In het Nationaal Archief is een handschrift te vinden met de kwartierstaat van ene Mr. Floris van Tol, die halverwege de 16e eeuw schepen te Leiden was. De kwartierstaat is als volgt opgetekend: 

• in het midden de naam van Toll
• daarboven twee rijen van vier wapens met de volgende namen:
  - Toll, Zweyten, Brugdam, De Brun
  - Poel, Borsel, Lewen, Foreest
• daaronder twee rijen van vier wapens met de volgende namen: 
  - Bokel, van Dalem, Croneburch, Brederode
  - Baersdorp, d'Egmonde, Wtebroeck, Hage

Het is mij niet duidelijk welke systematiek hier is gebruikt en of de namen en wapens ook daadwerkelijk de meest directe voorouders betreffen of dat alleen de meest in het oog springende geslachten een plekje hebben verdiend.

Van Mr. Floris van Tol zijn in ieder geval zijn ouders bekend, namelijk Jan Florisz van Tol en Lijsbeth Jacobsdr, en de bovenste twee rijen van zijn kwartierstaat doen vermoeden dat hij afstamt van de heer Floris van Tol, die eind 14e eeuw hertrouwde met Heilwijf van Zwieten, dochter van Dirk van Zwieten en Isabella van Borssele van Brigdamme, en wiens moeder Godelt van Leeuwen was. De andere namen kan ik echter niet met elkaar in verbinding brengen en van Floris' ouders is verder ook geen afstamming bekend.

Wie weet meer over de genoemde wapens en namen en kan helpen met het construeren van een correcte opstelling van de kwartieren?
 

Geachte M. van Beek,

U schrijft dat er van de ouders van Floris verder geen afstamming bekend is.
Dat betekent dat u één of meer vrijwilligers zoekt, die bereid zijn om voor u een
langdurig onderzoek te doen tot in de 14e eeuw, om de beoogde voorouders
te vinden en te sorteren tot een deugdelijke kwartierstaat.

Ik betwijfel of er voor dit maandenlange onderzoek belangenloze vrijwilligers te 
vinden zijn. Ik heb uit nieuwsgierigheid enkele namen gegoogled, maar de
hoeveelheid te onderzoeken documenten neemt zienderogen toe.

-van Bokel: Er zijn zeven verschillende stambomen. De onderzoekers zijn het 
niet met elkaar eens, want er zijn onvoldoende bronnen met betrouwbaar bewijs.
Men spreekt elkaar tegen en stelt zich kritisch op m.b.t. elkaars aannames en 
resultaten. 

-van Dalem: Er zijn meerdere mogelijkheden. Er is een tak Van Dalem tot Dongen
Die zou afstammen van de Heren van Arkel. Dat vergt nog veel onderzoek.
Er is sprake van een edelman, die met zijn handen hangend aan een balk,
in staat is om met zijn benen een paard op te tillen. Dat is een sterk staaltje.  

-Baersdorp: Dit zou een vroege tak zijn uit het geslacht van Borssele.
Dat vormt ook weer veel onderzoek.

Mijn advies is: google eens op een naam uit uw rijtje en zie eens wat voor
een berg resultaten op u afkomen. 

Ik wens u veel zoekplezier en veel resultaten.

Mvg,          

Geachte Henk Elsinga,

Hartelijk dank voor uw reactie. Er is inderdaad veel te onderzoeken.

Mijn bericht was echter niet geschreven met de verwachting dat vrijwilligers hier bereid zouden zijn een langdurig onderzoek te doen. Slechts de hoop dat iemand die dit leest een alliantie van de geslachtsnamen herkent en zo een steentje bij zou kunnen dragen.

Met vriendelijke groet,

Ik benader dit even van een andere kant:

- van Tol. Naam verbonden aan de ridderhofstad (den) Tol te Koudekerk aan de Rijn
- van Zwieten. Naam verbonden aan het kasteel Zwieten te Zoeterwoude. Maar ook aan de naam van Borsele
- (van) Poel. Misschien verbonden aan kasteel Groot Poelgeest in Koudekerk aan de Rijn? (Er was ook een kasteel '(Padden)Poel' in Leiden....)
- Brigdamme. Buurtschap op Walcheren; 'Heren van Brigdamme' op het kasteel Popkensburg. van Borsele, van Brigdamme
- van Leeuwen. Naam verbonden aan Huis Leeuwen te Alphen a/d Rijn
- Foreest. Naam verbonden aan de burcht Foreest te Koudekerk aan de Rijn

M.a.w van de 8 namen die boven 'van Tol' staan zijn er 4 of 5 (van Tol, van Zwieten, van Leeuwen, Foreest, Poel?) verbonden aan adelijke 'huizen' die langs een klein stukje van de Oude Rijn (Zoeterwoude-Koudekerk-Alphen) liggen. En 2 namen (van Borsele, Brugdam) zijn weer aan 'van Zwieten' te linken. Alleen de naam 'De Brun' kan ik niet hiermee in verband brengen.

