In de speurtocht naar mijn voorouders kom ik een akte tegen waarvan ik vermoed dat Henricus Cornelis Stephanus vermeld wordt die voor de 2x in het huwelijk treedt.
Akte is te vinden op:
http://www.regionaalarchiefwestbrabant.nl/ --> inzien gen.bronnen.
RK Trouwen 1605-1650 (deel 1), Rijsbergen (blz 23 rechtsonder)
Wat ik er tot nu toe uit haal is:
14 februari: Henricus Corneli Stephanus en Maria Johsz Michielse zijn in ondertrouw aangegaan (inierunt sponsalia?) in aanwezigheid van (coram?)....
Dan ben ik het spoor bijster. Wordt er meteen daarna vermeld dat er 1 een weduwe/weduwnaar is van ....Schellekens en Antonius Adriania...?????
Wie kan mij helpen met een goede vertaling van deze akte?
Alvast bedankt.
Met vriendelijke groet.
Beste Stephan,
Ik heb de tekst uitgeprint en heb er een poosje op zitten turen, maar ik heb er ook nog niet veel van kunnen maken.
Zulke handschriften heb ik vroeger wel geregeld onder ogen gehad, maar ik ben de oefening een beetje kwijt.
Alleen alvast dit: Na "coram" staat er volgens mij "testibus", dus "ten overstaan van getuigen".
Dus dat heeft geen betrekking op weduw(naar)schap, volgens mij.
En volgens mij is het ook de vastlegging van twéé gebeurtenissen (met verschillende getuigen):
de "sponsalilia" (verloving, ondertrouw) en het "matri[moni]um" (?) (huwelijk),
het laatste op het feest van de heilige Mattheus (???)
Mocht ik de komende dagen nog iets vinden, dan meld ik het wel.
Niet Mattheus, denk ik nu, maar MATTHIAS (de twaalfde apostel).
Zijn feest werd toen waarschijnlijk op 24 februari gevierd, en dat past in de chronologie van dit trouwboek.
Tegenwoordig in de RK Kerk op 14 mei.
Peter,
Bedankt.
Haal jij uit het 1e woord na de "1e testibus" niet het woord "vida" of iets dergelijks?
Ben in ieder geval benieuwd of jij (of iemand anders) er iets verder van kan brouwen. Ik blijf zelf ook nog puzzelen.
Met vriendelijke groet.
Tja, daar vraag je me wat....
Ik lees eigenlijk iets anders: ven do.
En ik fantaseer dat dat een afkorting is van "venerabile domino", dus de vijfde naamval (na
"coram" hoort dat) van venerabilis dominus, ofwel "eerbiedwaardige" of "eerwaarde heer"
en dan volgt "Daniele (??) Schellekens et Antonio Adriani.
Beste Stephan, naar mijn idee staat er: 14 februarii ' Henricus Cornelii Steurs/Steens et Maria Joannis MIchielse inierunt sponsalia coram testibus ven(eralibus) do(mine) Daniele Schellekens et Antonio Adriani . Ibidem inierunt matrimonium solente coram testibus Joannes Bormelii et Antonio Joanniss, in fiesto Matthie.
De transciptie luidt dan: 14 januari; Henricus Cornelis Steurs/ Steens en Maria Joannis Michielse zijn in ondertrouw gegaan met als getuigen de eerwaarde heer Daniel Schellekens en Antonius Adrianus.
In dezelfde plaats zijn zij getrouwd naar gewoonte met als getuigen Joannes Bormel en Antonius Joannissen
op 21 september (het feest van Mattheus)
Beste Ruud,
In grote lijnen ben ik akkoord met je transciptie.
Goed werk.
Met name op de namen heb ik lang zitten turen.
Ik heb nog de volgende punten van twijfel:
1. Bij twijfel tussen STEURS of STEENS zou ik voor het laatste kiezen.
Maar zou er ook geen STEVENS kunnen staan ?
2. In plaats van BORMELII lees ik liever CORNELII.
3. Zou er in plaats van SOLENTE niet SOLEMN[I ?] TER kunnen staan ?
Inderdaad: gebruikelijk, maar ook plechtig of feestelijk
4. Tenslotte: IN FESTO ST. MATTHIE.
Op het feest van Sint Matthias blijft mijn voorkeur houden boven Mattheus.
Anders zou er MATTHEI hebben moeten staan.
Denk ik, tenminste.
