have had an aunt after all. It is not known why Anna Aarts van den Berg used the familyname van den Berg, since her presumed father didn't. Nor did any other person related to her, who used patronymes instead.

The 18th-aug-1685 Arie Alewijns, young man from Haarlem, marries Jannigje Symons, young daughter from Amsterdam. Two children are known, baptized in the Roman Catholic St-Bavo:

• 1686 Jan
• 1688 Jannetje

Unfortunately no Annetie who should have been born in 1695.

On may 5th 1721 Antie Alewijn leaves the Orphanage with her trousseau (uitzet). A few weeks earlier, April 11th 1721 she had been confirmed. Belijdenis op de Eentjespoort of Leydse Waterpoort, getuige Aaltje Simons.

In het echte lidmatenboek staat niet dat Antie Alewijn lidmaat werd in april 1721, en ook niet dat ze toen in een weeshuis zat, maar (link):
Anna van den Berg, J.D. van Haarlem op de Cingel bij d'Eentjespoort of Leijdsche Wat[er]poort  
G. Aaltje Simons.

En of dit dezelfde Anna van den Berg is als de Anna Aarts van den Berg die te Purmerend opduikt in 1724 zou ik niet durven zeggen.

Beste Peter.

Dank voor de aanvulling. Het blijft een probleem: Hebben we de goede te pakken? En zo ja, wie waren dan haar ouders?

We zoeken gewoon verder.

hartelijke groet

Jaap

Zonder de wonderbaarlijke metamorphose van Annetie Arentz Alewijn naar Anna Aarts van den Berg te kort te willen doen,
en wellicht vragend naar de bekende weg, maar is er ooit onderzoek gedaan naar broers en zussen "Aarts(z) van den Berg"
die rond dezelfde tijd als Anna Aarts van den Berg in Haarlem in het huwelijk traden?

De verbinding met wagenmaker, daar is nog een aanwijzing voor. Het tweede huwelijk van Andries Claasz Wagemaker wd is 31-07-1735 in Purmerend met Trijntje Cornelisd. Anna Aarts is getuige bij de doop van hun dochter Maartje 04-10-1742. Anna is ook getuige bij de doop van Trijntje 12-05-1747 in Purmerend, haar ouders zijn IJsbrand Jansz Schipper en Neeltje Cornelisd Buijten, vermoedelijk een zuster van Trijntje.

In Haarlem laten Aart Teunis en Barbara Jans een zoon Jan dopen 27-07-1695 en een dochter Anna 14-10-1696.

Beste Pieter 

Dank voor je gegevens. Ik ben naar aanleiding daarvan nog eens met de stofkam door alle bekende gegevens gegaan. Ik kom op twee bevindingen:

Behalve de mogelijkheid dat Andries Claesz de naam “Wagemaker” van zijn schoonvader heeft overgenomen, kan het huwelijk tussen Geertje en Andries Claesz. Wagemaker theoretisch ook een huwelijk zijn geweest tussen neef en nicht. Geertje de dochter van Jan Jansz. Wagemaker (wat langzamerhand wel aangenomen mag worden) en Andries Claesz. Wagemaker de zoon van een (nog) onbekende Claes Wagemaker (wat nog op losse schroeven staat). Gevoelsmatig denk ik dat het geen neef-nicht huwelijk was en dat het de beroepen waren die de naamwisseling triggerde. De herberg op de Neckerdijk was groot en er werden daar veel beroepen uitgeoefend. Het lijkt mij dat Jan Jansz Gestman zich met het brouwen en de gist ging bezighouden (de inwendige mens) en dat zijn zwager Andries Claes de paarden en karren onderhanden nam (de transportmiddelen).

Dan jouw mededeling:

Waarom ooit is aangenomen dat Anna Aerts van den Berg een Haarleems weeskind en daarmee de dochter van Aert Alewijns zou zijn, is mij niet meer bekend. Er lijken uiteindelijk weinig tot geen aanwijzingen voor te zijn. Jouw Aert Teunis en Barbara Jans komen even zo goed in aanmerking, maar het zou leuk zijn als Aert en Barbara aan de naam Van den Berg zouden kunnen worden gelinkt. Wel klikt het geboortejaar precies. Er zitten maar een paar maanden tussen Jan Jansz Gestman en Anna Aerts.

Jouw getuigenissen van Anna Aerts bij de twee dopen bevestigen wel nogmaals dat Jan Jansz Gestman een zoon van Jan Wagenmaker was. Ik neem dit nu maar voor vaststaand aan.

Nogmaals dank voor je gegevens en ik houd me aanbevolen voor elk snippertje nieuws.

hartelijke groeten

Jaap

Een nog niet genoemde mogelijkheid is dat Andries Claasz de achternaam overneemt van Geertje Jans bij zijn tweede huwelijk. Mede omdat dit inmiddels ook zijn beroep is geworden.

Nog een aanvulling bij het huwelijk van Jan Jansz Wagemaker is dus aangegeven dat hij weduwnaar is:

Hij is een zoon van Jan Jansz Wagemaker en NN gedoopt 06-01-1664 in Beemster.

Hij had een eerder huwelijk met Trijntje Dirksd, het huwelijk was niet in Beemster maar ze laten daar wel twee kinderen dopen, Antje 09-06-1686 en Ariaantje 23-05-1688

70. De weeskamer van de Beemster debet aan de kinderen van Jan Jansz Wagenmaker
geprocreëerd bij Neeltje Dircx zaliger met namen Annetje, oud 7 jaar en Ariaantje, oud 5 jaar,
over de goederen waarmee de kinderen door hun vader Jan Wagenmaker en Zakel Gerbrantsz en
Dirck Reijersz als voogden ter weeskamer zijn vertichtigd.
21-04-1693 Jan Wagenmaker als vader en voogd van zijn twee onmondige kinderen en de
bovengemelde voogden zijn door tussenspraak van de weesmeesters moeders erfenis
overeen gekomen.
09-06-1693 De voogd Zakel Gerbrantsz brengt goederen boven.
07-08-1696 Betaald aan Albert Stuurman tot Ursum over door hem verstrekt geld volgens
accoord, wegens 1/3 part in het huis in de Middelbeemster, hetgeen de kinderen
wegens Jan Stevensz, tot Ursem overleden, toebehoort.
Ook betaald aan Catolijntje Jans tot Ursem.
16-06-1711 Dominicus van der Maij sluit voor zijn vader zaliger de rekening af.
08-09-1711 Dominicus van der Maij betaalt het door hem gekochte een derde part in het
vorenstaande huis.
08-09-1712 Het zilverwerk wordt verdeeld. Annetje ontvangt haar portie; de goederen van
Ariaantje Jans worden overgebracht naar folio 227.
27-12-1712 Betaald aan Dominicus van der Maij voor zijn aanbehuwde moeder Pietertje Jans,
weduwe wijlen Frederik Meijlisz Wagenmaker, inzake een hypotheekbrief ten laste
van het voors: huijs volgens akte 22-11-1712 voor notaris Baars tot Purmerend.
27-12-1712 Jan Meckis en Annetje Jans, echteluiden, ontvangen haar goederen.

227. De weeskamer van de Beemster debet aan de minderjarige dochter van Jan Jansz Wagenmaker, van wie de moeder is geweest Neeltje Dircx zaliger, genaamd Ariaantje Jans, ter zake van moeders erfenis. 08-09-1712 De goederen van Ariaantje Jans worden overgenomen van folio 70. 13-02-1714 Ariaantje Jans, 26 jaar, ontvangt in presentie van haar vader Jan Jansz Wagenmaker haar goederen. 

Verder is aangegeven dat ze na het huwelijk vertrekken naar elders, dat is dus Beemster en daar laten Jan Jansz en Trijn Pieters een zoon Pieter dopen 18-11-1691 en nogmaals Pieter 17-01-1694.

Eeeuwige dank Pieter !

Ik heb even tijd nodig om alles een plekje te geven.

Wel lastig is, dat ze allemaal Jan Jansz heten. Maar ook opvallend is dat de oudste Jan Jansz Wagenmaker toch in de Beemster is gedoopt. Die bestond pas sedert 1612. Veel mensen moeten elders geboren zijn. Ursum? Purmerend? 

