Graag wil ik de hulp van het forum inroepen bij een oude akte. Zelf heb ik alvast een voorzet gegeven.

Maar blijf alert of mijn voorzet wel juist is.

Met dank aan Chris van Dijkum en Pauwel en Bas Lems 

                                                            EERSTE PAGINA

  1.

  2.

  3. dat in den jaren                                                              duijsent vijffhondert

  4. vijff ende tagtig

  5. february         middags                              vijff

  6.

  7.                                  . bij den gratie Godts(?)

  8. roomschen keijser(?)

  9.                     voor mij Jacob Borgersz notaris publijck

10.                 geatmitteert

11.                                                proper persoon

12. Jacob Mathijsz goudtsmidt poorter der stad Delft mij notaris

13.         getuijgt                    gesont van lichaam

14.

15.

16.

17. hebben sijn testament (?)

18.               voor alles sijn zij                                           ende

19.                                            van dat

20.

21.                         voldaan te hebben van                      moederlijken (?)

22.                                                   dat hij testateur

23.            daar (?)                                                     dat Dirck Jacobsz

24. sijn jongste zoon                                  zij licht

25. sal               vor sijn                     nagelaten                                      sijn

26.                                van sijn testament (?)

27.                               Dirck (?)            

28. institueren              voorstaend                     dat                      Dirck Jacobsz

29.                                  sal ontfangen sijn  

30.                                                          van sijn testament

31.               andere erfgenamen ofte erffgenamen der

32.                      van ander (?)

VOLGENDE BLADZIJDE

33.                   In den

34.                                sijn testament

35. institueerde der voors(chreven) testateur tot sijn wettige (?)

36.                                         Douwe Jacobsz sijne testateurs oudste soon

37. oft bij voor of

38. voors(chreven) Douwe         overlijd van                          testateur

39.                                    inde plaetse... van

40.                            ingevalle der voors(chreven) Dirck Jacobs

41.

42.  der voors(chreven)       seste paerten         van                        Dirck

43.                                                                                  der voors(chreven) kinderen

44.            van                                portie sal

45.

46. voor                                             sijn testament

47.                                                       voors(chreven) stadt

48.                                                                                            sal als 

49.                                     testam... dispostie (?)

50.                      sal

51.                                     dat alle

52.

53.

54.                         van bij mij notaris gemaect (?) ende

55.

56. Aldus gedaen ende                             binnen de stad Delft

57.                           in der ijpolitus buijert (Hippolytusbuurt ?)

58. doostsijde *                            van Daniël Jorisz de bije 

59. alexander balbiaen burgers tot Delft als geloofwaardige

60. tuijgen

Handtekening Jacob Borgersz

* testateur was inderdaad woonachtig aan de oostzijde van de Hippolytusbuurt

                                                                                            PAGINA 1

Een begin met de eerste bladzij:

1.       In den naem des Heeren amen. Condt en(de) kenniclicke sij eenen

2.       yegelicke die dit tegenwoordighe instrume(n)t verthoont sal werden, hoe

3.       dat in die jaere der geboorte ons lieffs Heeren duysent vijffhondert

4.       vijff ende tachtich des dorthyenste indictie upten vyerden dach

5.       februarii nae middaghe der clocke ontre(n)t vijff uuyren regueren(de)

6.       den alder onverwinnelicxste ende doorluchtichste hoochgebooren

7.       prince en(de) heere Rodolphus bij den gracie Goodts die tweede

8.       Roomsche keyser van dyen naeme in 't negenste jaer seyner ma(jestei)ts

9.       coronatie voor mij(n) Jacob Burghers not(ari)s publijck bij den Hooffee

10.   van Holl(an)t geadmitteert ende ter p(rese)ntie van(de) getuigen hyeronder

11.   genomineert gecoemen ende geco(m)pareert es in proper persoene

12.   Jacob Mathijss(en) goudtsmidt poorter der stede Delff mij(n) not(ari)s ende den

13.   ond(e)rges(chreven) getuygen wel bekent, gesont van lichaeme gaende

14.   staen(de), sijn memorie en(de) v(er)stant wel gebruycken(de) als 't uut-

15.   wendelicke scheen ende bleeck verclaeren(de) met langhe voirgaen(de)

16.   rijpe deliberatie en(de) voorsichtigheyt begrepen ende gemaeckt te

17.   hebben sijn testament en(de) uuterste wille in manyere naevolgen(de),

18.   bevelende voor alles zijn zyele die genaede Goodts ende

19.   't lichaem den aerden waervan dat gecomen en(de) geschaepen es

20.   verclaerende alleen in 't leven te hebben twee soenen ende

21.   den selven voldaen te hebben van huirluyder moederlicke

22.   successie ende dat hij testateur o(m)me merckelicke redenen

23.   hem daertoe moveren(de) en(de) porren(de) wilde dat Dirck Jacobs(en)

24.   sijn jonchste zoen tegenwoordichlicken gehijlicht tot Antwerpen

25.   sal ofstaen (?) uut sijn testateurs naegelaeten goederen met sijn

26.   legittime portie weesende (?) een seste p(aer)t van sijn testateurs

27.   naegelaeten goederen den voirn(oemde) Dirck daerinne en(de) vorder nyet

28.   institueren(de) wel verstaende dat d' voors(egde) Dirck Jacobs(en)

29.   boven 't voors(egde) seste p(aer)t noch sal ontfangen sijn leven lanck

30.   gedueren(de) ende langer nyet uut handen van sijn testateurs

31.   naebeschreven andere erffgenaem ofte erffgenaemen die jaerlicxsche

32.   vruchten ende profijten van twee andere seste paerten die voors(egde)

In oranje latere toevoegingen en verbeteringen met dank aan Pauwel

Geachte heer Stolk,

Het volgende is allerminst bedoeld als kritiek.

Als ik uw posting geschiedenis doorneem, zie ik dat u regelmatig om hulp vraagt bij het transcriberen van oud schrift.

Ik weet niet wat uw omstandigheden zijn qua mobiliteit e.d., maar heeft u al eens overwogen om een cursus oud schift te volgen bij bijv. een archief?

Zeker als je, zoals ik begrijp uit uw profiel, geinteresseerd bent in genealogie van meer dan driehonderd jaar geleden, is dat een must. Anders kun je nooit zelfstanig onderzoek verrichten.

Er zijn ook genoeg hulpmiddelen beschikbaar, bijv. een goede serie bij het CBG, dan kunt u zelfstandig thuis studeren.

Bepaalde teksten blijven, zelfs voor mij met een Archiefschool opleiding, nog moeilijk (vooral die uit het Hof van Holland

), maar dan is hulp op het Stamboomforum alsnog nabij. Maar bovenstaande tekst uit Delft kunt u dan zeker lezen, het handschrift is keurig.

En wat ik hier tegen u zeg, is natuurlijk bedoeld voor alle leden met hetzelfde probleem. Het kunnen lezen van oud schrift biedt zoveel nieuwe mogelijkheden.

Hartelijke groet

Geachte heer Lems,

Wanneer ik in de gelegenheid zou zijn een dergelijke cursus te volgen zou ik dit zeker doen.

Het is inderdaad de tweede akte die ik hier plaats. Wat u zelf al zegt; u kent mijn omstandigheden niet.

En u zou met mij zeker niet mee willen ruilen, dit kan ik u al op voorhand zeggen. Het forum is er om met elkaar en voor elkaar te zijn. Waar ik kan helpen, doe ik dit zeker. Oud schrift is (vooralsnog) niet mijn specialiteit. Desondanks heb ik een poging gewaagd een voorzet te geven. Hopelijk ben ik ooit in de gelegenheid me dit zelf eigen te maken en hoop dan daarmee ook anderen van dienst te zijn.

Een goede cursus die thuis te volgen is, is de volgende

http://www.geneaknowhow.net/genea/lokaal.htm

cursus, die te downloaden is. Indien nauwgezet gevolgd (dus niet spieken) brengt die je in enkele weken/maanden halverwege het niveau van een cursus paleografie voor gevorderden zoals die door diverse archiefinstellingen wordt gegeven. De rest is oefening, oefening en nog eens oefening en door ervaren mensen op je fouten gewezen worden en zo verder geholpen worden.

Super Chris! Dank je wel! Als ik jou niet had....

Zelf heb ik, zoals je weet, een voorzichtige poging gewaagd, maar alle begin blijft moeilijk.

Toch merk ik dat ik bij deze tweede akte zelf al meer woorden herken dan in de eerste.

Heb de voor mij herkenbare woordjes nl in paint uitgeknipt n deze als refetrentie gebruikt.

Toch blijft het erg moeilijk omdat, zoals bleek, de letters aan het eind van een woord er blijkbaar anders uitzien dan middenin een woord. Maar aldoende leert men.

Juist door dit te blijven proberen leer je er steeds een beetje meer van.

En daarbij; Keulen en Aken zijn ook niet op één dag gebouwd.

Nogmaals heel erg bedankt! 

@ Chris

Dank je voor de link. Zodra ik rust in m'n leven heb zal ik daar zeker en graag gebruik van maken.

Wie weet helpen we dan samen weer anderen met de transcripties van, voor hen belangrijke, akten.

  2.   ... instrument ...

  3.   ... in die jaere ...

  5.   ... reguerende

  6.   ... onverwinnelicxste ... hoochgebooren

16.   ... ende ...

23.   ... porrende ...

25.   ... ofstaen? ... (= afstaan)

26.   ... weesende? ...

27.   ... daerinne ...

Geachte heer Stolk,

U zei:

De meeste forumleden zijn gelukkig ruimdenkend en hebben er daarbij zelf plezier in met anderen mee te denken. Juist wanneer je niet de situatie van anderen goed kunt inschatten is het wellicht verstandiger te zwijgen dan te oordelen. Misschien had u, i.p.v. kritiek, hier een bijdrage kunnen leveren.

Ik word niet blij door deze opmerking van u. U insinueert dat ik niet ruimdenkend ben en anderen niet wil helpen. Kent u mij? Als u mijn geschiedenis hier op het forum kent dan weet u dat ik graag mensen help. Maar het feit dat wij elkaars persoonlijk leven niet kennen is niet iets om je achter te verschuilen. Het was een goedbedoelde tip van mij, over die cursus oud schrift. Ik ervaar het als bijzonder jammer dat u zo onheus reageert.

Hartelijke groet

Geachte heer Lems,

Uw tekst zoals ik die gisteren las kwam mij inderdaad als een verwijt over.

De tekst in mijn reactie die u als onjuist of onprettig ervaart heb ik verwijderd.

En wat betreft een cursus oud schrift; ik zou niets liever willen en had die

afgelopen jaar al willen doen. Maar soms loopt het in het leven net eventjes

anders dan gepland.

J.W.Stolk

@ Pauwel

Mooie aanvulling!

De eerste pagina is nu aardig compleet.

Geachte heer Stolk,

Bedankt voor uw reactie, Het was gewoon een communicatie misverstand. Een heel goed boekje voor beginners (en gevorderden) is Het Nederlandsche handschrift in 1600 door W. Bogtman. Het is in 1999 herdrukt.

Eric Hennekam heeft het op Flickr gezet:

http://www.flickr.com/photos/archievenorg/sets/72157615939443714/

Hartelijke groet

Het tweede blad. Wel met enkele vraagtekens. Met name de formulering in r. 50-53 is lastig te lezen en te begrijpen. In andere akten van dezelfde notaris komt het ook voor maar helaas niet leesbaarder.

33.   goederen. In den eygendo(m) van welcke twee seste paerten

34.   mitsdagers in alle sijn testateurs vordere goederen soe

35.   institueerde die voors(egde) testateur tot sijn eenige en(de) universeel

36.   erffgen(aem) Douwe Jacobs(en) sijne testateurs oudtste soon

37.   oft bij vooroflivicheyt van den zelven den kinderen van den

38.   voors(egde) Douwe ten overlijden van hem testateur in 't

39.   leven weesende in de plaetsche van huere(n) vaeder. Wel

40.   verstaen(de) in gevalle die voors(egde) Dirck Jacobs(en) insghelijcxs

41.   comt achter te laeten eenige wettige kinderen dat d'eyge(n)dom

42.   der voors(egde) twee seste p(ae)rten van welcke den selven Dirck hyer

43.   voor(re) gelaeten es die voors(egde) lijftochte den voors(egde) kinderen

44.   sonder ofbreck van eenighe Trobellianiq(ue) portie sal werden

45.   gerestitueert. Alle 't welcke voors(egde) staet hem testateur

46.   voorgelesen sijnde verclaerde 't selffe te weesen sijn testament

47.   ende uuterste wille die welcke hij wilt en(de) begeert dat voirt-

48.   ganck hebben en(de) volcoemen effect sorteren sal als eenich testa-

49.   ment, testame(n)taire dispositie, codicille ofte anders nae

50.   rechten best sal moghen subsisteeren ende executie gecrigen

51.   hoe wel en(de) nyet tegenstaen(de) dat alle solempniteyten

52.   nae rechten bij avo(n)tuere in desen van noode nyet onder-

53.   houden bevonden mochten werden. Versoeckende en(de) begeren(de)

54.   hem testateur hyervan bij mij(n) not(ari)s gemaeckt en(de) gelevert

55.   te werden één ofte meer instrume(n)ten in der beste forme.

56.   Aldus gedaen en(de) verleeden binnen der stede Delft ten huyse

57.   van hem testateur staen(de) in die Ypolitus buyert aen

58.   d'oostzijde ter p(rese)ntie van Daniel Jorisz de Bije ende

59.   Alexander Balbiaen burgers tot Delft als geloofwaerdige

60.   tuygen hyer toe v(er)socht en(de) gebeden

61.   (get.) J Borgherz not(ari)s

In oranje: verbeteringen en toevoegingen.

@Chris

Regel 44:

Ik citeer uit De Blecourt & Fischer, Kort begrip van het oud-vaderlands burgerlijk recht (1950), blz. 360:

(...) En daarbij werd ook overgenomen de Romeinse regel, dat degeen, die met de uitkering van het fideicommis is belast, 1/4 mag houden; men sprak van trebellianieke portie.

Hartelijke groet

Hierbij de link naar de publicatie van het CBG waarnaar Bas Lems refereerde:

http://194.171.109.12/page/84/oud+schrift

Beste meneer Lems,

We praten er niet meer over.

U bedankt voor de informatie en genomen moeite.

35.  ... eenige en(de) ...

37.  ... vooroflivicheyt (= voorafflijvicheyt)

39.  ... huere(n)?

44.  ... Trobellianiq(ue) (= Tra-) ...

48.  ... sorteren

50.  ... gecrigen

52.  ... bij avo(n)tuere = mogelijk?, misschien? 

57.  ... Ypolitus ...

60.  ... gebeden

Bedenk mij zo dat als oefening oud-schrift het journaal van Abel Tasman ook wel leuk kan zijn, netjes getranscribeerd en prachtig handschrift.

http://www.gahetna.nl/collectie/archief/inventaris/index/eadid/1.11.01.01/open/c01%3A121./nodes/YToxOntpOjA7czo4OiJjMDE6MTIxLiI7fQ%3D%3D/inventarisnr/121/level/file