Heeft iemand enige kennis van archieven in Praag (en of er iets online is)?

'k Heb een voorouder, Steven Bos, die in 1784 op 8 augustus in Harderwijk trouwt met Grietjen Alberts. Ze schrijven zich datzelfde jaar al eerder, op 5 augustus, in Amsterdam in via de ondertrouwregisters (waarbij wordt aangetekend dat er acte is verleend te H te trouwen)..

Steven is via Barneveld in Harderwijk en Amsterdam terecht gekomen.

Uit de burgerregisters van 1784 in Harderwijk blijkt dat hij geboren/gedoopt is "in Praag in Bohemen".

Verder weet ik niets van hem. Ook zijn zijn sporen tussen 1784 en 1793 nog zoek ('k neem tenminste aan dat hun in 1794 geboren kind niet het eerste was).

Hoe kan ik verder naar hem zoeken? Vooral het praagse?

Dank je wel voor je meedenken, maar dat wist ik al. Ook ken ik hun kinderen die geboren werden en stierven sinds 1794 (van de vier overleefde er maar één) en weet ik de dood van Steven Bos.

Het gaat me echt om het praagse!

Geachte mevrouw Kuijper,

In de genealogie is het belangrijk, in verband met de beschikbaarheid van allerlei bronnen (archieven, literatuur, familiedocumenten, internetbronnen e.d.), dat u zich -terwille van uw eigen onderzoek- verdiept

in het "territoriaal toebehoren" van de plaats waarnaar u onderzoek doet.

U moet zich dus bewust zijn van het feit dat de Europese geschiedenis tot 1945 praktisch één grote, continue oorlog "van allen tegen allen" is geweest, vaak om macht en land af te pakken van andere gebieden, m.a.w. ordinair "landje-pik"; oftewel: een rij van vele honderden wisselingen in de koninkrijken, republieken, hertogdommen, stadstaatjes, graafschappen e.d. waartoe kleinere gebieden behoorden.

Met andere woorden: om de bronnen qua bevolkingsregistratie van de stad Praag voor ongeveer 1760 te onderzoeken, moet u zich ook verdiepen in de vraag, waaronder Praag toen "viel", waar het "bijhoorde".

Aan uw vraag is daarover niets te zien. Heeft u dit gedaan? 

Met vriendelijke groet,

Dimitri Vlas

geachte Dimitri,

voor zover ik weet behoorde Praag toen tot het Habsburgse rijk, en begonnen de eerste scheuren daarin te ontstaan na 1880 (toen was Steven dus allang in de Lage Landen overleden). "Duits" territorium dus in zekere zin.

Op de een of andere manier heb ik altijd erg veel moeite, de goede duitse archieven te vinden. Niet zozeer als het om plaatsen gaat waar ooit veel Nederlanders woonden (bv Lingen was een eeuw geleden nog vooral nederlandstalig; en ook voor Grafschaft Bentheim is alles eenvoudiger), maar wel als het om archieven gaat uit gebieden die soms duits, soms pools of - zoals in dit geval - eerst duits, dan tsjechoslowaaks, nu tsjechisch zijn.

't Is daar zó anders georganiseerd dan hier...(dan weer moet ik naar een bisdom, dan weer naar een rijksarchief, dan weer is er helemaal niets behalve een notariële akte waarin getuigen zeggen dat iemand in een klooster gedoopt is maar dat ze weten en getuigen dat er geen akte van is -om maar een paar voorbeelden te noemen-).

Wat Praag betreft verkeerde ik in de veronderstelling dat de archieven na de verzelfstandiging van Tsjecho- Slowakije (rond 1918 meen ik, einde WO !) wel aan de stad zelf zouden zijn overgedragen. Maar wellicht is die veronderstelling onjuist; graag, als u me wilt corrigeren en mijn beperkte kennis op dit terrein wil aanvullen. Niemand weet meer van de hoed en de rand dan u, heb ik al eerder gemerkt...

met vriendelijke groet, Marijke Kuijper

beste,

er zijn sinds kort enige praagse archieven gedigitaliseerd.

zie bv. http://www.mvcr.cz/clanek/archivni-fondy-a-sbirky-v-ceske-republice-386553.aspx

of

http://www.soapraha.cz/index.php?lang=cze&archiv=1&page=archivni-databaze

Het is niet makkelijk zoeken, omdat veel van deze archieven geordend zijn op parochies.

en zelfs in 1750 waren er al veel verschillende parochies in Praag.

