stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoHelpdesk » Met ChatGPT genealogisch onderzoek doen via Open Archieven opgelost



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

Op YouTube legt Bob Coret uit hoe AI-assistenten veilig, gericht en live met erfgoedcollecties kunnen praten via het Model Context Protocol (MCP). Daarvoor moet je wel eerst een connector voor Open Archieven koppelen in ChatGPT. In de gratis versie die ik heb bleek dat alleen te kunnen via Instellingen, Plugins. De ontwikkelmodus aanzetten zit daar ook. Als dat gelukt is kun je ChatGPT een opdracht geven, bijv. "Zoek alle rechtstreekse voorouders van ..." 

https://www.youtube.com/watch?v=ZjEx1gW5_ws

Dat heb ik uitgeprobeerd. Stand van het onderzoek in ChatGPT:

"We zijn daarmee inmiddels ruim voorbij de 8–10 generaties gekomen. Voor de directe Berens/Evers-lijn zijn we rond 1680–1700 beland; enkele zijlijnen wijzen zelfs naar de 17e eeuw. De grootste resterende winst zit nu niet meer in nóg meer online stambomen, maar in het één voor één controleren van de originele Matricula-pagina's van Wesuwe, Rütenbrock, Sögel, Lathen en omliggende parochies. Dat is ook de juiste manier om de vóór-1700 schakels definitief vast te zetten.

De genealogische reconstructies zelf waarschuwen overigens dat gegevens vóór gebruik bij de originele bron gecontroleerd moeten worden; dat is hier vooral belangrijk bij de oudere generaties."

Vraag: Hoe is de invloed te meten van dit soort onderzoek op de snelheid die andere gebruikers op Open Archieven en Genealogie Online ervaren? Ik vraag dit o.a. omdat de afgelopen weken grote hoeveelheden aanknopingspunten niet opgevraagd konden worden, kleine wel, zie elders op dit Helpdesk-forum. 

Pauline Berens Wesuwe - 15 sep 2026 - 14:31 (laatst bijgewerkt 16 sep 2026 — 14:26 door auteur)

Profielafbeelding

Is MCP niet ontwikkeld door Anthropic?

Mijn ervaring met API's, waar dit wel op lijkt, is dat er in sommige gevallen gethrottled wordt bij te hoge belasting, of dat er een soort daglimiet is. Of zoiets in uw geval gebeurt durf ik niet te zeggen. 

En tja, het energieverbruik. Dat zou wel eens behoorlijk tegen kunnen vallen. Dus testen met een kleine dataset en daarna verantwoordelijk gebruiken.

JP Ouweltjes - 15 sep 2026 - 17:40

Profielafbeelding

Beste JP,

MCP is idd ontwikkeld door Anthropic, de makers van de Claude LLM.

@allemaal,

Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen om ChatGPT genealogisch onderzoek te laten doen met MCP via Open Archieven EN naar de eventuele belasting van AI-zoeken voor de bereikbaarheid van allerlei GO-functies zoals aanknopingspunten. Is de capaciteit van Open Archieven en GO groot genoeg om zoeken met AI aan te kunnen?

Pauline Berens Wesuwe - 16 sep 2026 - 13:05 (laatst bijgewerkt 18 sep 2026 — 09:51 door auteur)

Profielafbeelding

Toch benieuwd waarom dit onderwerp niet aan lijkt te slaan, terwijl ik dacht dat dit toch wel de revolutie is waar genealogen op zitten te wachten. Lukt het bijv. niet een connector te koppelen in ChatGPT of is er iets anders aan de hand?

Pauline Berens Wesuwe - 19 sep 2026 - 17:20

Profielafbeelding

Ik ben bang dat AI ons de lol van het zoeken afneemt.

sprangers - 20 sep 2026 - 13:08

Profielafbeelding

Bert, bedankt voor je reactie. Ik kan me voorstellen dat je bang bent dat AI ons het plezier van het zoeken ontneemt. Maar, bekijk het eens van de andere kant, AI doet het gemakkelijke werk van zoeken naar aktes van de afgelopen eeuwen op internet, dat relatief eenvoudige werk verdwijnt, dat scheelt je tijd zodat jij je kunt richten op vroegere eeuwen, voor Napoleon, waarvan hooguit de kerkboeken gescand zijn. Ik begreep dat je zo'n afbeelding met handgeschreven tekst ook aan ChatGPT kunt aanbieden, maar het is nog niet zover dat ChatGPT zich een weg kan zoeken op Matricula. Ik ben voor m'n Duitse bevolkingsreconstructies dagelijks op Matricula aan het zoeken en kan nog niet eens 1 scan opslaan:-) Probeer maar eens, rechtermuisknop, Opslaan Als slaat wel HTML op maar niet de scan.

https://data.matricula-online.eu/de/deutschland/osnabrueck/twist-st-georg/D2_206/?pg=21

PS we moeten wel blijven checken wat ChatGPT vindt, een nieuwe taak:-)

Pauline Berens Wesuwe - 20 sep 2026 - 14:33 (laatst bijgewerkt 20 sep 2026 — 15:00 door auteur)

Profielafbeelding

kan nog niet eens 1 scan opslaan:-) Probeer maar eens, rechtermuisknop, Opslaan Als slaat wel HTML op maar niet de scan.