V.w.b. het nazoeken van de voorouders van Mr. Floris Jansz van Tol (~1505 - ~1574) op een meer gebruikelijke manier is hier een mooi en betrouwbaar vertrekpunt te vinden.

Alleen de naam 'De Brun' kan ik niet hiermee in verband brengen

Meestal wordt die naam geschreven als Die Bruun,.alias Buijtewech, 
een familie die sinds eind 14e eeuw tot het Leidse patriciaat behoorde.

In dat verband kan ik sowieso https://oudleiden.nl/werkgroepen/jan-van-hout-archiefonderzoek/leidse-patriciaat-tot-1420/het-leids-patriciaat
aanbevelen. 

Even nog iets concreter worden n.a.v. mijn kastelenreeks en wat dat aan eventuele relevante allianties zou kunnen opleveren:

1) in 1435 "is het herbouwde huis [ Zwieten ] in leen van Frank van Borsele. => waarom? Is hij een zoon van Dirk en Isabella?
2) De "Familie Van Borssele van Brigdamme", 1387-1540. (Is veel meer over te vinden)
3) "Hadewich Van Borselen – Brigdamme ontleende haar naam aan haar geboorteplaats. Zij zag het levenslicht in 1390 in deze heerlijkheid. Zij was de moeder van Wolfert V van Borselen."
4) "Frans van Borselen, zoon van Jacob van Borselen (volg 23232) en Ursula van Foreest (volg 23233), is geboren rond 1495. Frans is overleden rond 1522." (Dit is in Zoeterwoude en omgeving; nakomelingen van de personen onder punt 1? Overigens is dat niet zo volgens de bron die ik hier citeer. En: Frans' zoon Jan Franszn (1520-1587) is "ondermeester v/e steenplaats" )

Dit hele verhaal triggerde mij naar aanleiding van een charter uit 1617, en dat is vermoedelijk te laat om relevant te zijn? Maar opnieuw een 'connectie' van Zwieten - van Borssen (alias Borsele):

"Akte van verkoop door Thomas Jacobsz. van Zwieten en de kinderen en erfgenamen van Jan Fransz. van Borssen en Aeltje Claasdr aan Geertje Gerritsdr, weduwe van Simon Sybrantsz., van een steenoven, huis, schuur en toebehoren, gelegen aan de Zwetsluis bij de Hoger Rijndijk en drie stukken buitendijks land, ter grootte van 858 roeden in Hazerswoude in het ambacht Zoeterwoude, 1617 oktober 12"
Zie ook hier, bron: Hazerswoude, ORA 22

Op de steenplaats waar het hier over gaat is jaren later in de 17e eeuw één van mijn voorvaderen de meesterknecht / bedrijfsleider - maar niet de eigenaar. En ik heb het donkerbruine vermoeden dat de personen 'van Borssen' uit het document van 1617 afstammelingen zijn van de Frans van Borselen onder punt 4.

Concrete onderzoeksvraag: Is Lijsbeth Jacobsdr (uit de vraagstelling; ze moet ca.1485 zijn geboren omdat blijkbaar haar zoon Floris Jansz ca.1505 moet zijn geboren gezien zijn leeftijd van 68 jaar vlak voor zijn overlijden in 1573?) misschien een dochter van Jacob van Borselen (volg 23232) en Ursula van Foreest? 

Volgens het gevonden document:

Dat is v.w.b. de tijdlijn te krap; het 'hangt' dus op de leeftijd van Floris maar die is in transcriptie aangegeven als "in 1573 ongeveer 68 jaar". Ik kan de bijbehorende akte ["inventarisnummer 1018, blad 216"] zo snel niet terugvinden.

[Edit:] Ik denk dat ik snap waarom ik de akte niet kan vinden. Bij Bijzonderheden staat: "Notaris: Salomon Lenaertsz. van der Wuert"; maar de bronvermelding / bronverwijzing zegt "Bronvermelding 1691, archiefnummer 0506, Archief van notaris Lambertus van Swieten, 1661-1705" en dat laatste klopt natuurlijk niet.

