stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoOnderzoek in Nederland » Gezocht: Archiefsporen armlastige voorvader Johann Heinrich Metz (1794-1846) in N-Hervormd Amsterdam (vanaf 1818)



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

Hoi allen,

Ik zoek hulp bij mijn zoektocht naar Johann Heinrich/Hendrik Metz (geboren 1794 te Wolfhagen, Hessen – overleden 1846 te Amsterdam). Hij arriveerde in 1818 in Amsterdam en trouwde daar in 1821 met een doopsgezinde dame.

Via haar kerkgemeente is veel over het gezin te vinden. Metz wordt daarin aangeduid als gereformeerd. Omdat het gezin armlastig was en hij zich in Amsterdam bij zijn kerkgemeente voor diverse redenen heeft moeten aankloppen (toch?), vermoed ik dat hij sporen heeft nagelaten in de archieven van de Nederlands Hervormde Gemeente, maar tot nu toe heb ik niks kunnen vinden.

Sterker nog, het is me tot nu toe überhaupt niet gelukt om de lidmatenregisters of attestaties uit die periode te lokaliseren. Waar de doopsgezinde gemeente destijds een zeer nette en overzichtelijke boekhouding bijhield, ervaar ik de administratie van de NH-Gemeente als erg onoverzichtelijk.

Heeft iemand tips, suggesties of een specifieke zoekrichting binnen de Amsterdamse hervormde archieven voor deze periode? Elke hulp wordt gewaardeerd!

Bij voorbaat dank,
Kaj

Kaj Metz - 6 aug 2026 - 21:56

Profielafbeelding

Hier is een lidmaatregister van de Herv. Kerk in Amsterdam waarvan de inschrijvingen lopen tot 1819.

Maar mogelijk is dit register net iets te vroeg en moet hij eerder in 1820-1821 te zoeken zijn, kort voor zijn  trouwen…

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-L9QV-P7B5?cat=koha%3A256591&view=explore&lang=nl&groupId=M96V-TWS
 


 

JacobsM - 6 aug 2026 - 22:39

Profielafbeelding

JacobsM - 6 aug 2026 - 22:43

Profielafbeelding

Als zijn vrouw en kinderen doopsgezind waren, dan zal het gezin mogelijk meer een beroep op doopsgezinde ondersteuning gedaan hebben, dan op hervormde. 

Anje B. - 7 aug 2026 - 08:46

Profielafbeelding

Hier nog het lidmaatschapsregister van de Doopsgezinde kerk in Amsterdam ( maar misschien had u deze al):

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89QV-RGF8?view=explore&groupId=M96V-DJ4&lang=nl

JacobsM - 7 aug 2026 - 11:04

Profielafbeelding

In het doopsgezinde archiefdeel komt het gezin meerdere malen voor bij de aanvraag van spullen (kleding etc.): alleen voor de moeder en kinderen (doopsgezind opgevoed). De opa en oma van moederskant (ook doopsgezind) doen beiden beroep op deze hulp. Het lijkt er dus op dat Metz het in zijn eentje moest rooien. Volgens hetzelfde archief had hij het zwaar: er waren tijden dat hij werkloos was.

Het NH-lidmaatregister voor de combinatie HM en JM lijkt een gat van een jaar te hebben: juist de 1818 die ik zocht. Het andere deel begint bij 1819. In de voorgaande jaren en na 1819 geen spoor van hem.

Vraag: Is er misschien (en waar) iets over enige hulp van de NH-kerk aan zijn adres en over de afhandeling van zijn overlijden te vinden?

Het stuk ivm zijn overlijden in het doopsgezinde archief: 

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum


Mvg,
Kaj

Kaj Metz - 7 aug 2026 - 12:55

Profielafbeelding

Op 5 juni 1846 werd Johann Heinrich Metz nog door de Arrondissementsrechtbank in Amsterdam veroordeeld voor landloperij en werd in hechtenis genomen .

Hij was 53 jaar oud, geboren in Wolffhagen en zonder woon- of verblijfplaats, had ook geen beroep...

Het vonnis loopt over 2 scans : 235 en 236.

https://hdl.handle.net/21.12102/EE3DB640AEF846D298806C5F893EA5BC

JacobsM - 10 aug 2026 - 10:08 (laatst bijgewerkt 10 aug 2026 — 10:28 door auteur)

Profielafbeelding

Hij komt daarna nog voor in het Drents archief, bij de veroordeelde bedelaars.

Hij overleed op 9 oktober 1846:

https://www.drentsarchief.nl/onderzoeken/genealogie/zoeken/deeds/da8cb63a-97cb-e6ae-121e-0534b9bff49f
 

JacobsM - 10 aug 2026 - 12:12

Profielafbeelding

Frank Fransz - 10 aug 2026 - 12:19

Profielafbeelding

Heel vreemd dat hij ook 30 mei 1846 overleed.  Die dag werd hij opgepakt voor landloperij, volgens het vonnis….

JacobsM - 10 aug 2026 - 12:57 (laatst bijgewerkt 10 aug 2026 — 12:58 door auteur)

Profielafbeelding

Heel vreemd dat hij ook 30 mei 1846 overleed.  Die dag werd hij opgepakt voor landloperij, volgens het vonnis….

"Sterker nog": hij overleed op 29 mei....