Als u iets gevonden heeft wil ik wel proberen om een en ander te vertalen uit het Tsjechisch; als het ten minste enigszins leesbaar is.

Met vriendelijke groeten,

Adriaan van Unnik

beste Adriaan,

bedankt voor je tips! 'k Weet dat het heel lastig zal zijn iets te vinden, maar vanmorgen heb ik alvast een paar uur geprobeerd in die archieven te komen. Uiteraard mbv een woordenboek/vertaalprogramma. Maar op de een of andere manier lukt het me (nog?) niet, bij doopboeken te komen.

Daarbij heb ik nog een vraag aan jou. In je reactie heb je het over "parochies". 'k Neem aan dat je het dan over katholieken hebt. Heb ik dat mis?

Steven's kerkelijke gezindte is niet erg precies omschreven, maar in de amsterdamse ondertrouwakte is een verwijzing naar een "D" die hen in Harderwijk zou mogen gaan trouwen, Schimmelpennink genaamd. Het huwelijk zal dus nederlands-hervormd zijn gesloten (in die tijd was er bij mijn weten geen andere protestantse gezindte in Harderwijk, en de dichtstbijzijnde katholieke gemeenschap was toen in Putten).

In dat geval hoorde Steven mogelijk (ook) tot de hervormde kerk, evenals zijn vrouw. Wat daarvoor pleit is ook, dat Steven in 1783 met attestatie uit Barneveld naar Harderwijk komt. Katholieken kenden geen attestaties.

Gezien zijn geboorteplaats echter, is een hervormde (=calvinistische) doop minder waarschijnlijk; de lutherse kerk was in het hele duitstalige gebied de grootste protestantse kerk....

Dat maakt dat ik het lastig vind te bepalen, in welke doopboeken in zou moeten gaan zoeken. Misschien wel in allemaal?

Heb je nog een goede tip voor me? 'k Ben zo blij met je meedenken!

heel erg bedankt, Marijke Kuijper

beste Dimitri,

wat dom van me, de Habsburgers waren niet duits (alleen duitstalig) maar oostenrijks.

Gelukkig heeft u me tot nadenken en controleren gebracht!

met vriendelijke groet, Marijke Kuijper

Aan Marijke Kuijper,

Beste,

Ik heb vanochtend nog eens een tijdje zitten zoeken in Praagse archieven, althans voorzover die te vinden zijn op internet.

Onderstaande website geeft een aantal ''matriky'' of wel ''registers''

http://www.ahmp.cz/index.html?wstyle=2&catalogue=1

Dan kom je terecht op de website Archivni Katalog; dan ga je naar de rubriek ''Prochazet a Hledat'' (doorheenlopen en zoeken); dan zie je links staan: Pom?cky (Hulpmiddelen) en daaronder Elektronické.

Daaronder staat Matriky en vervolgens: Katolické, Nekatolické, Civilní.

Als je Nekatolické (niet-katholiek voor alle duidelijkheid) aan klikt kun je kiezen uit drie mogelijkheden:

+Církve evangelické (de evangelische kerk, dus waarschijnlijk een protestante richting)

-Pravoslavná církev v Praze (de orthodoxe kerk in Praag, wellicht oud katholieken)

+Církev ?eskoslovenská (de boheemse kerk, de Hussitische richting)

Het probleem is dat juist de registers van de niet katholieke richting niet gedigitaliseerd zijn; de meeste registers uit de katholieke kerk daarentegen wel.

Maar ook daar zul je moeten bladeren.

Bennebroek, 19 juli 2012

Ad van Unnik

beste Adriaan,

wat geweldig dat je het tsjechisch zo goed beheerst - 'k was erg aan het modderen met een woordenboek, maar met jouw verwijzingen kwam ik veel sneller daar waar ik wezen moest.

Echter: helaas, zijn doop is (nog?) niet te vinden, vermoedelijk omdat hij protestant was. In welke kerk dat gebeurd kan zijn is niet duidelijk, calvinisten waren er in Praag dacht ik niet, en dan komt Ev-Luthers toch het eerst in aanmerking (die switch ben ik vaker in m'n stamboom tegengekomen).

Zal ik toch weer een keer naar Praag zelf moeten (de stad heb 'k een paar keer bezocht, die is schitterend, maar aan archieven dacht ik in die tijd nog niet...)

Toch reuze bedankt voor al je inspanningen,

Marijke