stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoLeeshulp, transcriptie, vertaling, betekenis » Raad van Brabant 14-03-1689 een aantal woorden niet goed gelezen en/of begrepen opgelost



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

BHIC: Toegang 19; Inv. Nr. 788.2527; Raad van Brabant; Civiele procesdossiers, 1678-1707; Scan 1-2/2; 14-03-1689 De dochters van Jan Jansen Pennincx verzoeken restitutie van een borgsom van 800 gulden 

Het charter bestaat uit twee scans, waarbij de tekst begint op scan 2 en verder gaat op scan 1.

https://proxy.archieven.nl/0/E161ACFE675F4B829F8D4968A9DDA01D en

https://proxy.archieven.nl/0/96C16CFB302E4142B1D2E1CCB1560E9E

Scan 1, linker pagina, regel 23, laatste woord:  ik lees "dien te", maar dat is niet logisch. Wat staat er en wat wordt er bedoeld?

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Scan 1, linker pagina, regel 40, voorlaatste woorden:  ik lees "tempore more", wat is een goede vertaling van deze Latijnse term? Ik heb nu staan "volgens huidig gebruik", maar klopt dat wel?

 

Scan 1, rechter pagina, tweede regel, 3e woord van het einde: ik lees "verkoelt", maar wat betekent dat in deze context?

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Scan 2, rechter pagina, regel 24, voorlaatste woord: ik lees "geconveriseerde", maar staat dat er ook en wat betekent dat dan?

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Indien gewenst, kan ik de hele transcriptie plaatsen, maar dat is nogal een lap tekst, die over het algemeen goed leesbaar is. Dus, dat zal niet zoveel toevoegen.