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Willem H. - 10 aug 2026 - 13:18

Profielafbeelding

-

Frank Fransz - 10 aug 2026 - 13:20 (laatst bijgewerkt 11 aug 2026 — 09:21 door auteur)

Profielafbeelding

Er waren er kennelijk twee uit Wolfhagen.

De "veroordeelde bedelaar", die op  9 oktober 1846 overleed

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

En "opa" die op 29 mei 1846 overleed.

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum



Toev. - dat schreef Janna vE op 01-08 al :

er is een Johann Heinrich Metz [hier] geregistreerd, afkomstig uit Wolfhagen in Hessen, uit Amsterdam, 
overleden 09.10.1846, begraven in Ommerschans [hier] , maar op overlijdensakte [hier] staat als ouders Heinrich Metz & Maria Wilkens, 
een andere Johann Heinrich dus dan de gezochte. 

Willem H. - 10 aug 2026 - 13:33 (laatst bijgewerkt 10 aug 2026 — 13:51 door auteur)

Profielafbeelding

Uit briefwisselingen in Drenthe blijkt dat de man bij de marine zat. Marine: Aangenomen Manschappen | Nationaal Archief

Opvallende data van indiensttreding en hij was bakker(!)

Frank Fransz - 10 aug 2026 - 14:47

Profielafbeelding

Het NH-lidmaatregister voor de combinatie HM en JM lijkt een gat van een jaar te hebben: juist de 1818 die ik zocht.

Het vervolg van HM staat [hier] en [hier] - 1815 t/m 1818 (onder HM 1814 staat F257)
Het vervolg van JM staat [hier], [hier] en [hier] - vervolg 1816 t/m 1818 (onder JM 1816 staat F357)

Maar (ook daar) geen Johann Heinrich/Hendrik Metz.
(Wel ene Jan Georg Metz op de "Anjeliersgragt" in 1816, maar die zul je wel gezien hebben)

Willem H. - 10 aug 2026 - 16:04

Profielafbeelding

Even terug naar het eerste bericht:

Metz wordt daarin aangeduid als gereformeerd. Omdat het gezin armlastig was en hij zich in Amsterdam bij zijn kerkgemeente voor diverse redenen heeft moeten aankloppen (toch?), vermoed ik dat hij sporen heeft nagelaten in de archieven van de Nederlands Hervormde Gemeente, maar tot nu toe heb ik niks kunnen vinden.

Je kunt er denk ik niet zonder meer van uitgaan dat hij lid was van een kerkgemeente en als dat wel zo was dat hij dan ondersteuning kreeg. Je moest regelmatig naar de kerk gaan en je ook verder goed gedragen. In de wet op het Domicilie van Onderstand van 1818 werd bovendien bepaald dat de kosten van de bijstand voor rekening van de domiciliegemeente kwamen, d.w.z. de plaats waar een arme was geboren of de laatste vier jaar had gewoond. Dus tot 1822 kreeg hij sowieso niets. 

Bij overlijden is hij metselaarsknecht en zal dus inkomen hebben, zijn vrouw wordt voor het wegvallen hiervan ook gecompenseerd.

Bij het Amsterdams Stadsarchief vind je via 378 Archief van de Nederlands Hervormde Gemeente te Amsterdam; Kerkvoogdij onder 1.4. attestaties, maar als hij niet in de indexen voorkomt zal hij hier waarschijnlijk ook niet instaan?

Zijn de kinderen ook doopsgezind? Anders zou je ook nog onder 1.5 in de doopboeken kunnen zoeken of ze hervormd gedoopt zijn, van veel kerken zijn er doopboeken uit de juiste periode. Mijn ervaring is dat als iets mist het soms de moeite loont bij de duplicaat doopboeken te kijken. 

Beligje - 10 aug 2026 - 18:09 (laatst bijgewerkt 10 aug 2026 — 18:09 door auteur)

Profielafbeelding

Hoi allen,

Bedankt voor alle reacties.

Een paar punten helder op een rij:

Er waren twee Johann Heinrich Metzen. De landloper kunnen we laten vallen; voor zover nu bekend is hij geen (verre) familielid.

De kinderen van Johann Heinrich “Hendrik” Metz en Ida Pieters Visser zijn allemaal doopsgezind opgevoed en pas op volwassen leeftijd gedoopt. Twee kinderen overleden jong (Johannes Johann: † Dec 27 1827 & Johannes: † Mar 20 1830). Ik weet te weinig over de doopsgezinde gebruiken rond kinderbegraven, maar vermoed dat die kerkloos begraven zijn.

Ik heb ook gekeken in de lidmatenregisters van zowel de Lutherse als de Christelijke Afgescheiden Gemeenten, maar Johann “Hendrik” Metz komt daar ook niet voor.


Mvg,

Kaj

Kaj Metz - 10 aug 2026 - 19:41 (laatst bijgewerkt 10 aug 2026 — 19:53 door auteur)

Profielafbeelding

JacobsM - 10 aug 2026 - 23:12

Profielafbeelding

Hij arriveerde in 1818 in Amsterdam
 

Hoe weet je dit?

Anje B. - 11 aug 2026 - 12:33


Profielafbeelding

Via zijn huwelijksbijlagen, zie deze scan.

Kaj Metz - 11 aug 2026 - 14:38







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu