Mijn over-overgrootvader Willem Zwaal (Texel 1830 – op zee 1866), zoon van Tekele Zwaal en Anna Laan, gehuwd 1855 met Neeltje Duinker, vertrok op 15-3-1865 als bemanningslid op de bark Cornelia (gezagvoerder J.A.N. Schagen van Leeuwen?) naar Batavia. 

In de huwelijksakte van Willems dochter Anna met Cornelis Pool van 1-7-1886 te Den Helder leest men dat de reden dat haar vader niet in de gelegenheid is om toestemming voor het huwelijk te geven is dat hij in oktober 1865 met de Postiljon vanuit Batavia naar Melbourne is vertrokken maar dat dat schip daar nooit is aangekomen.

Genoemde Postiljon is NIET de Postiljon met kapitein W. van Someren Greve want dat schip werd in 1862 verkocht om gesloopt te worden.

De Postiljon waar het om gaat is de voormalige Franse bark Reine des Anges met thuishaven Soerabaja en varende onder Nederlands-Indische vlag.

Het lijkt er wel op dat W. van Someren Greve de eerste kapitein van de als Postiljon herdoopte Reine des Anges was. 

In 1865 duikt echter de naam D. Hoeksma op als gezagvoerder van de Postiljon. Agent is dan Eduard Moormann, gevestigd te Batavia, Semarang en Soerabaja (en ook in Melbourne?) , eigenaar is P. Kervel & Co., Soerabaja.

Kapitein Dirk Hoeksma vertrok op 4-10-1864 vanuit Amsterdam met de Henriëtte Maria (gezagvoerder (Pieter Rienks) Tjebbes) naar Batavia.

Cornelis Hoeksma (Workum 1802 – 1866 op zee) was gehuwd met Tietje Dirks de Boer (1805-1854) en kreeg met haar op 8-2-1835 een dochter genaamd Jantje Cornelis Hoeksma. Deze dochter trouwde op 14-12-1859 te Amsterdam met Geert Struik (geboren te Hoogezand).

Ik noem de dochter en haar echtgenoot omdat die twee in 1871 een rechtszaak beginnen om een ‘vermoedelijk-overleden verklaring’ van haar broer te verkrijgen. (Staatscouranten dd 8-3-1871 en 8-11-1871). Zo’n verklaring wordt op zijn vroegst vijf jaar na het vertrek of laatste levensteken afgegeven.

Ook kregen zij nog de volgende kinderen: Hinke (19-9-1827), Dirk (17-8-1829) en Jan (7-11-1831). Naar nu blijkt is de kapitein van de Postiljon in 1866 dus Dirk Hoeksma.

Ik heb de marhisdata.nl database behoorlijk grondig doorzocht en ook Delpher. Ik blijf echter met de volgende vragen zitten:

1. Is de monsterrol van de vergane Postiljon ergens te achterhalen? Zo ja, waar en hoe? Anders gesteld: hoe kom ik er achter wie er nog meer aan boord waren?
2. Hoe en wanneer werden de nabestaanden van bemanning en/of passagiers ingelicht?
3. Zijn er Australische databases waarin men iets over het nooit in Melbourne arriveren kan vinden? Er zaten daar immers opdrachtgevers op hun lading te wachten nietwaar? De agent E. Moormann zal toch op een zeker moment een bericht moeten hebben gestuurd, lijkt mij. En E.Moormann moet toch een verlies hebben geleden.
4. Waarom kan ik geen overlijdensakten vinden van Willem Zwaal en/of Dirk Hoeksma in de Nederlandse Burgerlijke Stand, ook niet na 1871?
5. Neeltje Duinker,  weduwe van Willem Zwaal, bleef achter met 3 jonge dochters. Bij haar overlijden in 1888 wordt als beroep winkelierster vermeld. Is er achter te komen of zij hulp heeft gekregen om financieel op eigen benen te staan?

De Postiljon is te volgen in de kranten van oktober 1865 Batavia, november en december 1865 Soerabaja naar Banjoewangie januari 1866, onderweg naar Melbourne. Daarna loopt het spoor dood. Ik heb de huwelijksakten van de 3 dochters met bijbehorende huwelijks bijlagen doorgenomen, maar dat levert geen nadere informatie op.

Er is mij wél iets opgevallen. Als gezagvoerder op de Postiljon kom je tegen 'Hoeksma', maar ook - consequent - 'D. Hoeksma'. Bijvoorbeeld Soerabaijasch handelsblad, 14-12-1865:

Is het wel zeker dat Cornelis Hoeksma de gezagvoerder was?

Ik kan mijn eigen vraag wel beantwoorden: de beste man heette Dirk Cornelis Hoeksma. Nederlandsche staatscourant, 03-04-1872:

Dit 'Regtsvermoeden van overlijden [...] sedert den 19en januari 1866' gepubliceerd in de officiéle staatscourant is trouwens dan gelijk het equivalent aan een overlijdensakte in dit soort gevallen.

[Edit:] Nederlandsche staatscourant, 08-07-1871:

Wellicht gaat het om de broer van Jantje Cornelis Hoeksma geheten Dirk Cornelis Hoeksma (geboren 17-8-1829) want waarom zouden anders Jantje Hoeksma en Geert Struik naar de rechtbank stappen?  Dan doet verder alle informatie over de vader Cornelis er inderdaad niet toe. Bedankt voor je oplettendheid. Ik ga verder zoeken op Dirk Hoeksma. De uitkomst zal echter de zelfde zijn schat ik in: nooit terug gekeerd van de 1866-reis naar Melbourne.

Geweldig! Bedankt! Ik heb dit zelf niet via Delpher gevonden. Misschien had ik ingeperkt tot 1871, ik weet het niet. Ik zoek opnieuw.

PS: Dit is het laatste teken van leven:

Algemeen Handelsblad, 28-03-1866:

Rotterdamsche courant, 28-03-1866:

Banjoewangie ligt op Java, op het punt waar Bali het dichtst bij Java is: