Hallo, mijn naam is Edwin van Voskuilen en ik ben nog nieuw op dit forum Antillen en Suriname. Momenteel ben ik bezig met het schrijven van een artikel over Jacques Louis Guicherit (1807 – 1861), die in de 19^e eeuw administrateur en directeur van de plantage Zoelen in het district Beneden-Commewijne. Hij kwam in opspraak toen hij in aanvaring kwam met de 'slavenmachten' en werd in 1842 ontslagen uit zijn functies. Ik heb enkele van zijn gegevens genoteerd uit het artikel http://arons.ehrhardt.nl/#135

Jacques Louis had absoluut al een aangetoond familiebelang in Suriname. Uit archiefonderzoek is gebleken dat hij een (mogelijk onwettige) zoon was van Jean Cesar (Johannes Ceasar) Guicherit (1770-1826), die bij Koninklijk Besluit op 24 maart 1817 nr. 44 benoemd tot ambtenaar in Suriname (Stamboek West-Indische Ambtenaren), secretaris van het gouvernement van de kolonie Suriname, op zijn verzoek eervol ontslagen (1824). Deze Jean Ceasar had in de periode 1807-1810 te Amsterdam een relatie met ene mevrouw Elizabeth Mogin. Deze mevrouw Mogin vestigde zich later met haar famiie in Boskoop, waar zij trouwde met koffiehuishouder Pieter Goudkade. Jacques Louis werd dus de stiefzoon van Goudkade. Op 1 juni 1826 overlijdt zijn vader Jean Ceasar te Rotterdam, hierbij wordt aangeven dat hij ongehuwd is. Zijn zoon Jacques Louis is dan ongeveer 19 jaar oud.

Mijn vraag binnen dit forum is of iemand mij kan helpen met een aantal vragen over een jonge man die begin 19e eeuw vanuit Boskoop naar Suriname reisde. Hoe ging dit in zijn werk? Moest hij een reden opgeven voor vestiging in Suriname? Moest iemand borg voor hem staan? Wie ving hem op in Suriname aan de andere kant van de oceaan? 

In het artikel wordt gemeld dat J.L. Guicherit in 1819 in Boskoop al een paspoort voor Suriname aanvraagt en nogmaals in 1830 te Amsterdam. Hierbij viel het mij op dat de eerste aanvraag uit 1819 niet goedgekeurd werd en hij dit later nog een keer moest doen. In 1819 was hij slechts 12 jaar oud, dus mogelijk was hij te jong voor een paspoort, in 1830 lagen de zaken anders.

Hierbij dan mijn vragen:

• Weet u hoe in Nederland (Amsterdam) de aanvraag voor een paspoort voor Suriname in behandeling werd genomen?
• Heeft iemand weet of hiervan akten in te zien zijn?
• bestaat er een kaart van de plantage Zoelen in Beneden-Commewijne?
• Heeft iemand, buiten de informatie van het artikel van Arons om, nog overige aanvullende informatie over genoemde J.L. Guicherit? Met name het feit dat hij in 1842 werd ontslagen, is een boeiend gegeven en ik zou hier graag meer over willen weten.

alle hulp is van harte welkom!

Nog een leuke vondst die ik zojuist tegenkwam:

'Er waren ook andere vormen van verzet, zoals sabotage en lijntrekkerij. Slaven protesteerden ook openlijk als verworven rechten, zoals vrije dagen, werden geschonden. In 1835 protesteerden de slaven op de plantage Zeezigt bijvoorbeeld met stakingen en werkweigering tegen de nieuwe directeur Guicherit. Deze protesten waren uiteindelijk succesvol: Guicherit werd ontslagen

bron: https://www.facebook.com/100067192885815/posts/creolen-in-suriname-surinaamse-bevolkingsgroep-die-afstammen-van-voormalig-afrik/346820064229181/

Via Delpher is er veel te vinden. Bijvoorbeeld: "Surinaamsche courant, 17-09-1840"

Of deze, "Nieuwe Surinaamsche courant, 16-10-1841"

Ik vermoed - gezien de naam - dat dit een halfbroer van Jacques Louis was. Surinaamsche courant, 06-03-1831:

Aangezien Jacques Louis voor het eerst hoogstvermoedelijk al vóór 1830 in Suriname arriveert zouden die 2 elkaar kunnen hebben ontmoet. Surinaamsche courant, 24-01-1830:

M.a.w. de paspoortaanvraag in 1830 betekent niet dat hij voordien NIET in Suriname was. Hierboven duidelijke aanwijzing van het tegendeel.