@bart: die akte uit 1573 vindt je hier <LINK> maar schiet je niet veel mee op, behalve dat er inderdaad staat dat-ie 68 jr was. "omtrent" is de gebruikelijke toevoeging in dergelijke attestaties, daar kan wel eens een paar jaar afwijking in zitten.
Vwb Lijsbeth Jacobsdr: ik neem aan dat de afkomst van mr Floris van Thol (alleen) is gebaseerd op de huwelijkse voorwaarden van zijn zus Margriete: RA Ldn 76B nr 147: Margrieta Jan van Thollendr. met Jan van Thol, haar vader, jonge Jan van Tholl, Florys van Toll, haar broers, en mr. Willem van Oy, Doctor in de Rechten, haar naaste magen, ter andere zijde. 
Apart daarvan (ik kan helaas de akte zelf niet vinden, nr 147 lijkt net te ontbreken in de scans) staat in het regest Jan van Tholl is gehuwd met Lijsbeth Jacobsdr.
Als er niet méér bekend is, dan is het dus geenszins zeker dat Lijsbeth Jacobsdr ook de moeder was van de genoemde kinderen. Het lijkt mezelf van niet, want dan verwacht gewoon dat er stond dat ze vergezeld was met Jan van Thol haar vader en Lijsbeth Jacobs haar moeder.
Overigens heeft die naaste maag Willem van Oij nog wel een Die Bruun- voorouder....

Dan over het wapenbord. Het vervelende is dat je er niet altijd vanuit kan gaan dat ze volgens dezelfde systematiek zijn opgebouwd. In dit geval zou ik zeggen dat het redelijk is dat boven zijn vaderlijke voorouders staan (in een normale kwartierstaatnummering 16 t/m 23) en onder zijn moederlijke (24 t/m 31).
De vraag is dan wie met wie was. Als ik de systematiek van (ongeveer) zo'n bord als voorbeeld gebruik, dan zouden dat (boven) Toll x Zwieten, Brigdamme x Die Bruun, Poel x Borsselen en Leeuwen x Foreest zijn.
(onder)  Bokel x Dalem, Cronenburch x Brederode , Baersdorp x Egmond, Uijtenbroek x Hage

En dan kijken of je er reeds bekende paren bij vindt (en of die in de juiste periode leefden!).
Floris van Tol de jonge x Heijlwijf van Zwieten is dan een mogelijkheid

Zwieten x Brigdamme niet, dan moet het systeem anders zijn en krijg je ws. Tol x Die Bruun

Geen enkele zekerheid dus, je weet het pas als je meerdere koppels eruit kan halen.

@ M. van Beek: het betreffend archiefstuk staat als volgt vermeld: Kwartierstaat van Floris van Tol, schepen te Leiden, waarbij gevoegd een aantekening omtrent de afstamming van het geslacht Brederode. 

Hoe luidt die aantekening? Is daar geen aanwijzing in te vinden?

Groeten, Frans

Om even aan te haken bij de voortreffelijke uitleg van @Frans;
de kwartiernummers 16 en 17 zullen op dit bord het meest betrouwbaar zijn, omdat zij tevens deel uitmaken van zijn stamreeks.
(wie kent tenslotte zijn kwartiernummers 30 en 31 uit zijn hoofd?).

Qua onderzoek is het dus naar mijn idee inderdaad zaak om eerst (alle) echtparen Tol-Zwieten te vinden.
Over beide families is ontzaglijk veel uitgezocht en goed onderbouwd gepubliceerd.
Als daar maar één echtpaar voor gevonden kan worden, volgt de rest vanzelf.

@ Bart: dank voor alle links en tips! 

Zoals Jan aangeeft zal Brun inderdaad verwijzen naar de familie Die Bruun, die vanaf eind 14e eeuw in Leiden opduikt. Van deze familie zijn er twee personen bekend die in relatie tot de familie van Tol staan:

1. Jan van Meerburch (zoon van Daniel die Bruun?) wordt op 10 oktober 1380 in een civiel stuk genoemd als oom van Floris van Tol de jonge.
2. Margriet Brunen wordt genoemd als vrouw van Floris van Tol (de oude? in ieder geval niet de jonge...) in een register van renten van de kerk van Koudekerk (zonder datum).

@ Frans: goed punt wat betreft Lijsbeth Jacobsdr... het is inderdaad allerminst zeker dat zij de moeder is.

