stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoLeeshulp, transcriptie, vertaling, betekenis » Betekenis obligatie opgelost



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

Kan iemand mij vertellen wat een obligatie uit de 18de eeuw precies inhield. Ik heb een obligatie gevonden waarvan de tekst voor mij erg onduidelijk is.

Obligatie 

van D'eersame Jacob van Borsselen, bouwman 

ende 

D'eerbare Geertje Pieters van der Kerk, egteluyden 

in dato den 7 January 1754   

 

Op huyden den 7 January 1754 compareerden voor mij Hendrick Isaeq Kreet, openbaar notaris, bij den Hove van Holland geadmitteert, binnen de stad Leyden residerende en voor de nabeschreven getuygen,

 

d'eersame Jacob van Bosselen, bouwman en d'eerbare Giertje Pieterse van der Kerk, egteluyden, weesende dezelve Grietje Pieters van der Kerk met dezelve haaren man geadsisteert en tot het passeren en teekenen deeses specialijke door dezeleve geauthoriseert ende gequalificeert, woonende de comparanten op de woninge van den heer Pieter van Lelyveld, geleegen onder den ambagte van Leyderdorp, dog jeegenswoordig binnen deese stad, mij notaris bekend, ende bekenden sij comparanten ieder in solidum ende voor t'geheel onder renunciatien van de benefitien ordinis seu excussionis et divisionis en nog de tweede comparante senatus consulti vellejani et authenticæ codicæ si qua musier, van de kragte vandien door mij notaris onderregt weesende, wel en deugdelijk schuldig te weesen aan ende ten behoeve van de heer Pieter van Lelyveld, koopman binnen deese stad, de somme van vijff duysend vijff honderd vijff en t'sestig guldens en vijff stuyvers, spruytende ten reguarde van de somme van neegen honderd vier en veertig guldens seeventien stuyvers per reste van huure van de wooninge en de landerijen welke sij comparanten nog sijn in huure gebruykende, verschenen Kersmisdage 1752, ten opsigte van de somme van een duysende guldens over een jaar huur van dezelve woninge en landerijen verschenen Kersmisdaage 1753, ten opsigte van de somme van drie duysend vijfftig guldens agt stuyvers weegens koeyen van gemelte heer Pieter van Lelyveld gekogt en ontfangen volgens contract in date 13 December 1746 en affrekeninge agter hetselve in dato den 15 February 1749, beyde onder de hand geteekent ende ten reguarde van de somme van vijff honderd en t'seeventig gulden weegens aan hem comparante geleende en in goede gangbare specien aangetelde gelden volgens obligatie in date den 15 Mey 1752 onder de hand ten behoeven van gemelten heer Pieter van Lelyveld door hem comparante onderteekent, renunciërende sij comparanten ten opsigte van de voorgemelte ter zaake van de verschuldigde land en woning huur gesprootene somme van de exceptie van herrekening, ten opsigte van de voorgemelte koop van koeyen gesprootene somme van de exceptie van non leverantie en herrekening, ende ten reguarde van de voorgemelte volgende obligatie verschuldigd de somme van de exceptie van onaangetelde gelden, ende over en omtrent alle t'voorenstaande nog van de exceptien van herrekening alsmeede van sodanige hulpmiddelen van regten als haar comparant jeegens den deesen nu ofte in der tijd te baate ofte staade soude kunnen ofte mogen komen, beloovende sij comparanten van opgemelte somme van vijff duysende vijff honderd vijff en t'sestig guldens vijff stuyvers intresse te zullen betaalen jeegens drie guldens van ieder hondert guldens in t'jaar. ingegaan weesende met den 1e January deeses jaars 1754 en gedurende tot de volle en effectuële voldoeninge en afflossinge van deselve somme van vijff duysend vijff honderd vijff en sestig guldens en vijff stuyvers toe, welke voldoeninge en affflossinge t'allen tijden na verloop van een jaar na dato deeses sal vermogen en ook moeten geschieden, mits malkanderen drie maanden tevooren behoorlijk waarschouwende, tot naarkominge van t'geene voorschreeve staat, verklaarden sij comparanten te verbinden haare personen en goederen, stellendedezelve ten bedwang en executie als na regten en specialijke meede den Edele Hove van Holland.

Laastelijk verklaarden sij comparanten te consenteren en over te geven omme sig in den innehouden deeses vrijwillig bij den Edele Hove van Holland te laaten condemneren, ten dien eynde onweederroepelijk constituërende ende magtig maakende bij deezen de drie oudste procureurs in der tijd voor welgemelde Hove van Holland postulerende, de eene om de voorschreeve condemnatie te versoeken en de andere om daarinne te consenteren, belovende te zullen apporberen en ratificeren t'geene bij de voorschreeve procureurs in kragte deeses sal werden gedaan en verrigt, onder verband en bedwang van hun comparanten personen en goederen als booven. 

