Robert Boyd is mijn Schotse voorvader. Ik weet hoe 'de moeder zijner kinderen' met wie hij trouwde heette, maar niet wat hieronder geschreven staat. Is het haar naam of iets anders? Wat voor schrift is het precies? Ik zou heel blij zijn met een vertaling.
Als je de naam van de moeder hebt in gewoon schrift, dan kunnen we misschien tot een vertaling komen met behulp van wat er te vinden is over Javaans schrift op google en dat is veel.
Nicolette
Ja, super! Dat klopt! Inmiddels heb ik ook een paar andere mogelijke schrijfwijzen (in ons Romeinse alfabet) van haar naam Embok Maas Warsina gezien: Mbok, Bok, Mas... Warsina is wel een constante. Ik vermeldde haar naam niet meteen om mijn vraag 'open' te stellen. Ik hou voor ogen dat Robert Boyd misschien ook redenen had om haar naam niet voor iedere Europeaan te onthullen en dat hij daarom koos voor dit Javaanse schrift. Maar het kan ook een uiting van respect voor haar, zijn aanstaande echtgenote, zijn om háár taal te gebruiken. Bij dit huwelijk zijn namelijk zes kinderen gewettigd, allemaal geboren in de twintig jaar voor deze huwelijksdatum.
Met andere woorden: ik ben en blijf benieuwd!
Heb heel veel sites gevonden waarop je het Javaanse alfabet kan vinden. Er zijn 53 tekens, maar er worden er over het algemeen maar 20 gebruikt. De tekens zijn bijna allemaal tweeklanken, dan staan er soms weer tekens boven en die veranderen dan de klank weer.
Als je meer wilt lezen hierover, dan is de volgende link nuttig: https://indearchipel.com/2018/06/29/talen-indonesie-javaans/#schrift.
Als je zeker wil zijn van wat er staat, dan denk ik dat je iemand moet zoeken die het Javaans kan lezen. Veel zijn dat er niet die zich daar voor aanbieden.
Echter die Javaanse vrouw heette Warsina. EmMbok en Maas zijn geen onderdeel van de naam en foutief, het moet Mbok of Mbokmas zijn. Volgens het woordenboek Indonesisch-Nederlands: Mbok: Javaans voor mevrouw (aanspraak voor oudere vrouwen) en voor Mbokmas: Javaans voor mevrouw (aanspraak voor oudere vrouwen). In het Javaans staat er dus waarschijnlijk: mevrouw Warsina.
Waarom Robert Boyd pas zo laat met Warsina trouwde, is me een raadsel. Dat kwam bij KNIL militairen voor, want die mochten überhaupt niet trouwen en officieren niet met Indonesische vrouwen. Op de plantage op Sumatra mochten jonge, ongehuwde planters ook niet trouwen, maar ze werden wel gekoppeld aan een njai, omdat men geloofde dat ze daardoor sneller de taal en de cultuur van de Sumatranen leerden kennen. Dat heeft tot veel ellende geleid. De man werd door de familie tijdens zijn eerste verlof gekoppeld aan een Nederlandse vrouw, die dan eenmaal in N.I., werd geconfronteerd met de njai en vaak ook kinderen van haar man met de njai. Op Java kwamen gemengde relaties ook voor, maar bij mijn weten golden daar alleen de regels voor militairen .Echter, een Indonesische vrouw werd wel altijd op de achtergrond gehouden.
Nicolette
Dank Nicolette. Mijn hoop was en is nog dat ik via dit forum iemand zou kunnen vinden die het schrift kan lezen en vertalen. Ik ben net een spons; zou het fantastisch vinden om me te kunnen verdiepen in het Javaanse schrift, maar zoals bij ieder van ons (denk ik) : de tijd ontbreekt me. Als iemand op dit forum mij met zo'n persoon in contact zou kunnen brengen, zou ik blij zijn!
Misschien maak je een goede kans door naar deze persoon te e-mailen: w.van.der.molen@let.leidenuniv.nl . Het e-mailadres is openbaar, want het staat gewoon op de website van de Universiteit Leiden. Deze persoon heeft namelijk een computerprogramma ontwikkeld waarmee je Javaanse lettertekens kunt typen op je PC. Hij zal dus waarschijnlijk het Javaans wel beheersen en anders kan hij je wellicht verder helpen.
Nicolette.
Dat was een gouden tip, Nicolette.! De heer Willem van der Molen heeft de Javaanse tekst voor mij vertaald: er staat Bok Mas Warsinah. 'Bok", 'Mbok' en 'Embok' allemaal dezelfde betekenis, namelijk 'juffrouw'. 'Mas': titel. (Ha, een spoortje adel!) Warsinah: haar naam. Klinkt Javaans. Wat klopt met de Javaanse letters: waarom zou je die anders gebruiken.
Het klopt dus wat ik vermoedde: het is de naam van de Javaanse grootmoeder van mijn grootmoeder. En nu weten we ook nog dat ze 'een spoortje adel' had. Dat was voordien een soort gerucht, waarover we altijd een beetje lacherig deden. Ik ben hem heel dankbaar en jou ook.
Nog dit: je schreef: 'Waarom Robert Boyd pas zo laat met Warsina trouwde, is me een raadsel.' Ik heb gelezen (ik denk in het boek van Reggie Baay; De njai) dat het in het jaar 1848 pas voor het eerst werd toegestaan door het Nederlandse koloniale bewind dat een christen trouwde met een niet-christen. Het zou dus kunnen dat Boyd die toestemming heeft afgewacht.
Fijn dat je er uit bent.
Dat van Christenen die niet mogen trouwen met niet-Christenen was me nog niet bekend. Aangezien mijn familie ook roots in N.I. heeft, wist ik al veel, maar dit nog niet.
groetjes,
Nicolette