De aantekening omtrent de afstamming van Brederode verhaalt over hoe Siegfried van Brederode in de 11e eeuw de twee heerlijkheden Brederode en Teylingen succesievelijk onder zijn zoons Dirk en Simon had verdeeld, waaruit dan de heren van Brederode en Teylingen zouden zijn ontsproten. Het schijnt echter dat er sinds de 19e eeuw niet veel waarde meer wordt gehecht aan dat verhaal (zie Wikipedia). Waarschijnlijk is dit toegevoegd omdat de familie van Tol zou afstammen van het geslacht Van Teylingen, maar dan zijn we een paar eeuwen verder terug in de tijd. 
 

@ Jan: zoals gezegd in het oorspronkelijke bericht, de alliantie Van Zwieten - Van Tol zal wel betrekking hebben op het echtpaar Floris van Tol de jonge en Heijlwijf van Zwieten. Heijlwijf's moeder was namelijk afkomstig van het geslacht Van Borssele - Brigdamme. Het probleem is alleen dat van hun slechts één kind (met zekerheid) bekend is en dat is Dirk van Tol, die getrouwd was met Machtelt van den Zyl en geen wettige nakomelingen had. 

Vermoedelijk zal er dan een dochter zijn geweest, van wie schepen Floris van Tol afstamt. In dat verband het volgende: 

In het Dordrechts Archief is er een akte dd. 22 september 1522, waarin een Jan van Tholl Florensz voorkomt als broer van de overleden Florens van Tholl Florensz en die samen met zijn andere broer Frans van Tholl Florensz opkomt voor hun beider zussen Hadewy en Gheertruyt. In deze akte wordt ook een Coenraet van Tholl Florensz genoemd, een andere overleden broer. Deze Coenraet was schepen in Dordrecht en komt tevens voor in het repertorium op de lenen van de hofstede Warmond, waarin hij als leenman wordt vermeld van een huis en hofstede in Esselijkerwoude (Woubrugge), die daarvoor in handen was van een Floris Jan Jacobsz (vermoedelijk zijn vader) en in 1431 van een Jacob die Coster (vermoedelijk zijn overgrootvader). Dan is er ook nog een Jan Jacob Costersz, wiens weduwe Goelt in 1456 een stuk land in Alphen bezit (zie het kapittels huurboek in het archief van de Sint Pancraskerk).

Een mogelijkheid is dat deze Jan Jacob Costersz en Goelt de ouders zijn van Floris Jan Jacobsz en dat Goelt een dochter van Floris van Tol en Heijlwijf van Zwieten is (Goelt zou dan vernoemd zijn naar haar oma Godelt van Leeuwen). Als dat het geval is zou de naam van Tol dus via háár bij de kinderen van Floris Jan Jacobsz terecht zijn gekomen. Als we dan aannemen dat Jan van Tholl Florensz de vader is van onze schepen Floris van Tol, is het plaatje redelijk compleet.

Deze theorie bevat echter heel wat "als-dannen", maar ik vond het toch de moeite waard om het hier even te melden.

Allereerst: @ Frans, bedankt voor de opperen van de overwegingen of Lijsbeth Jacobsdr de moeder is van Floris Jansz van Tol of niet. Ik had aangenomen dat....afijn, aannames.... Je houdt ons (mij in ieder geval) scherp en bij de les.

Verder: iedereen bedankt voor het exposé voor wat betreft het interpreteren van dit soort wapenborden als 'kwartierstaat' die ik uit het bovenstaande heb kunnen destilleren. Dat heeft mij gedwongen er wat verder over door te mijmeren. En daar is het niet simpeler van geworden denk ik.

Er van uit gaande dat we in dit geval 16 namen hebben (8 van vaders en 8 van moeders kant) zou je kunnen concluderen dat we het hier primair over de betovergrootouders van Floris zou kunnen gaan, 16 personen, 8 'allianties'. 4 generaties terug, dus pakweg 120 jaar met ruime marges.

Er is een mogelijke alliantie die 'gekend' is omdat er - blijkbaar - een versteende familienaam uit voortgekomen is, namelijk Borsele-Brigdamme. Die familie / personen met die naam is / zijn gedocumenteerd vanaf ca. 1350, en dat is makkelijk 120 jaar vóór de geboorte van Floris. Dus dat zou kunnen. Maar je komt onmiddelijk in conflict met het vinden van een systematiek in het vormen van de paren; de namen staan schuin t.o.v. elkaar.