Aldus gedaan en gepasseert binnen Leyden 

ter presentie van Rijk Eyken en Gerrit Goddeus als getuygen. 

Jacob van Bosselen 

Geertie P.a van der Kerck 

Rijk Eyken G. Goddeus 1754 

Quod testor 

H.I. Kreet nots. pubs. 1754

Martijn van B - 22 dec 2021 - 10:49

Profielafbeelding

Gewoon... een schuldbekentenis (met opsomming van de elementen waaruit de vordering is samengesteld).

Een obligatie is hier: de som die je aan iemand verplicht (verschuldigd) bent. Nu in de zin van een lening aan een overheidsinstelling, toen aan elke schuldeiser.

Petra - 22 dec 2021 - 14:48

Profielafbeelding

In aanvulling op wat Petra schrijft:

Jacob van Bosselen, landbouwer en zijn vrouw Giertje Pieterse van der Kerk beloven binnen een jaar hun totale schuld aan Pieter van Lelyveld te voldoen. Deze schuld is opgebouwd uit 

944   gulden 17 stuivers resthuur van woning en landerijen over 1572 

1000 gulden      huur idem over 1753

3050 gulden   8 stuivers vanwege in 13 december 1746 gekochte koeien

 570 gulden       lening

TOTAAL 5564 gulden 25 stuivers = 5565 gulden 5 stuivers

plus 3% rente/jaar vanaf 1 januari 1754

Zo niet dan zijn ze akkoord dat hun bezittingen zullen worden geëxecuteerd na veroordeling door het Hof van Holland.

sprangers - 22 dec 2021 - 15:43 (laatst bijgewerkt 22 dec 2021 — 15:46 door auteur)

Profielafbeelding

En een executie is hier niet ter-dood-brengen, maar het uitvoeren van een vonnis.

Dat vonnis zou  in dit geval zijn: je hebt maar te betalen (de vordering is rechtmatig) en doe je dat niet, dan worden je goederen publiek verkocht. Eerst geïnventariseerd, dan verkocht, en tenslotte wordt er gedebatteerd over de opbrengst minus de kosten (want er waren heel wat ambtsbekleders die daaraan te pas kwamen, tenslotte moesten alle klerken ook voor hun werk worden betaald). 

Wiens vordering was de oudste? Wie had de meeste rechten?  Stond er een hypotheek over uit over een bepaald object?  Nou ja, legio variabelen. Maar het kwam veel voor, dus dat hadden ze toen wel in de vingers.

Petra - 22 dec 2021 - 16:32

Profielafbeelding

Hartelijk dank voor de uitgebreide toelichting! Jacob van bosselen is mijn verst bekende voorvader. Ik ben al veel over hem te weten gekomen alleen nog niet zijn geboorte datum, ouders en geboorte plaats. 
Maar dit is weer heel leuk om te weten. 
Mag ik aannemen dat Jacob een grietje hun schuld hebben voldaan aangezien ik na deze datum geen executie of iets dergelijks ben tegengekomen van Jacob? 

Martijn van B - 22 dec 2021 - 17:29

Profielafbeelding

Wat ik me nog afvraag over deze obligatie:

Was het een grote lening die Jacob en Geertje hadden of was dit een normale lening voor die tijd?

Martijn van B - 23 dec 2021 - 07:47

Profielafbeelding

In het kort: dit was geen lening, maar een schuldbekentenis. Ze waren een enorm bedrag aan huur ten achteren. En arbeidersgezin kon (zuinig) leven van zo'n 100 tot 200 gulden per jaar, dus ga maar na: Jacob en Grietje hadden slecht geboerd. Hadden ze hun bedrijf net opgestart (aankoop koeien!) of heerste er toen veepest en moesten ze opnieuw beginnen?

Petra - 23 dec 2021 - 09:04

Profielafbeelding

We kunnen er dan bijna wel van uitgaan dat de schuld niet is ingelost. Zou dit nog ergens te achterhalen kunnen zijn?

Martijn van B - 23 dec 2021 - 10:42


Profielafbeelding

Martijn, je vraagt: ....Ik ben al veel over hem te weten gekomen alleen nog niet zijn geboorte datum, ouders en geboorte plaats. 

Je kan daarvoor het beste een nieuw forumonderwerp starten, maar hieronder alvast een beginnetje (voor wat het waard is):

Jacob Hermansz van Borselen (± 1701-????) » Genealogie Hofman-Gorter » Genealogie Online en Geertje Pietersdr Verkerk (1723-????) » Genealogie Hofman-Gorter » Genealogie Online

sprangers - 23 dec 2021 - 12:51 (laatst bijgewerkt 23 dec 2021 — 12:53 door auteur)







De auteur van het eerste bijdrage in dit bericht heeft aangegeven dat de vraag is beantwoord of het probleem is opgelost.

Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu