Willem Etienne (geboren 1807-07-28) werd vanuit Leiden werd 'opgezonden' naar Ommerschans.
De eerste keer van 1842-01-06 tot 1845-07-26, met vermelding van straf: 0.
De tweede keer van 1845-12-20 tot 1848-01-15 (overleden in het 2e gesticht van Veenhuizen); opname met vermelding van straf: 14
Ik heb allerlei gegevens over hem kunnen vinden, akten, correspondentie enz., maar geen veroordelingsgrond.
Mijn vraag is: wat betekent straf 14? Bedelarij? Landloperij? .....? Waar kan ik zijn veroordelingsgrond vinden?

Een tweede vraag over Willem Etienne betreft een opmerking in de correspondentie tussen de Permanente Commissie van de Maatschappij van Weldadigheid en het Departement van Oorlog, afdeling Personeel, (uit  december1842), waarin staat dat W.Etienne vroeger wegens ligchaamsgebreken uit de dienst ontslagen is, maar verzoekt weer tot een engagement voor de koloniale dienst te worden toegelaten.
Wat kan dat verzoek hebben betekend? Want hij zit op dat moment al in Ommerschans...
Heeft dat iets met straf 14 te maken?
 

Een broer van een voorvader van mij was rond die tijd (1841-1844) ook meerdere keren opgepakt voor bedelarij, zat in Ommerschans  en kon kiezen voor het KNIL. Dat gebeurde wel meer met gestraften en deserteurs.

Ondanks dat men niet kieskeurig was (opgeruimd staat netjes) was Etienne misschien te oud.

Ik heb de eerste inschrijving van Willem Etienne gevonden op de website van Alle Drenten, maar ik zie daar geen straf: 0 staan.

Het lukt niet om een link naar de scan te plaatsen, maar op deze manier is de inschrijving te vinden:
- alledrenten.nl
- kies links: bladeren door overige scans
- bij cluster aanvinken: rijkswerkinrichtingen Veenhuizen/Ommerschans
- maak uw keuze: selecteren 0137.01 Rijkswerkinrichtingen Veenhuizen en Ommerschans - 1820-1963
- inventarisnummer 429
- scan 263. Willem Etienne is daar vermeld onder inschrijvingsnummer 1569.

Ik heb de tweede inschrijving ook gevonden, maar daar zie ik geen straf: 14 staan.

- inventarisnummer 287
- scan 96. Willem Etienne is daar vermeld onder inschrijvingsnummer 2423.

Beide keren is hij vanuit Leiden naar Ommerschans/Veenhuizen gegaan. Waarschijnlijk is hij door de rechtbank in Leiden veroordeeld. Voor zover ik weet liggen de vonnissen van de rechtbank Leiden bij het Nationaal Archief in Den Haag.

Het “straf: 14” lijkt uit deze transcriptie te komen: https://www.erfgoedleiden.nl/component/lei_files/download/id/557

Zoek hierbinnen op Etienne.

Dit is een transcriptie van archiefstuk “SAIII 1816-1929 Inv.nr. 1816 (1838-1843)”. Opzendingen van wezen, bedelaars en landlopers naar Hoorn, Ommerschans en Veenhuizen 1819-1851.

EDIT: zie ook https://www.erfgoedleiden.nl/collecties/uw-verhalen/uw-verhalen/verhaal/id/256

Voorzover mij bekend werd men voor bedelarij geplaatst in Ommerschans. Zo ook mijn voorvader, t.w. van 1847 tot 1850.

Als ik op de site van Ommerschans.nl Willem Etienne intik krijg ik talrijke treffers. Bij doorklikken zie http://www.bonmama.nl/oszoek.php - volgen nadere bijzonderheden. N.B.: Mijn ervaring is, dat de beheerder van de site zeer snel en goed reageert op eventueel resterende vragen: reactieformulier.

achternaam	voornaam	HBSN	geb.datum	beroep	brondatum	link	bron	rol	context
Etienne	Willem		BEF 1770	turfdrager			Genealogische Database Avereest	stamgegevens	van deze persoon in de database
Etienne	Willem		28 JUL 1807	sjouwer, kolonist Ommerschans en Veenhuizen			Genealogische Database Avereest	stamgegevens	van deze persoon in de database
Etienne	Willem		24 MAR 1825	schoenmaker			Genealogische Database Avereest	stamgegevens	van deze persoon in de database
Etienne	Willem		28 JUL 1807	kolonist Ommerschans	6 JAN 1842		kolonisten Ommerschans 1828-1865	ingeschreven in het bedelaarsregister	op bladzijde 1741
Etienne	Willem		28 JUL 1807	kolonist Ommerschans	6 JAN 1842		kolonisten Ommerschans 1828-1865	ingeschreven in het bedelaarsregister	op bladzijde 2015
Etienne	Willem		28 JUL 1807	kolonist Ommerschans	26 JUL 1845		kolonisten Ommerschans 1828-1865	uitgeschreven als ontslagen	op bladzijde 2015
Etienne	Willem		28 JUL 1807	kolonist Ommerschans	10 DEC 1845		kolonisten Ommerschans 1828-1865	ingeschreven in het bedelaarsregister	op bladzijde 2158
Etienne	Willem		28 JUL 1807	kolonist Ommerschans	20 DEC 1845		kolonisten Ommerschans 1828-1865	uitgeschreven als vertrokken naar Veenhuizen	op bladzijde 2158
Etienne	Willem		28 JUL 1807	kolonist Ommerschans	15 JAN 1848		kolonisten Ommerschans 1828-1865	uitgeschreven als overleden	op bladzijde 2158

Ik heb jaren geleden bij het Drents Archief in Assen onderzoek gedaan naar een voorouder die in Ommerschans en Veenhuizen geplaatst was. Een medewerker van het archief vertelde me toen dat iemand bij een eerste veroordeling altijd naar Ommerschans ging. Van daaruit kon men naar Veenhuizen overgeplaatst worden, maar dat gebeurde niet altijd. Bij een tweede of volgende veroordeling ging iemand direct naar Veenhuizen. 

Hartelijk dank voor alle reacties! De genoemde bronnen ken ik.

Straf 14 wordt inderdaad genoemd in het genoemde archiefstuk van het StadsArchief van Leiden, waarnaar Anje B. verwijst, maar ik heb er geen duiding van gelezen.

Johanna C. verwijst voor de vonnissen van de rechtbank Leiden naar het Nationaal Archief. Het is me nog niet gelukt uit te vinden hoe ik binnen het N.A. die vonnissen kan vinden.
Willem Etienne is overigens ook bij de tweede veroordeling naar Ommerschans gestuurd en pas kort voor zijn overlijden naar Veenhuizen gebracht.

Martin Jongkoen verwijst naar bonmama.nl waar staat dat Willem Etienne werd ingeschreven in het bedelaarsregister. Zelfs met de bladzijde aanduiding. Dat geeft alvast een stukje duidelijkheid. Die bladzijden heb ik echter nog niet kunnen vinden. Ik zal bij bonmama.nl verder informeren.

Of Willem Etienne de mogelijkheid heeft gekregen om in dienst van het KNIL te gaan, weet ik niet. Frank Fransz vraagt zich af of hij mogelijk te oud was. Ik weet wat voor leeftijdsgrens er gold voor het KNIL, maar toen Willem naar Ommerschans ging was 35 jaar.

Het is de vraag waarop het verzoek slaat, om 'weder tot een engagement voor de koloniale dienst te worden toegelaten'. Welke koloniale dienst? Ziet dat op het KNIL (maar ik heb niet gelezen dat Willem Etienne daar in dienst geweest is), of op de dienstplicht voor de Nationale Militie, of op een andere dienst? Het is vreemd dat het zou slaan op een dienst als kolonist in Ommerschans. Want daar was hij niet eerder geweest, maar nu inmiddels wel ingeschreven.

Weet iemand bij geval ook of ergens is na te gaan, met welke activiteit een bepaalde kolonist zich in Ommerschans heeft bezig gehouden?

Bij straf 14 heb ik nog proberen na te gaan of gedacht kan worden aan art. 14 van het Wetboek van Strafregt van 1810. Daarbij heb ik ook gekeken naar andere strafaanduidingen, genoemd in het archiefstuk uit Leiden (SAIII 1816-1929 Inv.nr. 1816 (1838-1843)). Maar die geven evenmin een logisch verband, als het zou gaan om wetsartikelen. Ook in het Tuchtregister heb ik geen verband kunnen vinden.

Er blijven nog heel wat vragen open. Nogmaals dank voor alle reacties.
Peter Bongers

De straf was voor bedelarij.

Hij zal een schep in zijn handen hebben gekregen.

• Twee personen weten erg veel van de Maatschappij van Weldadigheid: Helmuth Rijnhart en Will Schakman; beiden leden van het stamboomforum.
• Will heeft de afgelopen decennia diverse boeken hierover op zijn naam staan.
• Helmuth Rijnhart is beheerder van de site Ommerschans en daarbinnen Bonmama.
• Hierbinnen zijn gescande documenten gekoppeld aan een soort burgerservicenummer. Ook zijn er aangekoppeld akten van de burgerlijke stand, terwijl er in mindere of meerdere mate uitgewerkte stambomen voorkomen.
• Tegenwoordig moet je je kennelijk inloggen om aan onderliggende stukken te komen.

• Vrijwel tegelijkertijd in 1847 (ook Rotterdam?) met mijn voorvader Leendert Jongkoen (Gouda 1797 - Gouda 1856) is zoon Willem Jongkoen (Gouda 1826) uit zijn 1e huwelijk - geen mannelijke nakomelingen - ook voor bedelarij opgepakt.
• Bij toeval kwam ik er achter, dat in het Leids Archief een stuk hierover voorkomt. Waarom is mij niet echt duidelijk, mogelijk omdat Leiden voor bepaalde kosten opdraait. Terwijl het logischer zou zijn, dat dit net als bij zijn vader (voormalige) woonplaats Gouda zou moeten zijn.
• Hij komt niet voor bij Ommerschans, maar vervult vermoedelijk kort daarna 5- of 6-jarige militaire dienst in Friesland/Harlingen (daar 1e huwelijk) en als ik me niet vergis ook in Hoorn.
• Ik heb nooit gezocht naar een militair stamboek en dat is er kennelijk niet in het Algemeen Rijksarchief.
• Uiteindelijk komt hij rond 1870 weer in Gouda en trouwt daar voor de 2e keer.

• Via openarchieven.nl kom ik er achter, dat Willem Jongkoen (Gouda 1826) voorkomt op Volkstellingenbiljetten Provincie Drenthe - Stad Assen d.d. 19/11/1849 als soldaat 3e Regiment Infanterie - adres Groningerweg 201 Ac Assen.
• Vervolgens vermeldt in Bevolkingsregister Leeuwarden (wijk G - Landwendersteeg) geen inschrijvingsdatum als gehuwde pijpmaker - huwelijksdatum 17/7/1862 en in kolom tidelijke afwezigheid 7/6/1862 "met pasp (oort?) van Utrecht in Hoorn
• Uit Openarchieven.nl blijkt ook, dat hij 18/6/1858 te Hoorn als Lidmaat (NH)  uit Leeuwarden is ingeschreven.
• 16/02/1863 met 1e vrouw naar Gouda.

Hierbij stamboekinschrijving Willem Jongkoen.