Dus dan op het rijtje af? Dus Tol-Zwieten? Dus misschien heer Floris van Tol, die eind 14e eeuw hertrouwde met Heilwijf van Zwieten? Voor wat betreft de tijdlijn kan dat prima lijkt mij. Alleen valt dan Isabella van Borssele van Brigdamme af omdat die alliantie uit een oudere generatie moet zijn. En Godelt van Leeuwen ook, want die was met Floris Tol de Oude, en een alliantie Tol-Leeuwen ligt wat betreft de systematiek op het bord niet voor de hand.

En dat brengt me op de gedachte dat zo'n wapenbord in beginsel een soort kwartierstaat zou kunnen zijn. Maar dat dat wellicht vaak niet consequent hoeft te zijn vanwege bijvoorbeeld (niet ondenkbaar) kwartierverlies, of vanwege kwartieren die men het liefst achterwege liet omdat een deel van de voorouders niet van de toch wel gewenste 'goede komaf' was. En als je dan zo'n wapenbord aanvult met een paar namen en wapens uit de generaties daarvóór dan lijkt het toch heel wat, en er staan geen verzonnen namen op. Bij mannelijke overerving van de geslachtsnaam zullen de namen die als aanvulling zijn gebruikt dan vaak vrouwen zijn want de geslachtsnaam van de man 'heb je al staan'.

Dat is eigenlijk meer het patroon wat zich hierboven aftekent voor wat betreft Isabella van Borssele van Brigdamme en Godelt van Leeuwen. Het zijn de moeders van het stel Tol-Zwieten. Maar daarmee is de hele paren systematiek van dat bord natuurlijk wél naar de knoppen. M.a.w. dan is iedere willekeurige match de moeite waard om na te zoeken? Ik sluit me wat dat betreft dan aan bij wat Jan oppert, namelijk dat het 'eerst genoemde paar' in de stamreeks zou moeten zitten, wat iets zou moeten zeggen over de betrouwbaarheid. Dus Tol - Zwieten (of misschien Tol - Poel?). En in de stamreeks van de moeder - natuurlijk, opnieuw aannames - wellicht Bokel - Dalem, of misschien Bokel - Baersdorp. Dat laatste is denk ik ook een beetje de suggestie die uitgaat van de bijdrage van Henk.

Dat brengt mij dan op ene Jacob Bokel (Boekel) van Weena, midden 14e eeuw, Rotterdam e.o. Maar dat is pure speculatie; de naam van zijn moeder en de naam van zijn vrouw zijn volgens mij onbekend. Speculatie dat Lijsbeth Jacobs een Bokel zou zijn op grond van het bovenstaande. Ja, ik weet dat het onzeker is of zij überhaupt wel de moeder is. Maar er zijn - volgens het Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek - 3 generaties 'Jacob'.

En dat brengt me op de gedachte dat zo'n wapenbord in beginsel een soort kwartierstaat zou kunnen zijn. Maar dat dat wellicht vaak niet consequent hoeft te zijn vanwege bijvoorbeeld (niet ondenkbaar) kwartierverlies, of vanwege kwartieren die men het liefst achterwege liet omdat een deel van de voorouders niet van de toch wel gewenste 'goede komaf' was. En als je dan zo'n wapenbord aanvult met een paar namen en wapens uit de generaties daarvóór dan lijkt het toch heel wat, en er staan geen verzonnen namen op. Bij mannelijke overerving van de geslachtsnaam zullen de namen die als aanvulling zijn gebruikt dan vaak vrouwen zijn want de geslachtsnaam van de man 'heb je al staan'.

@ Bart: ik ben steeds meer geneigd deze verklaring aan te nemen. Ook voor de onderste twee rijen namen zijn er namelijk allianties te vinden die teruggaan naar de 14e eeuw. Op de website https://www.kranenburgia.nl/ zijn er allianties te vinden tussen de geslachten Cranenburch (in het handschrift staat Croneburch, maar het wapen is van de familie Cranenburch uit de omgeving Eikenduinen) en Bokel, van Egmond en Uten Broeck. Zo was er een Willem van Cranenburch die zich ook Willem uten Broeck noemde, die gehuwd was met een Van Egmond, en er was een Jan Bokel uten Broeck.