Waar was plantage Zoelen? Kaart van rond 1800:

Ca. 1860:

Fantastisch Bart, wat heb je al veel gevonden.Ook heel fijn dat je de verwijzingen erbij hebt gedaan. Natuurlijk ben ik zelf ook op Delpher gaan kijken, en zie daar, nog meer aankondigingen van vertrek uit de kolonie

Surinaamsche courant, 17 dec. 1835

vermelding bij verkoop van plantage, weer Surinaamse courant 29 jan. 1840 https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010943735

:

Re: (op de door jou aangehaalde bron http://arons.ehrhardt.nl/#135)

"Magdaleentje Guicherit, waarschijnlijk identiek aan Madalijntje, huisbediende, geb. 1820 als dochter van Wilhelmina"

=> Dit is wel zeker. Magdalijntje Gucheriet is in 1897 overleden. In de overlijdensakte staat o.a. "Magdalijntje Gucheriet, leeftijd 76 jaren, overleden op 20-01-1897 te Gravenstraat B 73. huwelijkspartner Jacques Louis Guicherit, Moeder Wilhelmina"

Magdaleentje en Jacques Louis trouwen d.d. 31-10-1860. Dat is op te maken uit een kanttekening bij de geboorteakte van Wilhelmina Gucheriet, geboren 18-04-1856. Daar staat o.a. "Bij de voltrekking van het huwelijk van Jacques Louis Guicherit en Magdalijntje Gucheriet op den 31-10-1860"

De huwelijksakte zelf van dat huwelijk is niet te vinden online. Maar het moet folio 275 d.d. 31-10-1860 zijn. Als ik naar de scans bij het Nationaal Archief ga, dan vindt ik dit in de klapper:

Zoekend naar die akte in de scans:

....das pech. Maar een huwelijksdatum is er dus wel inmiddels. En het is gesloten te Paramaribo. Omdat het folio ontbreekt is het huwelijk ook niet hier te vinden.

In de link de afkondiging van het door Bart gevonden huwelijk, op 28-10-1860:

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.10.61/invnr/1514/file/NL-HaNA_2.10.61_1514_0114?eadID=2.10.61&unitID=1514&query=

En de inschrijving van het huwelijk, op 26-10-1860:

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.10.61/invnr/1514/file/NL-HaNA_2.10.61_1514_0112?eadID=2.10.61&unitID=1514&query=

In de afkondiging en de inschrijving van het huwelijk staat dat de moeder van Magdalijntje Gucheriet Wilhelmina is.

Plantage Barbados, eigenaar J.L. Guicherit:

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/NT00461/508ff140-e6b2-11e9-9f05-00505693001d?searchTerm=guicherit

allereerst hartelijk dank Bart en Anje voor jullie bijdragen ten aanzien van dit topic. Ik was er even een paar dagen uitgeweest maar ik hoop dat de discussie zich nog even voort kan zetten.

Samenvattend kunnen we nu al zeggen dat Jacques Louis Guicherit in Suriname een nieuw leven is begonnen. Verrassend was voor mij de vondst van Bart in Delpher waaruit blijkt dat hij in januari 1830 voornemens was de kolonie te verlaten, terwijl het artikel van Arons aangeeft dat hij in 1830 paspoort aanvroeg in Amsterdam. Hieruit leid ik af dat hij misschien al voor 1830 in Suriname moet zijn verbleven, in januari van dat jaar naar Nederland vertrok om later wederom naar Suriname moet zijn afgereisd. 

Dan had ik nog een vraag voor Bart: hoe moet ik onderstaand detail lezen uit de overlijdensmededelingen in de Surinaamse courant 06-03-1831?  Is M.E. Scholtzborg het 8-jarige overleden kind en is Jacques de zoon die J.C. Guicherit heeft verwekt bij de slaafgemaakte Lisette? Ik kan niet exact de relatie leggen tussen de drie genoemde personen.

Dan een algemene vraag over het aanvragen en toekennen van paspooorten tussen Nederland en Suriname. Het lijkt me dat er een bepaalde administratie bestond en ik las in het Nationaal Archief dat Nederlandse gemeeenten vanaf 1848 verplicht waren een lijst op te stellen van alle landverhuizers, deze werden doorverzonden naar de provincie en deze weer doorstuurden naar het Ministerie van Binnenlandse zaken. Misschien gebeurde dit voor 1848 ook al, zeker weten doe ik dit niet. J.L. Guicherit had zich in dit jaar al definitief in Suriname gevestigd, dus komt zijn naam niet in de database https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/zoekhulpen/emigranten-in-de-19e-en-20e-eeuw voor. 

Mijn vraag dus: bestaat er een archief waarin de originele akten van vroeg 19e eeuwse paspoortaanvragen zijn in te zien? Bestaat er in het Amsterdams archief een ingang, aangezien Arons melding maakt van een aanvraag uit 1830 vanuit deze stad?

Dag Edwin,

Jacques Guicherit, de 8-jarige overledene, is de zoon van Lisette. Aankomende betekent 'eigendom van'. Slavernij dus. Jacques was eigendom van 'de boedel van M.E. Scholtzborg' M.a.w. M.E. Scholtzborg is overleden, en de boedel van de overledene moet nog worden afgehandeld. Je kunt hier vrijwel zeker de conclusie uit trekken dat Lisette óók een slaafgemaakte was die eigendom was van dezelfde boedel.

[Edit:] Bovenstaande klopt helemaal. Zie de slavenregisters, hier.

Hallo Bart, de verdenking dat de genoemde Jacques, zoon van de slaafgemaakte Lisette, een halfbroer is van Jacques Louis is bevestigd. Onlangs vond ik op allesurinamers.nl de manumissie d.d. 23-06-1824 van Jacques, een mulat, zoon van Lizette, een 'neger', eigenaar en verzoeker van de manumissie J.C. (Jean Ceasar) Guicherit, datum van verleende vrijdom 09-08-1824, aangekomen van M.E. Scholtsborg

Mag ik hier uit opmaken dat Jean Ceasar in zijn functie als gouvernementssecretaris in de periode 1817-1824 een zoon Jaques moet hebben verwekt die omstreeks 1822 is geboren? Dit intrigeert mij wel.

Vanwege het 'gehele plaatje' ben ik nog even verder gaan zoeken naar de genoemde M.E. Scholtsborg, die blijkbaar eigenaar was van Lisette. Ook zou ik graag willen weten of Lisette afkomstig was van een bepaalde plantage. Ik herinnerde me dat de naam van M.E. Scholtsborg genoemd werd in een aflevering van Verborgen Verleden en de voorouders van NOS nieuwslezeres Simone Weimans. 

ik vond in de volkstelling van Paramaribo van 1811 ene M.E. Scholtsborg, 'mandenmaakster' van beroep. Zij blijkt weer identiek te zijn met Maria Elizabeth Scholtsborg (1772-1825), moeder van Andresa van der Bergh. , 'een rijke mulatto' volgens artikel https://www.egyptsearch.com/forums/ultimatebb.cgi?ubb=print_topic;f=15;t=007128

uit deze bronnen blijkt dat Maria Elisabeth een gekleurde rijke vrouw was die een mandenmakerij bezat en zelf slaafgemaakten in eigendom had, waaronder Lizette. 

Re: "Mag ik hier uit opmaken dat Jean Ceasar in zijn functie als gouvernementssecretaris in de periode 1817-1824 een zoon Jaques moet hebben verwekt die omstreeks 1822 is geboren? Dit intrigeert mij wel. ".

=> Dat is wel de strekking van mijn gedachtengang, waarbij 'moet hebben verwekt' mij net iets te sterk is geformuleerd. Het 'moet' niet, maar het begint wel heel waarschijnlijk te worden met de gegevens die we nu hebben.

Voor diegenen die geinteresseerd zijn in dit topic: ik heb de vraag over paspoortaanvraag van Jaques Louis Guicherit naar de voormalige west-indische kolonien eerst naar het stadsarchief in Amsterdam gestuurd maar helaas konden zij mij niet verder helpen, wel verwijzen naar het Nationaal Archief waar ik zeer geholpen ben.

In toegang 2.10.01 bevindt zich de inventaris van het archief van het Ministerie van Kolonien. In inventaris nr. 3312 'register van uitgegeven paspoorten voor West-Indië en de Kust van Guinea; met klapper. 1816-1843' waren de originele folio's uit 1819 en 1830 terug te vinden. De folio uit 1819 gaf helaas geen andere informatie dan dat Jaques Louis uit Boskoop kwam en ook geen datum van afgifte van een paspoort. Die van 1830 gaf meer info. Hij woonde toen in Amsterdam en gaf op 9 okt. 1830 een paspoort no 3A af met opmerking 'retourneert met een Surinaamsch paspoort' 

De paspoortwet is van 1813 https://isgeschiedenis.nl/nieuws/geschiedenis-van-het-paspoort-in-nederland; vanaf dat jaar moesten paspoorten voor buitenlandse reizen dus aangevraagd worden en werden meestal met koninklijke toestemming uitgegeven.