Allen,
Erg bedankt! Het Latijns in die tijd (en m.n. de manier van schrijven...) levert nogal wat hoofdbrekens op.
Had gehoopt dat er iets van een eerdere echtgenoote zou staan (vandaar mijn twijfel over "vidu"), waarmee ik weer een stap verder zou komen. Kan ik er, nu blijkt dat dit er niet staat, van uitgaan, dat dit zijn 1e huwelijk is, of denk ik hier te makkelijk?
@ Keren,
Volkomen correct, Keren.
Als aanvulling: de kerkelijke kalender is in de loop der tijden soms veranderd, laatstelijk in 1970.
Matthias wordt nu in de RK Kerk op 14 mei gevierd, maar vroeger op 24 februari.
Anglicanen en Lutheranen hebben aan die datum blijkbaar vastgehouden.
Ik heb de datum nagekeken in het kerkboek van mijn moeder uit 1928, waarin nog de oude jaarkalender staat.
En dat staat ook in Wiki:
"Saint Matthias is venerated with a feast day in the Roman Catholic Church traditionally on February 24, but moved to May 14 in the 1970 reform of the calendar. The vigil of his feast, normally commemorated on February 23, moved to its own day in leap year, February 24, the traditional leap day, with the feast one day later on February 25."
@ Stephan
Ik denk dat je te makkelijk denkt !
Als ik jou was zou ik eerst eens proberen te achterhalen of in dat Rijsbergense trouwboek überhaupt vermeld wordt of bruid of bruidegom eerder getrouwd zijn.
Zo ja, dan heb je méér reden om aan te nemen dat het hun eerste huwelijk was, maar geen zekerheid.
Zo nee, dan weet je eigenlijk helemaal niets.
Of de Latijnse probleempjes door deze 'n beetje dichter bij een oplossing komen? Zou Stephan hieruit kunnen opmaken dat zijn huwelijk een breed spectrum bevat van meerdere bemoeienissen, plaatsen en overheden?
Je weet maar nooit:
"Samenwonend (2) [1973] op 06-02-1703 te Gemert (bron: GA Gemert Trouwen 1684-1712, brontekst:
Hij was weduwnaar van Cornelia HENSSEN. Geen wettelijk huwelijk was nodig in de Comanderij van de Duitse Orde. Gehuwd voor de kerk op 35 jarige leeftijd op 06-02-1703 te Gemert (R.K.) (getuigen: Eerw.heer Cristianus van PUYFLICK, Christianus CORTENS, Anna STAEIJECKERS. (bron: GA Gemert Trouwakte RK pastoor GAUTIUS,
Globale vertaling uit het Latijns van de huwelijksakte van Petrus OLDENZEE en Maria STAYECKERS dd. 7 februari 1703 : De aanhef der akte in het Latijn, handgeschreven en genummerd in GA Gemert, luidt als volgt:
"1703 februarius 6 ; Contraxtrant matrimonium Cain Petrus OLDENZEE ex Doerne et Maria STAYACKERS Gemertana, contrafere cum dispensatione in bannie intiendant matrimoniuus et Maria STAYACKERS aliguaindia nostra fuerst apend"....etc.etc.....; "Aangezien Petrus OLDENZEE uit Deurne en Maria STAIJECKERS uit Gemert voornemens zijn een huwelijk aan te gaan, met ontheffing der plicht tot afroep en Maria enige tijd verbleef te Eindhoven bij haar broer, zonder de bedoeling zich aldaar voor goed te vestigen; Aanvaard ik dientengevolge, nadat zij daarom hadden verzocht, hen in het huwelijk te verbinden en voeg hierbij een dubbel van de brief, welke ik van mijn confrére pastoor te Deurne, aan mij Petrus GAUTIUS gericht, heb ontvangen." Tekst van de brief : "Aangezien Petrus OLDENZEE en Maria STAYECKERS voornemens zijn een huwelijk aan te gaan, met ontheffing der plicht tot afroep, nadat zij dat over en weer te kennen hadden gegeven, geef ik van mijn kant, nadat genoemde ontheffing is verkregen, aan u, eerwaarde, of aan welke andere priester dan ook die u daarvoor in de plaats wilt stellen, om het huwelijk te voltrekken; volledig gelegenheid zulks te doen voor eerder genoemde personen. Alhier verblijvende met hoogachting en vele groeten, uw eerwaarde, zeer nederige dienaar, Laurentius van LOON, Pastoor in Deurne, Uit Deurne, 3 februari 1703." Het schrijven werd geadresseerd aan : " Aan de Pastoor tot Gemert, de Eerwaarde heer GAUTIUS." De dispensatie tot afroep,(ontheffing der plicht) werd bekrachtigd bij Lambertus van den BOGAERT, deken tot Helmont en pastoor te Erp op 5 februari 1703. Om te Gemert te mogen wonen was een verklaring nodig: meestal was dat een ontlast/borgbrief, véél geld of eigendom van land en goed. In dit geval volstond een verklaring dat: "Gemert 7 februari 1703: Petrus van OLDENZEE uit Deurne en Maria STAEIJECKERS, gemertse, hebben zich voor mij: Pater GAUTIUS, pastoor en voor de getuigen, den eerwaarde heer Cristianus van PUYFELICK, Christianus CORTENS en Anna STAEIJECKERS, in het huwelijk verbonden.") met Maria STAYACKERS (Staeijeckers) [951] (zie 12 30102a)
Of het idee kan meehelpen? ik hoop het!