Bron: DE LEENKAMER VAN DE BURCHT TE LEIDEN, 1256-1744, door C. Hoek 

Monster [Westland]

11.  1365: 17 morgen land op de oostzijde van de Poel, genaamd de Hoeve (1370: gebruikt door Jacob Alewijnsz. en Pieter Vrucht, ten dele in Wateringe gelegen en genaamd de Dijc)

. ..-.-13..: De vrouwe van Teylinghe, die het leen aan Gheret Zweyn en zijn broer Harper in achterleen heeft gegeven (AA, fol. 9).
18-4-1365: Jacob Buekel Ghisebrecht Buekelsz. van IJsselmonde (AA, fol. 34).
3-7-1370: Jacob Bokel krijgt het leen ten vrij eigen en geeft het op 3-8-1370 aan zijn leenman Ghisebrecht Sweynen eveneens ten eigen (Gemeente-archief Leiden, Kerken inv.nr. 493, fol. 63 en nr. 745).

Dit is een nogal vergezochte 'link' tussen Leiden en de bedoelde Jacob Bokel. Het geslacht Teylingen is hierboven ook al even aan de orde gekomen. Blijkbaar gaat dit leen vrij rechtstreeks over van de Vrouwe van Teylingen op de bedoelde Jacob Bokel; want de 'onderhuurders' zijn Gerrit en Harper Zweijn, en daarna Gijsbrecht Zweijn; daar lijkt sprake van een rechtstreekse erfopvolging. Meer details over dat leen hier. De burggraaf van Leiden zou een 'Bokel' zijn?

Gecombineerd met Bron: REPERTORIUM OP DE GRAFELIJKE LENEN TE BLEISWIJK, HILLEGERSBERG, KRALINGEN, OVERSCHIE, ROTTERDAM, SCHIEBROEK, SCHOONDERLOO EN ZEVENHUIZEN, 1200-1648, door C. Hoek

28. Het ambacht, waarin heer Ghisebrecht Bokel woont, dat zich uitstrekt tussen de teen van Blomartsdijk en het ambacht van Seonerlo enerzijds en het midden van de Rotte anderzijds tot in de Merwede met inbegrip van het ambacht Coele, dat in achterleen wordt gehouden door de kinderen van Florens, de broer van heer Ghisebreeht Bokel (1367: de ambachten Bloemersdijc en het Rode Sant, 1420: dat gelegen is binnen de stad Rotterdam, 1447: alleen het ambacht Bloemersdijck, 1596: Oost- en West Blommersdijck, genaamd Cool).

8-4-1358: Vrouwe Janne van Teylingen, gehuwd met heer Willaem van der Wateringhe, heer van Teylinghe, ridder, geeft aan de stad Rotterdam toestemming om de stadsgracht door haar ambacht te graven. In het deel van het ambacht, dat daar binnen zal vallen, zal haar schout met de schepenen van Rotterdamme recht spreken, waarbij deze L/ van de opgelegde boeten zal innen. Dit gebied, genaamd het Rodesant, ontvangt van de graaf stadsrechten (Oud Archief van Rotterdam, inv.nr. 683, fol. 9v en 10).
2-4-1365: Heer Gherijt van Heemstede voor zijn leven, nadat het leen was afgestorven bij dode van de vrouwe van der Wateringhe (L.H. 50, fol. 88v).
22-4-1367: Jacob Bokel na overdracht door heer Gherijt van Heemstede (L.H. 49, as).
..-.-1382: Heer Gerit van Heemsteden en heer Jan van Heemsteden, ridders, dragen al hun rechten op het leen aan de graaf over (Graven van Holland, inv.nr. 2120 1, fol. 61v).
4-5-1395: Ghisebrecht Buekel Jacob Buekelsz. bij dode van zijn vader Jacob Buekel (L.H. 52, fol. 162v).

Wat precies de relaties zijn tussen vrouwe Janne van Teylingen, Gerrit van Heemstede (bij dode van de vrouwe) en Jacob Bokel (overdracht) kan ik niet duiden. D'r is bij de details over het eerste leen hierboven ook sprake van een 'Gerard van Theilingen' als getuige d.d. 22 juli 1223. Wat ook opvallend is, is dat in april 1365 het 2e leen hierboven in Rotterdam éérst naar van Heemstede gaat, en pas in 1367 naar Bokel. Het eerste leen (in Monster) gaat in april 1365 rechtstreeks naar Bokel terwijl het andere leen in april 1365 bij dode van de vrouwe overgaat. M.a.w. de overdracht in april 1365 van het leen in Monster is vermoedelijk ook bij dode van de vrouwe van Teylingen en rechtstreeks aan Jacob Bokel.

