• Als we het over Franse Protestanten hebben, wordt haast per definitie gesproken over Hugenoten. Maar voorzover ik weet, is dit etiket er door niet-Protestanten opgedrukt en later min of meer als een Geuzennaam aanvaard net zoals de naam Geuzen zelf.
• Het gaat om aanhangers van de leer van Calvijn, ook wel Calvinisme genoemd. Ik heb ooit gelezen, dat ze zelf de term Église Reformé wilden gebruiken, maar dat de Katholieke Franse Overheid dit niet toestond. Er was  maar één ware leer en die viel dus niet te reformeren of te hervormen.
• Op het internet kom ik ook tegen Temple Protestant.

Dit roept bij mij de volgende vragen op:

1. Zijn de termen Hugenoten, Église Reformé en Temple Protestant identiek? Zo niet, waar zit het verschil in? Bestaan ze nog?
2. Zijn/waren er nog andere Protestantse groeperingen? Zo ja welke/waar/wanneer ná de Reformatie en waar zit het verschil in? Bestaan ze nog?

N.B.: Achtergrond van mijn vragen is om zo veel mogelijk te achterhalen welke archieven resp. archiefstukken er op het internet te vinden zijn.

Ik denk dat google (bv. wikipedia) voldoende duidelijk is over de uitwisselbaarheid van de eerste twee termen. Met temple protestant zal een kerk worden bedoeld waar het betreffende geloof werd aangehangen.

Wat betreft de term hugenoten wordt op de Franse wikipedia site vermeld: Het lijkt erop dat het woord "Hugenoten" pas in 1560 in Frankrijk voorkomt in de teksten of in de correspondentie van de koninklijke macht. Het vervangt dat van "Lutheraan", dat tot dan toe werd gebruikt. Het staat in een brief van Théodore de Bèze over het Tumult van Amboise, geschreven in Genève op 6 juni 1560. Talloze min of meer fantasievolle onderzoeken hebben geprobeerd de oorsprong ervan te vinden: van Hugues Capet, van de Hugon-poort tot Torens waar de protestanten hun bijeenkomst hielden. [...] Een algemeen aanvaarde hypothese is om het Duitse woord Eidgenossen af ​​te leiden, wat "kameraden gebonden door een eed" betekent (leden van een bond, verbonden) dat in Genève werd verbasterd tot Eidgnots[...].​

Hallo JP Ouweltjes,

Bedankt voor je reactie, waarmee je ingaat op mijn vraag 1. Heb eerder ergens gelezen, dat vooral in het begin andere latere (na 1517) Protestantse stromingen aanvankelijk als Lutheraans werden aangeduid.

In Vlucht naar de vrijheid - deel 1 (voorafgaand aan deel 2) vind je grotendeels terug wat jij vermeldt over Hugenoten. Daaruit het volgende:

• Midden 16e eeuw werden her en der kerken in Frankrijk opgericht.
• 1559 werd 1e Synode te Parijs in diepste geheim gehouden.
•  januari 1562 gaf het Edict van Saint-Germain beperkte vrijheid tot godsdienstuitoefening voor Protestanten en omstreeks die tijd gingen ze zichzelf Hugenoten noemen.
•  Edict was startpunt voor decennialange bloedige vervolgingen door de Rooms Katholieke de Guises.

V.w.b. vraag 2 nog het volgende: Eerder ben ik aangelopen tegen het Jansenisme. Hieruit ontstond de in Nederland nog steeds bestaande Oud-Katholieke Kerk.

Zoals valt te lezen in bijgaande link werd deze stroming wel ten onrechte gerekend tot Protestanten. Remonstranten werden verweten (Oud) Katholiek te zijn, omdat zij ook niet uitgaan van de Predestinatie/Voorbestemming. Voorbestemming houdt in, dat bij de geboorte al is bepaald wie goed (Hemel) en slecht (Hel) is en dat daaraan niet valt te ontkomen door tijdens het leven verrichten van Goede Werken.

In mijn familie komt voor een in 1860 uitgestorven (Oud-)Katholieke/Remonstrantse/Nederlandse Hevormde (in die volgorde) tak voor.

Ik meen mij te herinneren, dat ca. 1910 een Oud-Katholieke priester bijstand verleende aan mijn overgrootvader (vrouw in ziekenhuis, oudste zoon in militaire dienst en opvoedingsprobleem met andere zoon). Een zwaar gereformeerde schoonzoon verongelukte midden 30-er jaren op een brommer en werd volgens een familielid bijgestaan door een Katholieke  priester.

Le lieu de culte traditionnellement utilisé par les communautés protestantes ou évangéliques est dénommé temple (ou parfois église, notamment par les luthériens, par certains réformés et au Canada), toutefois ce n’est ni un lieu consacré ni un lieu sacré. Il y a lieu de culte partout où des croyants célèbrent un culte, y compris dans des maisons ou des salles louées pour l'occasion, ce qui est souvent le cas des nouvelles Églises évangéliques1.

bron: https://fr.wikipedia.org/wiki/Culte_(protestantisme)

Hallo Annemarie57,

Bedank voor je reactie.

Met als laagste cijfer op mijn eindexamenlijst 1970 een 5 voor Frans en daarna een halve eeuw nauwelijks iets aan de Franse taal gedaan, heb ik het maar automatisch laten vertalen:

"De plaats van aanbidding die traditioneel door protestantse of evangelische gemeenschappen wordt gebruikt, wordt een tempel genoemd (of soms kerk, vooral door de Lutheranen, door sommige hervormers en in Canada), maar het is noch een gewijde plaats, noch een heilige plaats. Er is een plaats van aanbidding waar gelovigen een aanbidding vieren, ook in huizen of kamers die voor de gelegenheid worden gehuurd, wat vaak het geval is bij de nieuwe evangelische kerken."

In feite dus wat J.P. Ouweltjes zegt over Temple Protestant in mijn vraag 1: Kerk(gebouw).  Daarmee blijft onduidelijk of dit (uitsluitend) Hugenoten betreft en ik zou het moeten bekijken/beoordelen in de context waarin het op het internet voorkomt.

Ik ben het met Annemarie eens. Het is geen kerk maar een plek waar mensen in alle vrijheid hun geloof kunnen aanbidden. Vergelijk het met Boeddhistische tempels.

Uit leglise protestante unie de france haal ik met google translate het onderstaande. N.B.: Dus er bestond in Frankrijk in ieder geval tot 2012 ook Evangelisch Lutherse Kerk naast Gereformeerde Kerk/L'Église Reformé (Hugenoten)

De oprichting van de United Protestant Church of France 2012

De United Protestant Church of France is geboren uit de unie van de Evangelical Lutheran Church of France (EELF) en de Reformed Church of France (ERF) in 2012, na de gezamenlijke synodes in Belfort.

Dit proces van unie, zonder marginale afscheiding, is een primeur onder de protestanten in Frankrijk. Het manifesteert een openheid die contrasteert met de verstijving van identiteit, in het bijzonder religieus en waargenomen in alle sekten, veroorzaakt door globalisering. Het is een teken van een echte dynamiek.

Om deze drie redenen hebben historicus en socioloog-waarnemers de oprichting van de United Protestant Church of France een historische gebeurtenis genoemd.

HISTORISCHE BENCHMARKS:

• In Frankrijk heeft de protestantse Reformatie een dubbele bron: humanistisch (Cercle de Meaux, Lefèvre d'Etaples ...), en luthers en hervormd (Guillaume Farel, Martin Bucer ...).
• De synthese en structurering van de kerk is te danken aan Jean Calvin (1509-1564).
• De Gereformeerde Kerk van Frankrijk (ERF) is de eerste protestantse kerk in Frankrijk.
• 1e nationale synode: 1559

Teruggaand in de tijd Église_protestante_unie_de_France:

Église Réformée de France

Na de officiële scheiding van kerk en staat in 1905 kende Frankrijk vier landelijke gereformeerde kerkgenootschappen. Onder leiding van ds. Marc Boegner begonnen in de jaren dertig van de twintigste eeuw gesprekken over nadere samenwerking. Dit mondde uit in een fusie tijdens de Synode van 1938 in Lyon. De kerken die fuseerden, waren:^[4]

• een meerderheid van de Églises Réformées Évangéliques
• de volledige Églises Réformées
• een minderheid van Églises Évangéliques libres
• een meerderheid van de Église méthodiste

De kerken van de Églises Réformées Évangéliques die niet meegingen in de fusie vormden een nieuw kerkverband (EREI met 'i' voor indépendantes, tegenwoordig UNEPREF). De Églises Évangéliques libres (UEEL) bleven voortbestaan onder de huidige naam.^[5]

Église évangélique luthérienne de France

De Église évangélique luthérienne de France is van oudsher geconcentreerd rond Parijs en Montbéliard. De Lutherse kerk in Parijs kwam voort uit Lutherse immigranten in de hoofdstad (voornamelijk vanuit Zweden en Duitsland).

Fusie van 2013

De ERF en EELF werkten sinds 1969 al samen via de Communion protestante luthéro-réformée (de vereniging van luthers-gereformeerde protestanten). In 2007 is een samenvoegingsproces begonnen dat in 2013 tot een volledige fusie heeft geleid.^[1]

Dogmatiek

In 1872-1873 hield de gereformeerde kerk in Frankrijk voor het eerst in 213 jaar weer een generale synode. Tijdens deze synode werd een nieuwe geloofsbelijdenis geschreven, die iets minder strikt calvinistisch is dan de voorgaande statuten. In 1936 (in aanloop naar de fusie van 1938) is een nieuwe geloofsbelijdenis geschreven die meer vrijheid bood voor pluralisme in de kerk: lutheranisme, methodisme, piëtisme en vrijzinnigheid. Deze geloofsbelijdenis van 1936 is tot op heden het bindend element van de Église Réformée de France (alle voorgangers en leden belijden deze verklaring). In de kerk staan de geestelijke ambten, zoals dat van dominee, open voor zowel mannen als vrouwen. Sinds mei 2015 is het huwelijk tussen paren van hetzelfde geslacht kerkordelijk geoorloofd.

Organisatorische structuur

Geografische verdeling in regio's

• Nord-Normandie
• Cévennes Languedoc Roussillon
• Centre-Alpes-Rhône
• Est-Montbéliard
• Ouest
• Provence-Alpes-Corse-Côte-d’Azur
• Région parisienne réformée
• Inspection luthérienne de Paris
• Sud-Ouest

Vandaag heeft Frankrijk 3 gereformeerde kerken (Gereformeerd Protestantisme Frankrijk):

1. de Église Réformée de France met zo'n 350.000 leden over heel Frankrijk (in 2013 opgegaan in Protestantse Kerk van Frankrijk),
2. de regionale Gereformeerde Kerk van Elzas-Lotharingen (in 2006 opgegaan in de Protestantse Kerk van Elzas-Lotharingen^[4])
3. de landelijke, meer behoudende Églises Réformées Évangéliques (3.000 leden).