Theo
beste Peter, Keren en Stephan, ondanks mijn cursus paleografie voor gevorderden was dit een behoorlijk lastige. Ik neig ook naar Matthias omdat anders de tijd tussen ondertrouw en trouw wel erg lang wordt.
De namen kunnen inderdaad ook net even anders gelezen worden.Ik wens Stephan succes met zijn verdere onderzoek.
volgens mij is vida of vidua: weduwe van..
De aanvullingen van Peter op de transcriptie van Ruud lijken mij juist. De complete transcriptie wordt dan:
14 febru(arii) [1626] [Rijsbergen]
Henricus Cornelii Stevens et Maria Jo(ann)is Michielsen inierunt sponsalia coram testibus ven(erabili) do(mino) Daniele Schellekens, et Antonio Adriani. Ibidem inierunt matr(imon)ium solemn[i]ter coram testibus Jo(ann)e Cornelii et Antonio Jo(ann)is in festo S(anc)t(i) Matthiae [= 24 februari].
- coram testibus = in aanwezigheid (of: ten overstaan) van de getuigen
- De Eerwaarde Heer Daniel Schellekens was koster en schoolmeester in Rijsbergen vanaf 1606; vanaf 1610 was hij kapelaan. (Zie: Albert Delahaye, Uit de oude geschiedenis van Rijsbergen, deel 1, blz. 47.)
- Antonius Adriani is mogelijk een zwager.
- in festo S(anc)t(i) Matthiae = op de feestdag van St. Matthias
Dat Henricus Cornelii Stevens/Stephani eerder gehuwd was met Anna Henrici Staelkens lijkt zeer aannemelijk; zij overlijdt op 16 december 1624. Mogelijk zijn er overeenkomsten in de doopgetuigen van beide huwelijken te vinden. Misschien dat bestudering van schepenakten en notariële akten uitsluitsel kan geven. Zie bijv. ‘Bijlagen bij de rekening inzake de kinderen van Hendrick Cornelis Stevens en Anna Hendrick Staelkens, 1651-1652’ (Archief Schepenbank Zundert Inv. Nr. 5618), in het Regionaal Archief West-Brabant.
M.vr.gr.
Goede middag,
Sinds een korte tijd ben ik ook bezig met de stamboom Rovers. Ook ik ben gestuit op Henricus C Stephanus Roovers, getrouwd met Anna Henricus Staelkens en daarna met Maria Michielsen(?). De naam Roovers wordt op een of andere manier "vergeten" in diverse akten zodat het lijkt alsof de achternaam "Stevens" is.
Heeft iemand inmiddels "de rekening inzake de kinderen van Hendrick Cornelis Stevens (ook geen Roovers) en Anna Hendrick Staelkens" met inv. nr. 5618 ingezien en wat daarin staat?
Zo nee, weet iemand of deze akte eventueel per internet op te vragen is?
Met vriendelijke groet,
Marianne Rovers
Hi Pauwel,
Bedankt voor je reaktie.
Ik had die akte wel gevonden via de site van de gemeente maar kon hem niet openen.
Ik ga contact opnemen om te vragen of ze me via internet (mail) de (vertaalde) inhoud kunnen doorgeven...ik woon absoluut niet in de buurt dus "even" langsgaan zit er niet in. Om deze reden was ik ook nieuwsgierig of iemand die moeite al had genomen.
Nogmaals bedankt!
Groetjes Marianne