Trijntje Dirksdr lijkt me niet onbemiddeld te zijn geweest gezien de heisa rondom haar erfenis ofschoon het huis in de Middenbeemster aan verschillende partijen toebehoorde.

Frederik Meijlis Wagemaker moet ook nog een plekje krijgen. Maar het lijkt er wel op dat wagens maken een vast onderdeel van de familie was.. 

Zijn Meijlis en Meckis wellicht dezelfde namen?

Ik ga er op zitten broeden want dit is wel een doorbraak.

groeten

jaap 

Ja, de Beemster had na de drooglegging aantrekkingskracht van alle kanten.

In Wieringen zit een uitgebreide tak Wagemaker, Schagen is daar niet ver vandaan. Andries Klaasz wordt gedoopt 26-01-1698 in Schagen als zoon van Klaas Andriesz en Trijntje Pieters.

Hij is evenwel niet getrouwd met Geertje Jans maar met Grietje Jans en gebruikt al bij dit eerste huwelijk de achternaam Wagemaker bij de doop van dochter Maartje dus zit dus het toch anders in elkaar. Hij zal dan toch mogelijk gewoon familie zijn vanwege de aanwezigheid van Anna Aarts bij die dopen in Purmerend. Dan inderdaad Frederik Meijlisz Wagemaker die komt hier uit het niets maar is dus kennelijk familie. Nee, Jan Meckis lijkt me meer Mekke maar hij wordt in dit verband genoemd als man van Annetje Jansd Wagemaker. Nog even verder spitten:)

Frederik Meijlisz Wagemaker is van beroep Wagenmaker in de Midden Beemster. Zijn vrouw Weijne Karstens is in Beemster begraven 2 januari 1681. De genoemde Dominicus van der Maij is hun zoon gedoopt 8 februari 1671 in Beemster. Die neemt dus een andere achternaam aan.

Dan in Beemster nog een kind begraven van Jan Jansz Wagemaker in 1669, daarbij wordt aangeven dat hij in Neck woont.

Werk aan de winkel voor mij!

Een snelle reactie: Ik heb de indruk dat we in een tijd en omgeving zitten dat het met de achternamen niet zo nauw werd genomen volgens onze huidige normen. Mensen met verschillende achternamen blijken wel familie, maar het is de vraag of mensen met dezelfde naam inderdaad dan ook familie van elkaar zijn. Dat maakt het zoeken erg ingewikkeld, maar goed, niemand heeft beloofd dat het eenvoudig zou zijn.

Het moet allemaal nog worden nagezocht, maar het zou mij niet verbazen als Frederik Meijlisz Wagemaker toch niet helemaal dicht bij Jan Jansz Wagemaker zou zitten. Beide voornamen en patronymen hebben een geheel andere uitstraling.

Als toch iedereen naar zijn beroep wordt genoemd, zou Van der May een verbastering kunnen zijn van Van der Made. En een made is een weide, dus dat zou een boer kunnen zijn en geen wagenmaker. Allemaal kypothesen die nog bewezen moeten worden.

Heel verstandig om te kijken wanneer Andries Klaasz zich voor het eerst Wagemaker gaat nioemen. Als hij dat al deed voordat hij met Jan Jansz Wagemaker in contact kwam ligt het anders dan dat hij al zijn schoonzoon was en mogelijk in de zaak van Jan Jansz werkte en zich de naam van de zaak toe-eigende. In de Achterhoek waar ik ook wel onderzoek heb gedaan, word je ook tureluurs van die naamwisseling. Als iemand op de boerderij kwam wonen kreeg hij in de loop der tijd de naam van die boerderij, ook al had hij van oorsprong een andere naam. Zoiets kan ook hier het geval zijn.

Waterland is toch een beetje moeilijke omgeving om te zoeken met de vele doopsgezinden die zich als volwassene lieten dopen. Dan heb je geen idee van de leeftijd meer. (bejaard gedoopt ben ik geregeld tegengekomen, maar niet zoveel in de omgeving waar we het nu over hebben.

Een compliment is op z'n plaats voor de vele gegevens die je boven water hebt gekregen. Ik kwam lange tijd nauwelijks verder dan Jan Jansz Gestman, zoon van Jan Jansz Wagemaker.

Ja, het is mogelijk dat de overeenkomsten in naam slechts een bijkomstigheid zijn die tot stand komt vanwege de beroepskeuze. Toch zal er in die selecte groep ongetwijfeld ergens een onderling verband zitten en dan kan de aangetrouwde kant niet genegeerd worden. Daar zou zelfs wel de sleutel voor het familieverband kunnen zitten. 

Jan Cornelisz Meckes gedoopt 7 maart 1683 in Beemster trouwt met Antje Jansd Wagemaker van 1686. Zijn ouders zijn Cornelis Klaasz Meckes en Annetje Pieters, die trouwden 13 december 1671 in Beemster.

Antje en Jan laten een zoon dopen in Beemster, Pieter Jansz Meckes gedoopt 1713.

97. De weeskamer van de Beemster debet aan de kinderen van Cornelis Meckis, geprocreëerd bij Anna Pieters zaliger, met namen Pieter, Jannetje, Klaas en Jan Cornelisz Meckis, over moeders erfenis waarmee de kinderen op 06-09-1695 ter weeskamer zijn vertichtigd.
06-09-1695 De voogden Dirk Dunnebier de oude en Jan Pietersz Heere brengen moeders bewijs boven volgens akte 12-08-1695.
07-02-1696 De voorn: voogden brengen de staat en inventaris van de nalatenschap van Nantje Jans zaliger boven.
04-09-1696 De voogden brengen f 1000.- boven wegens verkochte beesten van wijlen Nantje Jans zaliger.
05-01-1700 De voorn: voogden hebben f 857.- bovengebracht, gekomen van de verkochte goederen van Nantje Jans Blocker volgens testament 12-04-1695. Van de totale erfenis moeten Pieter en Jan Kornelisz Meckis vooraf hebben volgens testament f 810.- vanwege de vijf verkochte paarden die de voorn: twee kinderen vooruit waren gemaakt.
06-02-1700 Pieter Meckis (ondertekent: Pieter Cornelisz Meckes), oud 25 1/2 jaar, ontvangt zijn goederen.
Nota De drie andere kinderen Jannetje, Jan en Claas Meckis zijn gebracht op folio 98 en 135.
98. De weeskamer van de Beemster debet aan Jan Meckis ter zake als op folio 97 staat vermeld.
07-06-1707 Jan Meckis (ondertekent: Jan Krelesz Meckis) ontvangt zijn goederen

Er is vandaag zoveel informatie op me af gekomen dat ik nog wel enkele dagen nodig denk te hebben om de boel op een rijtje te krijgen. Maar dank hiervoor. Zelf zou het me vermoedelijk oneindig veel meer tijd hebben gekost om dit allemaal boven water te krijgen.

Een paar dingen die me opvielen: De welstand van de meeste betrokkenen lijkt me vrij hoog te zijn geweest. Duizend gulden aan verkochte beesten lijkt me voor die tijd een heel fortuin.

De afwikkeling van de erfenissen nam jaren in beslag. Dat kan nu nog steeds zo zijn, maar in de 17^e eeuw leek dat wel strijk en zet te zijn.

Tot vanochtend was is nog niet op de hoogte van het bestaan van een familie Meckis, dicht bij mijn familie Gestman/Wagemaker, dus ik moet daarmee nog even een emotionele binding krijgen, ze een plek geven.

Het lijkt er toch op dat er ook de nodige boeren in deze familie zaten. Ik had me ingesteld op de herberg te Neck, die lag op een smalle doorgang tussen de Purmer en de Beemster. Een strategische ligging die niet voor niets Neck werd genoemd. Veel verkeer moest hier doorheen en dan was een herberg waar je tevens je paarden kon laten uitrusten en je wagens kon laten repareren natuurlijk een welkome plek. Veel Gestmannen zijn nog hoefsmid gebleven totin de 20^ste eeuw toe. Er zijn ook nog een aantal kroegbazen Gestman geweest, onder andere in Gorcum en op de markt van de stad Groningen. Boeren kwamen niet veel voor in de familie voor zover ik ze tot voor kort heb kunnen achterhalen. Maar het is interessant om te zien dat ze er wel al dan niet in aangetrouwde vorm zijn geweest. Het hele verhaal is wel een eye-opener en verruimt mijn blik wel.