mvg-Ben

Ben,

• Bedankt, maar hoe heb je hem gevonden? Komt volgens mij niet voor in  de indexen van GahetNa.nl van het Algemeen Rijksarchief te Den Haag.
• Zie niet direct in welke onderdeel resp. de onderdelen waarin hij diende.1 jaar (1854)  eerder uit dienst, maar krijgt niettemin 1855 bewijs van goed gedrag o.b.v. Koninklijk Besluit van 1845.
• Er zit een gat van 2 jaren  (1847- 1849) tussen oppakken als bedelaar (te Rotterdam?) en Militaire Dienst/Milicien resp. Vrijwilliger. Waarom duikt ineens een Commandant van Overijssel op?
• Is hij wellicht 1847 - 1849 niet veroordeeld voor bedelarij, omdat hij kostwinnaar als pijpmaker voor achtergebleven gezin van zijn  stiefmoeder, halfbroer en halfzus diende? Heb mij altijd afgevraagd hoe dit gezin zich te Gouda staande hield tijdens 3 jarige afwezigheid (1847 - 1850) van  mijn  voorvader Hendrik Jongkoen (Gouda 1797 - Gouda 1856). Te Gouda kon ik daarover tot nu toe niets vinden, want bevolkingsregisters beginnen daar pas 1850.

Je wist welk onderdeel. En dan is het makkelijker. Ik heb deze site gebruikt https://www.uitdeoudekoektrommel.com/militaire-stamboeken-landmacht-1812-1924/#Infanterie

Hij gaar in 1849 in dienst en toen verbleef hij reeds in Ommerschans (en dat ligt in Overijssel). Vandaar die toestemming denk ik. Heb je nooit een inschriving voor de militie van hem gevonden?

mvg-Ben

Nogmaals dank voor alle reacties. Maar deze discussie is inmiddels losgeraakt van mijn vragen, dus lijkt het me goed die voorlopig af te sluiten.

@ Peter,

Mijn excuses voor het beantwoorden van een item die m.b.t. de oorspronkelijke vraag off-topic was. Sorry.

mvg-Ben

• Was nogal lastig Willem Jongkoen op de site van Erfgoed Leiden e.o. terug te vinden, maar uiteindelijk vond ik een bestand Opzending van wezen, bedelaars en landlopers naar Hoorn, Ommerschans en Veenhuizen 1819 - 1851 van 718 pagina's met o.m. hem en 2x  Willem Etienne:
• Opzending Willem Etienne * 28/07/1807 sjouwer 6/1/1843 en 12/10/1845 plaats van opzending onvermeld, straf 0 resp. 14, 1e keer Desertie: Nee en 2e keer: Gebroken Gezin - Ja
• Dat was bekend en blijft nog steeds de vraag naar rechterlijk vonnis.
• Willem Jongkoen is 21/6/1847 opgezonden van Leiden naar Ommerschans.

Peter Bongers,

• Het is jouw goed recht om de door mij vermelde chronologische bijzonderheden van Willem Jongkoen (Gouda 1826) aan te merken als losgeraakt van jouw vragen.
• Reden voor vermeldingen is niet om jouw onderwerp(en) te kapen, maar om te zoeken naar raakvlakken/(mogelijke)archieven waarin oplossingen resp. stukken kunnen worden gevonden.
• Beiden zijn voor bedelarij (hooguit 5 jaar van elkaar) opgepakt, rechterlijke veroordeling is tot nu toe niet gevonden en er is wat gevonden op de site van Erfgoed Leiden e.o.
• Naar uit mijn vorige reactie blijkt is Willem Jongkoen (Gouda 1826) medio 1847 ook geplaatst in bedelaarskolonie Ommerschans, al heb ik hem tot nu toe niet op de site Ommerschans gevonden.
• Mijn bedoeling was te achterhalen of er (zo kort mogelijk) rondom plaatsing nog meer overeenkomsten en dus wellicht archieven zijn te vinden.
• Maar als jij dat off-topic vind, dan beperk ik dit tot Willem Jongkoen (Gouda 1826) en is dit mijn laatste reactie.

Beste Martin,

Misschien was ik in mijn reactie wat te kort door de bocht. Het is niet mijn bedoeling om de communicatie te stoppen. Misschien is er inderdaad meer overeenkomst te ontdekken in de omstandigheden tussen Willem Etienne en Willem Jongkoen. Dat zou mooi zijn. Wellicht kunnen we nog meer ontdekken. Doen we dat door de vragen naar strafnummering als een nieuw topic te lanceren en dan mogelijk in combinatie met de correspondentie van de Permanente Commissie over de 'verpleegden' of hoe de veroordeelden ook verder genoemd werden? Of heb je een ander voorstel?