Michaël

Boers 2 - 8 sep 2025 - 09:49

Profielafbeelding

D'eerste presiderende
ende andere raden van Brabant, den eersten deur-
waerder hiertoe versocht, zal uyt mij hebben ontfangen
de supplicatie van Andries Janssen van Crabbe, als man
en voocht van Geertruyt Pennincx, Tomas Berckers, als
man en voocht van Maria Pennincx ende Jenneken
Pennincx, alle erfgenamen van Jan Janssen Pennincx,
inhoudende dat deselve Jan Janssen Pennincx in den jare
1649 van wijlen Johan Oudaert, in sijn leven heere tot
Rixtel, hebbende ingepacht den cooren wintmoolen tot
Aerle, ende den watermoelen tot Rixtel, bij deselve
pachtinge onder anderen was verdragen ende geconditioneert
geworden, dat den voorn. Jan Pennincx in plaetse van
borchtochte contant an den gemelde verhuyrder ende eygenaer
van deselve molens soude aentellen eene somme van
acht hondert caroli guldens, dewelck den voorn. eygenaer
soude blijven onderhouden sonder intrest of pensioen
geduyrende den tijt den gemelten Jan Pennincx deselve molens
in pacht soude blijven gebruycken, des dat den eygenaer
voornoemt soude gehouden sijn deselve penningen te resti-
tueren soo haest hij de voorn. pacht aen den voorn. Jan
Pennincx soude komen op te seggen, of dat den huyrder
van de voorn. molens soude moeten scheyden, dat den
voorn. Jan Pennincx den voorn. geconvenieerde somme
van acht hondert guldens in gout en silver aen den verhuyrder
contant hadde aengetelt ende verschoten, uytwijsende de
acte van voorn. Johan Oudaert van date den 20 Maert
1640 daervan sijnde, dat den voorn. Jan Pennincx en
dessefs erfgenamen daerop in de voorn. pacht ende gebruyck
van deselve molens jegens voldoeninge van sijn pacht-
penningen sonder het te buyten staende van de 800 guldens 
veele jaren hadde gecontinueert, niet allenich ten tijde
van voorn. Johan Oudaert, heere tot Rixtel, maer oock
terwijle den eygendom van de geseyde molens op N. van
Dommelberge Oudaert, baron van Corbeque was
overgegaen, en of wel den voorn. Jan Pennincx of
wel de supplianten als desselfs erfgenamen uyt de
voorn. pacht ende het gebruyck van de meergmelte molens
niet en vermochte te werden verstooten voor ende /
aleer de supplianten van de voorn. 800 gulden veel...
ende met klinkende gelde soude sijn gecumoriseert
ende voldaen, als hebbende voor deselve restitutie notoir-
lijck recht van retentie op de voordelen ende het
gebruyck van de voorn. molens, soo hadde het echter de
erfgenamen van den voorn. N. Dommelbergen d'Oudaert
gelust de voorn. molens door mr. Hendrick Verbeeck, advocaet,
wonende tot Helmont, haerlieder rentmeester, te doen verpachten
aen Johan de Rijck, mede woonende tot Helmont voorn.,
met intentie ende belofte omme den voorn. Jan de Rijck
de facto in het gebruyck ende bemalen van de voorn. verpachte
molens eerstdaechs in te setten, ende de supplianten daervan
te doen delogeren, sonder aen de supplianten alvoorens behoorlijcken
restitutie ende vergoedinge te doen van de voorn. 800 guldens
henluyden in voegen voorn. competerende, dewelcke uyt
crachte van den voorn. conventie moesten werden geresti-
tueert voor ende aleer de geseyde molens aen
andere pachters souden mogen werden overgedaen ende
ingeruymt, hetgeene in recht ende billickheyt niet
connende bestaen, soo keerden de supplianten haer
aen ons in den voorn. rade (soo sij seyden) versoeckende
onse provisie van arrest ende danckende mette
clausulen van pænael ende inductie in desen dienende,
waeromme soo ist dat wij desen aengesien
u ontbieden ende bevelen, (daertoe committerende bij
desen), dat ghij ten versoecke van de voorn. supplianten van-
wegen d'Hooge Overheyt, neemt, hout, ende stelt in
arrest de voorn. molens ende vorders de voorsz. erfgenamen
van N. van Dommelbergen d'Oudaert, mitsgaders
allen anderen die het aengaen mach, beveelt het
voorn. arrest te gehengen ende te gedogen, ende interdiceert
op poene van hondert goude realen, het stuck a drie
carolus guldens gereeckent, jegens de gemelte Hooge
Overheyt te verbeuren, het gebruyck van de voorn.
molens niet te aenvaerden, nochte de supplianten daervan
te delogeren, ofte in het bemalen van deselve moolens
eenichsints te molesteren voor ende aleer de supplianten
van de voorn. 800 gulden effectivelijck sullen sijn voldaen,
mette intresten van gemelte somme jegens den penninck
sestien van 't hondert in t'jaer a tempore more gereeckent,
mits de supplianten te vreden sijn aen de voorn. erfgen-
men uyt te keeren, ofte aan het geëyschte te laten corten /
den behoorlijcken pacht soo lange als sij supplianten in het
voorn. gebruyck omme redenen voorn. vermelt sullen moeten
continueren, ende d'voorn. erfgenamen Dommelbergen
ende anderen voorts belast ende beveelt te betalen de rechten
hierinne gedaen, ende in cas van oppostitie het
voorn. arrest ende interdictie pænael stadthoudende tot
ten dage in rechten dienende, daecht d'opposant ofte
opposanten te compareren ofte gemachticht te senden
eenen seeckeren gelegenen dage, die ghij henlieden elckander
beteeckenen sult voor ons in den voorn. rade, omme te
seggen de redenen vandien, te kennen ofte ontkennen de voorn.
acte van 20 Maert 1649, t'antwoorden op den voorn. eysch
ende conclusie, mitsgaders versoeck van provisie bij de supplianten
ten dage dienden te doen ende te nemen ende voorts te procederen
als naer rechten, ende indien eenige van de voorn. erfgenamen
Dommelsbergen bij u te dagen hen onthoudende sijn buyten
onse jurisdictie van Brabant, soo doet u exploit aen hunne
procureurs, facteurs ende ondervinders hunder saken indien
sij eenige hebben, ende indien niet, soo doet u exploit bij
openbare edictie ende uytroepinge ter naester plaetse hunder
residentie, ende ter plaetsen daer men gewoonlijck is publicatien
ende uytroepinge te doen, welck exploit bij u alsoo
gedaen sijnde, wij van seecker macht ende waerde houden
sullen alsof het aen hunne eygene persoonen gedaen ware,
behoudelijck de gedaechdens sulcken redelijcken interval
van tijde tusschen beyden, dat het voorn. exploit gevoechlijck
tot hunder kennisse komen mach, ons relaterende
u wedervaren. gegeven in s'Gravenhage, onder
den zegel van de voorn. rade hieraen doen hangen
den veertienden Maert 1689.