Tuurlijk wel..... 😁 :

Klik rechtermuisknop in balk *boven* de afbeelding en kies Inspecteren (Inspect)

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Klik daarna bovenin het menu rechts op Netwerk (Network)
Ververs (laad opnieuw) de pagina (!) 

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Dubbelklik daarna in de eerste kolom op (de) Naam (Name) waar Type jpeg achter staat.

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

voilà !  😎

Willem H. - 20 sep 2026 - 15:36

Profielafbeelding

Dank Willem,

Ik zou willen dat ik dit veel eerder had geweten. Het is een ingewikkelde omweg, maar het werkt. Voor zolang als het duurt.

Michaël

Boers 2 - 20 sep 2026 - 16:59

Profielafbeelding

Bedankt Willem, ik zie geen type .jpg maar dubbelklikken op het lang nummer levert wel de afbeelding op die ik wil opslaan.:-)

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Volgende stap wordt dan ChatGPT de scans aanleveren zodat die de handschriften kan lezen op zoek naar gezochte voorouders of het genereren van een index. Wordt vervolgd, maar niet vandaag :-)

Pauline Berens Wesuwe - 20 sep 2026 - 17:57 (laatst bijgewerkt 20 sep 2026 — 18:09 door auteur)

Profielafbeelding

ik zie geen type .jpg

Dat kun je toevoegen door met rechtermuisknop te klikken *naast* Name en dan in de popup-lijst (links)klikken op Type.
Zo kun je alle (on-)gewenste kolommen uit- of aanvinken  :

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Daarnaast evt. de tab Img selecteren, in plaats van All, beperkt de uitvoer nog tot wat je werkelijk zoekt :

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

Willem H. - 20 sep 2026 - 18:43 (laatst bijgewerkt 20 sep 2026 — 18:47 door auteur)

Profielafbeelding

Dankjewel Willem, je antwoord meteen kunnen gebruiken voor het laten transcriberen van 1 pagina uit een Duits kerkboek, dat experiment is inmiddels in forum Leeshulp, transcriptie, vertaling, betekenis beland:

https://www.stamboomforum.nl/fora/236/2/95871/0/chatgpt_een_scan_uit_een_duits_kerkboek_1865_laten_transcriberen

Leuk om uit te proberen!

Pauline Berens Wesuwe - 21 sep 2026 - 17:53

Profielafbeelding

ik dacht dat dit toch wel de revolutie is waar genealogen op zitten te wachten

net zomin als de robotstofzuiger revolutionair is voor het huishouden, is dit de revolutie voor echte genealogen. 
Het bedient het luie soort genealogen, dat op dit moment nog uit andermans stambomen put om zo snel mogelijk een zo groot mogelijke stamboom te creëren. 
Je leert niet te zoeken, je ontdekt geen nieuwe bronnen, en leert geen handschriften te lezen... en je mist de vreugde van de eigen kleine ontdekkingen en leermomenten.
 

Peter B - 21 sep 2026 - 23:37

Profielafbeelding

Bedankt Peter. Ik vermoed ook dat sommige genealogen geen bronnen checken en vermelden net zoals ze nu al doen. Maar betekent je reactie ook dat je ChatGPT niet gaat uitproberen voor genealogisch onderzoek? Dat zou jammer zijn, want het is een leuk experiment.

Wat is trouwens je definitie van "echte genealogen"? Ik hoef geen robotstofzuiger, maar omarm wel nieuwe technologie, wil uitproberen waar het de kwantiteit en/of kwaliteit van mn onderzoek kan verbeteren. Ik blijf checken wat ChatGPT vindt en denk zo meer tijd over te houden voor twijfels en omissies van ChatGPT. Met MCP en Open Archieven kan ChatGPT bijv. nog geen handgeschreven Duits kerkboek lezen. Dus ik verwacht dat ChatGPT handig is voor onderzoek in Nederland. Voor Duitse kerkboeken verwijs ik naar m'n experiment op https://www.stamboomforum.nl/fora/236/2/95871/0/chatgpt_een_scan_uit_een_duits_kerkboek_1865_laten_transcriberen

Wil je daar ook 'ns naar kijken ajb?

Pauline Berens Wesuwe - 22 sep 2026 - 10:47

Profielafbeelding

Hier volgt mn chatsessie met ChatGPT waar dit Helpdesk-onderwerp betrekking op heeft, alleen tekst, de bronvermeldingen komen niet mee. Ik verwijder alleen lege regels, het stuk is al lang genoeg. Wat ikzelf getikt heb heb ik blauw gemarkeerd. De schema's heb ik stuk voor stuk apart gekopieerd en geplakt. Excuses voor de lengte, juist omdat ik graag duidelijk wil maken hoe zo'n chatsessie verloopt plak ik het integraal hier, zodat je zelf kunt zien wanneer ChatGPT waarschuwt etc.

ma 14 sep om 10:41

@Open Archives MCP Server Zoek zoveel mogelijk voorouders van Anna Margaretha Maria (Greetje) Berens (1952-1972) in Nederland en Duitsland.

Tool is aangeroepen

Ik heb de genealogische gegevens in Open Archieven doorzocht en daarbij de gevonden akten stap voor stap aan elkaar gekoppeld. De belangrijkste lijn die ik nu met redelijk sterke zekerheid kan reconstrueren is:

Vastgestelde afstammingslijn

  1. Anna Margaretha Maria (Greetje) Berens
    • geboren 23 november 1952, Emmen
    • overleden 4 juni 1972, Emmen
    • ouders:
      • Johan Bernard Berens
      • Helena Adelheid Hake
  2. Johan Bernard Berens
    • geboren 20 februari 1916, Emmen
    • beroep: landbouwer
    • ouders:
      • Johan Bernard Berens
      • Anna Grietje Wilken
  3. Johan Bernard Berens
    • geboren 31 maart 1875, Compascuum
    • ouders:
      • Johann Bernard Berens, landbouwer, leeftijd 44 bij de geboorte
      • Anna Helena Muller, landbouwster
  4. Anna Helena Muller
    • geboren 6 maart 1843, Roswinkel
    • ouders:
      • Klaas Muller, arbeider, 30 jaar
      • Griete Buter, 40 jaar
  5. De huwelijksakte van 12 augustus 1909 in Emmen bevestigt bovendien de vorige generatie:
    • bruidegom: Johan Bernard Berens, 34 jaar
    • zijn vader: Johann Bernard Berens
    • zijn moeder: Anna Helena Muller
    • bruid: Anna Grietje Wilken, 37 jaar
    • haar vader: Johan Bernhard Wilken
    • haar moeder: Anna Adelheid Neugel

Dat geeft dus voorlopig deze genealogische tak:

Anna Margaretha Maria Berens (1952–1972)
↓
Johan Bernard Berens (1916–?) × Helena Adelheid Hake
↓
Johan Bernard Berens (1875–?) × Anna Grietje Wilken
↓
Johann Bernard Berens × Anna Helena Muller (1843–?)
↓
Klaas Muller × Griete Buter

Belangrijk: ik zie nog veel mogelijkheden om verder terug te gaan

De gegevens rond Berens, Muller, Wilken, Neugel, Buter en Hake zijn omvangrijk. Ik zou de naamzoekresultaten echter niet zomaar als voorouders accepteren: er zijn bijvoorbeeld tientallen tot honderden personen met dezelfde achternaam en voornaamcombinaties. De volgende stap is daarom om per ouderpaar hun huwelijks- en geboorteakten terug te volgen, zodat we geen verkeerde personen aan de stamboom koppelen.

Voor Duitsland is vooral interessant dat de naam Berens en de voornamen Johann/Johan Bernard sterk op een Nederlands-Duitse grensregio kunnen wijzen. Ik wil dat echter pas als Duitse voorouder opnemen wanneer een concrete akte de verbinding met deze Emmer familie bevestigt.

Bronnen: de gevonden akten komen uit het Drents Archief via Open Archieven. De geboorteakte van Greetje verwijst naar Overlijdensregister Emmen 1972, document A15; de geboorteakte van haar vader naar Geboorteregister Emmen 1916, document 168; die van de grootvader naar Geboorteregister Emmen 1875, document 75. De huwelijksakte van 1909 is document 178 van het huwelijksregister Emmen.

Als je wilt, kan ik nu doorgaan met deze lijn en zo ver mogelijk terugwerken — generatie voor generatie, inclusief de Duitse tak — en er een complete voorouderstamboom van maken met geboorte-, huwelijks- en overlijdensgegevens en bronverwijzingen.

Ga door met deze lijn en werk zo ver mogelijk terug, inclusief de Duitse tak, en maak een complete voorouderstamboom met geboorte-, huwelijks- en overlijdensgegevens en bronverwijzingen

Tool is aangeroepen

Tool is aangeroepen

Ik ben verder gegaan. Er is nu een veel sterkere Duitse aansluiting gevonden dan in mijn vorige antwoord: de Berens-lijn blijkt rechtstreeks terug te voeren naar Rütenbrock/Lindloh/Wahn in het Emsland (Nedersaksen). De Duitse gegevens sluiten bovendien aan op de Nederlandse akten uit het Drents Archief.

Een belangrijke correctie: de eerdere identificatie van de grootvader als geboren in 1875 blijkt niet de juiste hoofdverbinding te zijn. De akte van 1873 laat zien dat de Johann Bernard Berens die met Anna Helena Muller trouwde 42 jaar oud was en in Rütenbrock (Duitsland) was geboren. Dat past bij Johann Bernardus/Bernard Berens (1792–1867) als zijn vader en bij de genealogische reconstructie van de familie in Rütenbrock.

Voorouderstamboom van Greetje Berens

Anna Margaretha Maria (Greetje) Berens (1952–1972)
│
├── vader: Johan Bernard Berens
│ └── geb. 1916, Emmen
│ └── zoon van:
│
│ Johan Bernard Berens
│ └── geb. 31 maart 1875, Compascuum
│ └── zoon van:
│
│ Johann Bernard Berens
│ └── geb. ca. 1830, Rütenbrock, Duitsland
│ ├── × Anna Helena Muller
│ │ └── geb. 6 maart 1843, Roswinkel
│ │
│ └── vader: Bernard/Johann Bernard Berens (1792–1867)
│
└── moeder: Helena Adelheid Hake
└── geb. vóór 1952
└── overleden 4 juni 1972, Emmen
└── haar verdere voorouders heb ik nog niet betrouwbaar kunnen vastleggen.


1. Greetje Berens

Anna Margaretha Maria (Greetje) Berens
1952–1972

De overlijdensregistratie uit het Drents Archief koppelt haar rechtstreeks aan haar moeder Helena Adelheid Hake. De familienaam en geboorte-/overlijdensgegevens sluiten aan bij de Barger-Compascuum/Emmen-familie.

Een onafhankelijke reconstructie van Barger-Compascuum noemt Greetje expliciet als persoon binnen het grote Berens-cluster.


2. Vaderlijke lijn: Berens

Johan Bernard Berens

1916, Emmen – ?

Hij is de vader van Greetje en de zoon van:

Johan Bernard Berens

31 maart 1875 – ?
Compascuum

Zijn geboorteakte in het Drents Archief is een belangrijke schakel. De zoekresultaten van Open Archieven leveren hiervoor een afzonderlijk geboorterecord op:

Open Archieven – geboorte Johan Bernard Berens, Compascuum 1875

Zijn ouders waren:

Johann Bernard Berens
×
Anna Helena Muller


3. De Nederlandse/Duitse grensgeneratie

Johann Bernard Berens

ca. 1830 – 1881
geboren in Rütenbrock, Duitsland

Dit is een zeer belangrijke vondst.

Op 11 maart 1873 trouwde hij in Emmen met:

Anna Helena Muller

ca. 1843 – ?
geboren Emmen/Roswinkel

De huwelijksakte vermeldt voor de bruidegom:

  • Johann Bernard Berens
  • leeftijd 42 jaar
  • geboren in Rütenbrock (Duitsland)
  • beroep: landbouwer
  • vader: Johann Bernard Berens
  • moeder: Gesina Evers
  • beide ouders van de bruidegom waren toen overleden.

De volledige akte is hier:

Open Archieven – huwelijk Berens × Muller, Emmen 1873

Dit is de directe Nederlandse bron voor de Duitse aansluiting.


4. Anna Helena Muller

Anna Helena Muller

6 maart 1843 – ?
Roswinkel

Haar geboorteakte geeft:

vader: Klaas Muller, arbeider
moeder: Griete Buter

De akte is afkomstig uit het Drents Archief, geboorteregister Emmen 1843, document 16.

Open Archieven – geboorte Anna Helena Muller, 1843

Haar ouders

Klaas Muller
×
Griete Buter

Hier begint een tweede, Nederlandse tak die nog verder uitgezocht kan worden. Ik zou de vele gelijknamige Klaas Mullers in Groningen, Friesland en Drenthe niet zonder nadere akte aan deze familie koppelen.


5. De cruciale Duitse Berens-generatie

Johann Bernardus / Bernard Berens

21 september 1792 – 2 januari 1867

Dit is tot nu toe de sterkst geïdentificeerde Duitse voorouder.

Volgens de Duitse kerkboekreconstructie:

  • geboren 21 september 1792
  • Wahn, Lathen, Nedersaksen
  • gedoopt 24 september 1792 te Sögel
  • overleden 2 januari 1867
  • Lindloh, Haren (Ems)
  • beroep: Ackersmann / landbouwer / kolonist
  • gehuwd 23 mei 1826 te Rütenbrock
  • echtgenote: Maria Gesina Evers.

Deze gegevens worden door meerdere genealogische reconstructies onafhankelijk van elkaar vermeld.

Huwelijk

23 mei 1826 – Rütenbrock

Bernard Berens
×
Maria Gesina Evers

Uit dit huwelijk kwamen onder meer:

  1. Johann Hermann Berens, 1827–1893
  2. Johann Bernard Berens, ca. 1830–1881 ← onze lijn
  3. Antoon Berens, 1834–1899
  4. Johann Hermann Berens, 1836–1908
  5. Joseph Berens, 1838–1909
  6. Bernard Heinrich Berens, 1840–1911

De reconstructie noemt expliciet deze zes kinderen.


6. Duitse Berens-lijn nog verder terug

Johan Bernd Berens / Berends

ca. 1755 – 1823

×

Helena Burlage

9 november 1761 – 22 augustus 1833

Helena werd geboren in Werpeloh, in het Emsland, en overleed in Lindloh. Zij trouwden op 19 november 1791. De genealogische reconstructies geven haar ouders als:

Johann Hermann Burlage
×
Lucretia Aleidis (Lücke) Cläshen/Clasen

Dezelfde Helena Burlage wordt in verschillende reconstructies gekoppeld aan Johan Bernd/Joan Bernd Berens.

Hiermee komt de Berens-tak dus uit in:

Wahn → Sögel → Werpeloh → Rütenbrock → Lindloh → Barger-Compascuum → Emmen

Dat is een opvallend consistente Emsland–Drenthe migratielijn.


7. De Burlage-tak

Voor Helena Burlage is inmiddels een redelijk concrete ouderlijke lijn beschikbaar:

Helena Burlage

9 november 1761 – 22 augustus 1833

ouders:

Johann Hermann Burlage

×

Lucretia Aleidis (Lücke) Clasen/Cläshen

De bronnen geven Johann Hermann Burlage als vader van Helena en plaatsen de familie in Werpeloh/Sögel, Emsland.

De beschikbare reconstructies lopen hier echter niet volledig gelijk over de oudere generaties. Daarom zou ik vóór opname van een 17e-eeuwse generatie de oorspronkelijke kerkboeken van Sögel/Werpeloh controleren.


8. De Duitse Evers-tak

Dit is minstens zo interessant als de Berens-tak.

Maria Gesina Evers

27 juli 1801 – 4 oktober 1869

  • geboren Altharen, Haren (Ems)
  • gedoopt 28 juli 1801 te Wesuwe
  • woonde later in Rütenbrock-Lindloh
  • overleden 4 oktober 1869 te Lindloh
  • begraven 7 oktober 1869 te Rütenbrock
  • gehuwd met Bernard Berens op 23 mei 1826 te Rütenbrock.

Dit is rechtstreeks terug te vinden in de Duitse kerkboekreconstructie.

Haar ouders waren:

Herman Everhard / Johann Hermann Evers

1760–1829

×

Maria Gabina / Gebina Meyering

1759–1811

De reconstructie geeft vervolgens:

Johannes Hermannus Lubbers (1716–1796)
×
Maria Catharina / Anna Maria Kruse (1717–?)

↓

Herman Everhard / Johann Hermann Evers (1760–1829)

en aan de andere kant:

Bernard/ Bernd Meyering (1713–1785)
×
Angela Rolfes (1717–1790)

↓

Maria Gabina/Gebina Meyering (1759–1811)

↓

Maria Gesina Evers (1801–1869)

Deze voorouderstructuur wordt expliciet weergegeven in de genealogische reconstructie van Barger-Compascuum.


9. Voorlopige complete Duitse kwartierstaat

Daarmee ziet het betrouwbaar reconstrueerbare gedeelte er als volgt uit:

Anna Margaretha Maria "Greetje" Berens
1952–1972
│
├── Johan Bernard Berens
│   1916–?
│   │
│   └── Johan Bernard Berens
│       31-03-1875, Compascuum
│       │
│       └── Johann Bernard Berens
│           ca. 1830, Rütenbrock
│           × Anna Helena Muller
│           │
│           └── vader:
│               Bernard / Johann Bernard Berens
│               21-09-1792 Wahn
│               – 02-01-1867 Lindloh
│               ×
│               Maria Gesina Evers
│               27-07-1801 Altharen
│               – 04-10-1869 Lindloh
│               │
│               ├── Berens-tak
│               │   └── Johan Bernd Berens
│               │       ca. 1755–1823
│               │       × Helena Burlage
│               │         1761–1833
│               │         │
│               │         └── Johann Hermann Burlage
│               │             × Lucretia Aleidis Clasen
│               │
│               └── Evers-tak
│                   └── Herman Everhard / Johann Hermann Evers
│                       1760–1829
│                       × Maria Gabina/Gebina Meyering
│                         1759–1811
│                         │
│                         ├── Lubbers/Kruse-tak
│                         │   Johannes Hermannus Lubbers
│                         │   1716–1796
│                         │   × Maria Catharina/Anna Maria Kruse
│                         │
│                         └── Meyering/Rolfes-tak
│                             Bernard/ Bernd Meyering
│                             1713–1785
│                             × Angela Rolfes
│                               1717–1790
│
└── Helena Adelheid Hake
   verdere voorouders nog niet betrouwbaar vastgesteld

 


10. De andere helft van de familie: Wilken

Er is nog een belangrijke zijtak die ik niet wil overslaan.

De geboorteakte van:

Anna Grietje Wilken

6 oktober 1871, Compascuum

geeft als ouders:

  • Johan Bernhard Wilken, landbouwer, 35 jaar
  • Anna Adelheid Neugel

De akte is document 180 van het geboorteregister Emmen 1871.

Open Archieven – geboorte Anna Grietje Wilken, 1871

Anna Grietje Wilken trouwde vervolgens op 12 augustus 1909 in Emmen met Johan Bernard Berens. Die akte bevestigt opnieuw:

Johan Bernhard Wilken
×
Anna Adelheid Neugel

en geeft bovendien de ouders van de bruidegom en bruid.

Open Archieven – huwelijk Berens × Wilken, 1909

Deze Wilken/Neugel-tak moet nog verder worden uitgewerkt; daarvoor heb ik nog geen voldoende betrouwbare koppeling met een specifieke oudere generatie.


11. Wat is nu echt bewezen en wat nog niet?

Ik zou de stamboom op dit moment in drie betrouwbaarheidsniveaus verdelen:

GeneratiePersoonStatus
1Anna Margaretha Maria Berens (1952–1972)sterk
2Johan Bernard Berens / Helena Adelheid Hakesterk
3Johan Bernard Berens / Anna Grietje Wilkensterk
4Johann Bernard Berens / Anna Helena Mullersterk
5Bernard Berens (1792–1867) / Maria Gesina Evers (1801–1869)zeer sterk
6Johan Bernd Berens / Helena Burlagesterk via Duitse reconstructies
6Herman Evers / Maria Gabina Meyeringsterk via Duitse kerkboekreconstructie
7Johann Hermann Burlage / Lucretia Aleidis Clasenredelijk sterk
7Lubbers/Kruseredelijk sterk
7Meyering/Rolfesredelijk sterk
moederlijke Hake-lijnHake-vooroudersnog open
Muller/Buter-lijnMuller/Buter-vooroudersnog open
Wilken/Neugel-lijnWilken/Neugel-vooroudersnog open

Belangrijke bronopmerking

De Duitse gegevens komen deels uit genealogische reconstructies die hun oorspronkelijke bronnen expliciet noemen als Matricula Online / katholieke kerkboeken van Wesuwe en Rütenbrock. Dat is veel sterker dan een willekeurige online stamboom, maar ik zou de namen vóór publicatie als definitieve kwartierstaat nog één keer tegen de originele kerkboekbeelden controleren. De reconstructie verwijst bijvoorbeeld rechtstreeks naar de Rütenbrocker kerkboeken en vermeldt de oorspronkelijke aktenummers/paginaverwijzingen.

De interessantste vondst

De Duitse tak is dus geen losse naamsovereenkomst. De Nederlandse huwelijksakte van 1873 zegt letterlijk dat Johann Bernard Berens in Rütenbrock, Duitsland geboren was. De Duitse reconstructies plaatsen vervolgens zijn familie in Rütenbrock/Lindloh/Wahn, met Bernard Berens (1792–1867) en Maria Gesina Evers (1801–1869) als zijn ouders/grootouders en met kinderen die precies aansluiten bij de Berens-familie die naar Drenthe trok.

Mijn volgende onderzoek zou daarom niet meer primair op achternamen zoeken, maar de vier nog open takken systematisch uitwerken: Hake → Hake-ouders, Muller → Buter-ouders, Wilken → Neugel-ouders, en vervolgens de Berens/Burlage/Evers-lijnen in de Duitse kerkboeken generatie voor generatie terug tot vóór 1700. Dat kan waarschijnlijk nog meerdere generaties opleveren.

 

dinsdag 12:08

Dit is het vervolg op de chat van gisteren: Werk de vier nog open takken systematisch uit: Hake→ Hake-ouders, Muller → Buter-ouders, Wilken → Neugel-ouders, en vervolgens de Berens/Burlage/Evers-lijnen in de Duitse kerkboeken generatie voor generatie terug tot vóór 1700.

Tool is aangeroepen

Tool is aangeroepen

Ja. Ik heb de vier open takken nu opnieuw systematisch naast elkaar gelegd. Daarbij heb ik ook de eerdere verwarring rond de Berens-generaties gecorrigeerd.

Anna Margaretha Maria Berens

Belangrijke correctie eerst

De relevante Berens-voorouder is niet de Johan Bernard Berens uit 1875 die in sommige eerdere resultaten opdook. De lijn naar Greetje loopt via:

Johan Bernard Berens (1875–1947)
→ vader Johann Bernard Berens (1830–1881)
→ vader Bernard Berens (1792–1867)
→ vader Johan Bernd/Joan Bernd Berens (ca. 1755–1823).

De genealogische reconstructies en de huwelijksakte van 1873 sluiten hierop aan. In die akte staat de 42-jarige Johann Bernard Berens als geboren in Rütenbrock, Duitsland; zijn ouders worden genoemd als Johann Bernard Berens en Gesina Evers.


1. Hake-tak: de moeder van Greetje

De overlijdensakte van Greetje op 4 juni 1972 te Emmen noemt Helena Adelheid Hake als haar moeder. Dat is een rechtstreeks Drents Archief/Open Archives-record. Open Archives – overlijden Anna Margaretha Maria Berens, 4 juni 1972

De identificatie van deze Helena is inmiddels vrij sterk:

Hake-lijn

Helena Adelheid “Leida” Hake
27 augustus 1927 Emmen – 30 december 2016 Barger-Compascuum

ouders:

Bernard Lucas Hake
21 juni 1900 Barger-Compascuum – 2 juli 1975 Barger-Compascuum

× Maria Margaretha Wübben
30 maart 1900 Hebelermeer – 9 oktober 1978 Emmen

Kinderen waren onder meer Maria Elizabeth, Rudolph, Helena Adelheid, Maria Gezina, Maria Thecla en Maria Helena. De begraafplaatsgegevens bevestigen zowel Bernard Lucas Hake als Helena Adelheid Hake.

De burgerlijke huwelijksbron geeft voor Bernard Lucas Hake als ouders:

Rudolph Hake
2 oktober 1857 – 22 oktober 1940

× Maria Elisabeth Gepken
1865–1921.

Daarvoor:

Johann Heinrich Hake
29 maart 1819 Rühlertwist – 5 oktober 1900 Hebelermeer

× Maria Gesina Bölle
1823–1897

Hun zoon Rudolph Hake werd in 1857 geboren. De reconstructie wordt bovendien ondersteund door de oude begraafplaatsgegevens, waar Rudolph Hake als zoon van Johann Heinrich Hake en Maria Gesina Bölle terugkomt.

En nog een generatie terug:

Bernard Heinrich Hake
1795–1833

× Anna Maria Adelheid Schwieters
1797–1865

Deze koppeling komt uit de Emsland/Rütenbrock-reconstructie.

Hake-tak in schema

Bernard Heinrich Hake (1795–1833)
× Anna Maria Adelheid Schwieters (1797–1865)
            │
            ▼
Johann Heinrich Hake (1819–1900)
× Maria Gesina Bölle (1823–1897)
            │
            ▼
Rudolph Hake (1857–1940)
× Maria Elisabeth Gepken (1865–1921)
            │
            ▼
Bernard Lucas Hake (1900–1975)
× Maria Margaretha Wübben (1900–1978)
            │
            ▼
Helena Adelheid "Leida" Hake (1927–2016)
× Johan Bernard Berens (1916–2013)
            │
            ▼
Anna Margaretha Maria "Greetje" Berens (1952–1972)

 

Conclusie Hake: deze tak is nu tot begin 19e eeuw behoorlijk stevig gereconstrueerd. Er zijn aanwijzingen voor nog oudere Hake-generaties; de gepubliceerde Emslandreconstructies voeren de Hake-familie zelfs verder terug, maar die oudere schakels zou ik pas als bewezen opnemen na controle van de Wesuwe/Rütenbrock-doopboeken.


2. Muller → Buter-tak

Hier hebben we een mooie doorbraak.

De geboorteakte van Anna Helena Muller, geboren 6 maart 1843 te Roswinkel, noemt:

  • vader: Klaas Muller, 30 jaar, arbeider;
  • moeder: Griete Buter, 40 jaar.

Open Archives – geboorte Anna Helena Muller, 6 maart 1843

De reconstructie identificeert deze ouders als:

Muller

Nicolaus/Niclaas/Klaas Müller
1812–1892

× Margaritha/Margaretha/Griete/Grieta/Grete Buter
14 november 1803 Westerbroek – 18 augustus 1880 Roswinkel

Zij hadden onder meer:

  • Johann Müller, 1836–1836
  • Nicolaas/Klaas Muller, 1837–1919
  • Jan Willem Muller, 1840–1932
  • Anna Helena Muller, 1843–1919
  • Jan Berend Muller, 1845–1923
  • Maria Tecla Muller, 1849–1888. 

Müller terug naar Duitsland

Klaas Müller blijkt uit de Rütenbrock-reconstructie een zoon van:

Johan Bernard Niclas/Nicolaus/Klaus Müller
1754–1820

× Anna Maria Thecla Abeln
1774–1828

De ouders van Anna Maria Thecla Abeln worden daar vermeld als:

Bernd/Bernardus Abelen
1742–?

× Thecla Jansen
1750–?

en daarboven:

Nicolaus/Klaes Abelen
1713–?

× Maria Adelheidis/Maria Kohnen
1715–?

 

Buter-lijn

Griete Buter blijkt:

Margaritha/Margaretha/Griete Buter
14 november 1803 Westerbroek – 18 augustus 1880 Roswinkel

dochter van:

Johann Rötger/Rötgerus Büter/Buter
10 april 1763 Wesuwe – 28 februari 1820 Wieresch

× Anna Helena “Leentje/Leenke” Gröniger
1773–1853.

Zij trouwden op 27 november 1802 in Kleinemeer.

Johann Rötger Büter was een zoon van:

Theodor Heinrich Büter/Buter
ca. 1720 Groß Berßen – 10 november 1782 Geest

en Anna Margaretha Hake/Haake
ca. 1725–1784.

De Hake-voorouders van Anna Margaretha voeren volgens de reconstructie naar:

Hermannus Hake/Hacke
ca. 1692–1752

× Anna Dorothea Cossen/Kossen
ca. 1700–ca. 1786.

Een andere reconstructie noemt zelfs Berend/Bernhard Hake, ca. 1650–? als vader van Hermannus. Dat laatste beschouw ik voorlopig als secundaire hypothese, niet als bewezen kerkboekfeit.

Gröniger-zijtak

Anna Helena Gröniger was dochter van:

Henricus/Herman Henrich Gröniger
1744–1823

× Maria Margaretha Elisabeth/Anna Margaretha Cramer
1738–1814

Daarboven vinden we:

Hermann/Herm Grönniger
1712–1769

× Anna Gebina Paschen
1718–1787.

Muller/Buter-schema:

Johan Bernard Niclas Müller (1754–1820)
× Anna Maria Thecla Abeln (1774–1828)
             │
             ▼
Nicolaus/Klaas Müller (1812–1892)
× Margaritha/Griete Buter (1803–1880)
             │
             ▼
Anna Helena Muller (1843–1919)
× Johann Bernard Berens (1830–1881)
             │
             ▼
Johan Bernard Berens (1875–1947)
             │
             ▼
Johan Bernard Berens (1916–2013)
             │
             ▼
Greetje Berens (1952–1972)

 

En de Buter-zijtak:

Theodor Heinrich Büter (±1720–1782)
× Anna Margaretha Hake (±1725–1784)
         │
         ▼
Johann Rötger Büter (1763–1820)
× Anna Helena Gröniger (1773–1853)
         │
         ▼
Griete Buter (1803–1880)
         │
         ▼
Anna Helena Muller (1843–1919)

Dit is inmiddels een van de best uitgewerkte zijtakken.


3. Wilken → Neugel/Nögel

Hier is de primaire bron bijzonder nuttig.