Ik denk dat de 'crux' van mijn vorige bijdrage hier te vinden is. We zitten midden in de Hoekse- en kabeljouwse twisten. En de naam 'van Teylingen' is geleend. De sleutelgedeelten geciteerd:

"Na de dood van Catherina van Durbuy in 1328 beleende de toenmalige graaf, Willem IV, in december 1329 heer Simon van Benthem met slot Teylingen, met zes morgen grond [...]"

"Van Benthem, hij veranderde kort na de belening zijn naam in ‘Van Teylingen’,[...]"

"Simon van Benthem komt, samen met graaf Willem IV, om tijdens de slag bij Warns in 1345. Jan van de Boechorst werd in 1346 tot houtvester benoemd. Omdat de weduwe van Simon van Benthem, **Agniese Bokel**, nog altijd op Teylingen woont, vestigt hij zich er niet. Zij hertrouwt met Gerrit van Herlaer maar behield het bezit van Teylingen in principe bij leven maar deed in 1348, tegen een aanzienlijke schadeloosstelling, afstand van haar rechten op Teylingen, die overgingen op Gerrit van Heemstede.[...]

"Zowel Jan van de Boechorst als Gerrit van Heemstede waren Hoeks. Omdat de Kabeljauwen de overhand kregen, werden zij uit hun functies ontheven en kwam Teylingen in handen van de van Jan van Herlaer,[...]

Vervolg:

"Na het overlijden van Jan van Herlaer kwam Teylingen in handen van Willem van Wateringen, die in 1353 voor een periode van drie jaar aangesteld werd als kastelein maar die al in februari 1355 van zijn post werd ontheven.[...]"

"Toen heer Willem van Wateringen niet al te lang daarna vrijkwam, heeft hij er nog met zijn vrouw tot aan zijn dood in 1365 gewoond. Het slot kwam toen weer voor een korte periode in handen van Gerrit van Heemstede, die het in 1366 weer afstond aan de hertog,[...]"

[Edit:] Zit het zo in elkaar?

1) 1346. Agniese Bokel, weduwe van de 'heer van Teylingen' heeft na zijn overlijden 'rechten bij leven'; en hertrouwt Gerrit van Herlaer.
2) 1348. Ze verkoop die rechten in aan Gerrit van Heemstede.
3) Gerrit raakt die rechten kwijt wegens de twisten; ze gaan over op Jan Herlaar (familie van Gerrit?) => 1353 Willem van Wateringen => Janna, de vrouw van Willem.
4) 1565/1567 Bij dode van de 'vrouwe van Wateringen alias Teylingen' - Janna - gaan de rechten weer terug naar de vorige rechthebbenden, namelijk Gerrit van Heemstede en/of Agniese Bokel. 

=> Blijkbaar was Agniese dus a) inmiddels overleden en b) familie van Jacob Gijsbrechts Bokel, want hij is het die in 1565 en 1567 wordt beleend, al dan niet met een tussenperiode 'Gerrit van Heemstede'; zie mijn vorige bijdrage

NB: bovenstaande is een hypothese, geen feitelijke opsomming

Het is nog rechtstreekser. Janne van Teijlingen (alias Benthem; de vrouw van Willem van Wateringen) is de dochter van Agniese Bokel en Simon van Benthem.

Zie hier en ook hier. In de eerste link is sprake van Jacob van Bokel Willemsz, maar aan dat patroniem (wat daar blijkbaar een gevolgtrekking is) twijfel ik gezien de vermelding van Jacob Buekel Ghisebrecht Buekelsz, leenkamer Leiden v.w.b. het leen in Monster.

=> Bottom line: d'r is via Jacob Gijsbrechts Bokel geen link naar het geslacht Teylingen en/of Bredero. de naam 'van Teijlingen' is aangenomen door Simon van Benthem (en de zijnen) wegens het in leen krijgen van Teylingen in 1329.

Geïnteresseerd meegelezen. Maandag aan vinger geopereerd. Daarom tikken met 1 vinger linker hand. Daarom telegramstijl.

Volgens onderzoeker D. Van Tol mogelijk nog een echtpaar Van Tol - Van Swieten. Floris III had zoon Gerard Ramp van Tol. D. vermoedt FIII mogelijk getrouwd met dochter Gerard Ramp van Swieten.

Floris de Jonge volgens hem getrouwd met Clementia van Poelgeest en Heilwijf van Swieten. Vermoedelijke dochters uit eerste huwelijk Elizabeth getr met Gerard Simons uit Luutgaardenfamilie en Beatrijs getr met Aertfaert bastaard van Heemstede. Uit tweede huwelijk Dirk en Marcelia, de laatste getr met Jacob van Montfoort. 

Margriet Bruun kwam hij ook niet uit. Moet wel directe familie zijn. Mogelijkheden eerste vrouw van Floris de oude, maar dan zou Godelt van Leeuwen stiefmoeder zijn van de Jonge. Ligt niet voor de hand, denk ik, alhoewel D. Van Tol toch ook de mogelijkheid van een van Tol - Bruun huwelijk in die generatie open houdt. Zou ook nog vrouw kunnen zijn van Floris Adriaensz of Floris Jansz, neven van de Jonge. Nog een mogelijkheid. De Jonge zou uit eerste huwelijk een zoon Floris kunnen hebben gehad die kort na huwelijk met Margriet gestorven is. Verklaart en passant waarom we na 5 Florissen een Dirk  krijgen.

Leuk detail dochter Elizabeth heeft een zoon Mr Floris 'van Tol'. Wel zeker een generatie ouder dan de gezochte Mr Floris. Er zijn er dus meerdere.

Ps D. van Tol heeft nog een paar artikelen geschreven over familie Van Tol in DNL van ik dacht 1999 en 2002 waarin misschien update van bovenstaande. In 2006 mogelijk nog een artikel over Van Tol families die al dan niet familie zijn van de adellijke familie. Dit laatste artikel staat dacht ik niets in dat van belang is voor dit onderzoek.

@ Marcel V: dank voor het meedenken en sterkte met de vinger!

De artikelen van D. van Tol in DNL zijn mij bekend en daar heb ik ook de meeste informatie omtrent de familie van Tol vandaan. In de artikelen komen de door jou genoemde dochters Marcelia en Beatrijs, en de neven Floris Adriaansz en Floris Jansz echter niet voor... wellicht dat hij hiervoor geen sluitend bewijs heeft gevonden of dat ze niet van belang waren voor de artikelen.

Marcelia komt wel voor in de Batavia Illustrata (als dochter van Floris van Tol en Machteld Vink), maar de betrouwbaarheid hiervan is zeker niet gegarandeerd. Dat de genoemde Jacob van Montfoort wel degelijk gehuwd is geweest met een Van Tol wordt duidelijk uit de kwartierwapens op het graf van zijn kleinzoon Jacob Florisz van Montfoort. De naam Marcelia ben ik echter nergens tegengekomen in bronnen uit die tijd, wel een Wijne die weduwe was van Jacob van Montfoort.

De theorie dat Floris van Tol de Jonge een zoon Floris heeft gehad, die gehuwd is geweest met Magriet Brunen, is interessant. Deze Floris zou dan wel vermoedelijk vóór 3 januari 1423 al overleden moeten zijn, omdat dan Floris van Tol de Jonge's zoon Dirk voor het eerst genoemd wordt als leenman van een deel van zijn vaders goederen (die normaal gesproken onder beheer van de oudste zoon zouden zijn gevallen).

Beste M. Van Beek,

Bij Beatrijs, zie ik op een andere pagina inderdaad een ? staan. Inderdaad waarschijnlijk geen sluitend bewijs. Wel een noot waarin bron Leidse kenning, 11 jan. 1457, ORA 41B vol 215

Bij Marcelia geen vraagteken. Hij spreekt inderdaad over dat graf van Jacob van Montfoort Florisz. In een noot heeft hij het over dat deze alliantie wordt vermeld bij Johan van Beverwyck, 1640 en later bij Balen en Van Leeuwen ook worden vermeld. Ook noemt hij een artikel van Ingrid Moerman uit 1978 over de Montfoorts van die tijd.

Over Machteld Vinck schrijft hij dat ze wel in de oude geslachtslijsten voorkomt maar niet in de bronnen te vinden is, waar wel Clementie en Heilwijf worden genoemd. Clementia moet voor 24 mei 1396 zijn overleden. Een mogelijke zoon Floris moet dan van voor die datum zijn. Genoeg tijd dus om voor 1423 getrouwd en overleden te zijn. Ik proef wel dat deze hypothese zijn voorkeur heeft.

Wat die neven betreft heeft hij een broer Adriaan Florisz van de Jonge vermeld 1405-1424 en een stippellijn naar een Floris Adriaansz die in 1424 beheerder van de verbeurd verklaarde goederen van de kinderen van de Jonge is. Geen bewijs dus maar wel een sterk vermoeden dat dit vader en zoon zijn. Ook nog een stippellijn naar diens vermoedelijke zoon Adriaan in 1453. Floris Jansz. kan ik zo snel niet vinden.