G. Ouweneel - 8 sep 2025 - 13:36

Profielafbeelding

Dank Geert,

Je hebt een beetje meer gedaan dan gevraagd, maar ik ben er blij mee. Vooral hoe je op Scan 1, rechter pagina, tweede regel, 3e woord van het einde "vermelt" leest (wat hier geheel logisch is) uit dit woordbeeld is me een raadsel

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Blijft er nog één vraag openstaan: Wat is de juiste vertaling van "a tempore more" (Scan 1, linker pagina, regel 40, voorlaatste woorden). Hieronder de context:
mette interesten van gemelte somme jegens den pen[ning]
sestien van 't hondert in 't jaer a tempore more gereeckent,
mits de supp[lian]ten tevreden sijn aen de voorn[oemde] erfgena-
men uijt te keeren, ofte aen het geëijschte te laten corten

Michaël

Boers 2 - 8 sep 2025 - 14:02 (laatst bijgewerkt 8 sep 2025 — 14:04 door auteur)

Profielafbeelding

Volgens ChatGPT:
De Latijnse uitdrukking "a tempore more" wordt vaak gebruikt in juridische en financiële context, vooral bij rente, en betekent:

"vanaf het gebruikelijke tijdstip" of "vanaf het verstrijken van de termijn".

In de context van rente betekent "a tempore more" dat de rente begint te lopen vanaf het moment dat een betaling verschuldigd is geworden, dus vanaf het verstrijken van de overeengekomen betalingstermijn.

Voorbeeld in context:

Stel, er is een factuur met een betalingstermijn van 30 dagen. Als die termijn voorbij is en de betaling is niet gedaan, dan kan contractueel zijn afgesproken dat "rente a tempore more" verschuldigd wordt. De rente begint dan te lopen vanaf de dag na het verstrijken van die 30 dagen, oftewel vanaf het moment dat het geld eigenlijk betaald had moeten zijn.

Samenvatting:

  • "a tempore more" = vanaf het gebruikelijke of afgesproken tijdstip (meestal het moment waarop een verplichting niet is nagekomen).
  • Bij rente: de rente gaat lopen vanaf het moment dat de debiteur in verzuim is.

ChrisvD - 8 sep 2025 - 14:29

Profielafbeelding

Ik lees: verhaelt

ChrisvD - 8 sep 2025 - 14:33

Profielafbeelding

Bedankt Chris,

Dat waren de laatste twee stukjes in de puzzel.

Michaël

Boers 2 - 8 sep 2025 - 14:46

Profielafbeelding

Je vindt meer bij Google onder "a tempore morae"
mora betekent oponthoud, vertraging, uitstel, verzuim
tempus is tijd
a is hier in de betekenis vanaf

Even in de luren gelegd door more ipv morae.

ChrisvD - 8 sep 2025 - 15:10 (laatst bijgewerkt 8 sep 2025 — 15:19 door auteur)


Profielafbeelding

Mijn transcriptie wordt steeds beter zo. Laat de aanvullingen maar doorkomen . . .

Michaël

Boers 2 - 8 sep 2025 - 15:14







De auteur van het eerste bijdrage in dit bericht heeft aangegeven dat de vraag is beantwoord of het probleem is opgelost.

Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu