"Je kwam daar niet zomaar terecht: het waren geen lieve jongens die daarheen verwezen werden."
Ik denk dat het heel erg afhankelijk is van de tijd. Rond 1890 werden zwervers (of mensen zonder vast woon- en verblijfplaats veroordeeld tot 2 jaar verblijf in Veenhuizen. Geen sprake van roof, mishandeling oid.
Rond 1910 werd in Amsterdam een diefje van ca 2 gulden wisselgeld (= minderjarige boefje 15 jr) na enige dagen in de gevangenis te hebben verbleven door de rechter veroordeeld - vanwege goede inborst etc- tot 5 jaar Rijksopvoedingsgesticht. Voor zover ik weet leerden zij daar wel een vak en indien geen geschikt vak kon worden onderwezen werd de jongen naar een ROG gestuurd die wel zo'n geschikte opleiding kon leveren. Dat hield ook in dat men als stagiaire kon worden uitbesteed en niet in het gesticht al die tijd verbleef.
Voor Amsterdam ging e.e.a. via het kantongerecht en die files liggen in Haarlem bij het Noord-Hollands archief. Als je zijn woonplaats weet van 1897 bv dan kun je in die provincie eens kijken bij uitspraken kantongerecht. Overigens als je een treffer hebt zul je zien dat het zeer interessant leeswerk is (als buitenstaander, niet als slachtoffer/veroordeelde)
mvg-Ben
algemene achtergrond literatuur:
Wezen en boefjes is een boek van S. Groenveld uitgegeven bij Verloren B.V., Uitgeverij. ISBN 9789065505538
Ze speelden zelden een hoofdrol in de geschiedenis, de mensen waar dit boek over gaat: de wezen en halfwezen, de vondelingen, de onechte en zwerfkinderen, de jeugdigen die door verkeerde handelingen van hun ouders of door eigen misstappen met justitie in aanraking kwamen. Het lot van deze kinderen lag tot in de 19e eeuw vooral in handen van armenzorg. Die kon zulke kinderen individueel laten grootbrengen of voor hen een collectieve opvoeding regelen. 'Wezen en boefjes' richt zich op deze collectieve opvoeding, die tot 1800 nagenoeg uitsluitend plaatsvond in weeshuizen. In de periode daarna werden de wezen van de boefjes gescheiden en ontstonden naast weeshuizen ook opvoedingsgestichten en reddingshuizen. Deze zeer leesbare en rijk geïllustreerde geschiedenis is ingedeeld in 4 perioden.