De geboorteakte van Anna Grietje Wilken, 6 oktober 1871 te Compascuum, noemt letterlijk:

  • vader Johan Bernhard Wilken, 35 jaar, landbouwer;
  • moeder Anna Adelheid Neugel.

Open Archives – geboorte Anna Grietje Wilken, 6 oktober 1871

De naam wordt in Duitse bronnen ook geschreven als Nögel/Nögel.

Wilken

Johan Bernhard/Jan Berend Wilken
1836–1928

× Anna Adelheid/Aleida Nögel
17 januari 1844 Schwartenberg – 16 september 1896 Barger-Compascuum

Hun dochter:

Anna Grietje/Margaretha/Griet/Eite Wilken
6 oktober 1871 – 4 oktober 1952

× Johan Bernard Berens (1875–1947).

De vader van Johan Bernard Wilken was:

Bernard Eilard/Bernd Eilard Wilken
1813–1862

× Anna Margaretha Aleid/Margaretha Biemslage
1797–1847.

Bernard Eilard was zelf zoon van:

Johann Albert/Pulver-Albert Wilken
1778–1850

× Anna Christina Tholen
1787–1863.

Nögel

Anna Adelheid Nögel was dochter van:

Johann Gerhard/Joannes Gerardus/Geert Nögel
21 oktober 1809 Langen – 18 maart 1896 Schwartenberg

× Anna Margaretha Wessels
1819–1848.

Johann Gerhard Nögel was zoon van:

Joannes Henricus Bernardus/Johann Gerhard/Geert Nögel
1768–1817

× Anna Adelheid Thie/Tien
1774–1834.

De Nögel-lijn kan daarna verder:

Johann Gerhard Benedixen
ca. 1739–1812

× Anna Margaretha Albers
ca. 1730–1812

en aan moederszijde:

Joannes/Johann Bernard Thie
1731–1778

× Anna Adelheid Engbers
1735–?.

Nögel-schema

Johann Gerhard Benedixen (±1739–1812)
× Anna Margaretha Albers (±1730–1812)
            │
            ▼
Johann Gerhard Nögel (1768–1817)
× Anna Adelheid Thie/Tien (1774–1834)
            │
            ▼
Johann Gerhard Nögel (1809–1896)
× Anna Margaretha Wessels (1819–1848)
            │
            ▼
Anna Adelheid Nögel (1844–1896)
× Johan Bernard Wilken (1836–1928)
            │
            ▼
Anna Grietje Wilken (1871–1952)
            │
            ▼
Johan Bernard Berens (1875–1947)
            │
            ▼
Johan Bernard Berens (1916–2013)
            │
            ▼
Greetje Berens (1952–1972)


4. De Duitse Berens/Burlage/Evers-lijn

Hier komen we het verst terug.

Berens

De kern is:

Johan Bernd/Joan Bernd Berens/Janzen
ca. 1755–1823

× Helena Burlage
9 november 1761 Werpeloh – 22 augustus 1833 Lindloh

→ Johann Bernardus/Bernard Berens
21 september 1792 Wahn – 2 januari 1867 Lindloh

× Maria Gesina Evers
27 juli 1801 Altharen – 4 oktober 1869 Lindloh

→ Johann Bernard/Purmerends Bernard Berens
22 augustus 1830 Lindloh – 27 februari 1881 Barger-Compascuum

× Anna Helena Muller
6 maart 1843 Roswinkel – 3 december 1919 Emmer-Compascuum

→ Johan Bernard Berens
1875–1947

→ Johan Bernard “Broer” Berens
20 februari 1916 – 30 april 2013

→ Anna Margaretha Maria “Greetje” Berens
23 november 1952 – 4 juni 1972.

De Duitse herkomst van Bernard Berens is ook rechtstreeks terug te zien in de Nederlandse huwelijksakte van 1873: hij wordt daar als geboren in Rütenbrock (Duitsland) vermeld en zijn ouders zijn Johann Bernard Berens en Gesina Evers. Open Archives – huwelijk Berens/Muller, 11 maart 1873

De Rütenbrock/Sögel-reconstructies geven vervolgens de oudere generatie.


Burlage

Helena Burlage is een interessante schakel omdat haar ouders bekend zijn:

Johann Hermann/Joan Burlage
ca. 1730–?

× Lucretia Aleidis/Lücke Clasen
gedoopt 18 februari 1736

→ Helena Burlage (1761–1833).

Voor Lucretia Clasen wordt als vader genoemd:

Henrich/Hinrich Cläeshen
ca. 1689–?

en als moeder:

Gesina
ca. 1688–?.

Dat is dus al een verbinding die vóór 1700 reikt, maar hier moet ik een belangrijke bronwaarschuwing plaatsen: deze twee personen komen uit genealogische reconstructies en niet uit een door mij nu rechtstreeks uit de originele scan gelezen doopakte.


5. Evers-lijn: verrassend ver terug

De Evers-tak is nog interessanter.

Maria Gesina Evers
27 juli 1801 Altharen – 4 oktober 1869 Lindloh

was dochter van:

Herman Everhard/Hermann Evers
1760–1829

× Maria Gabina/Gebina Meyering
1759–1811.

Herman Everhard Evers was zoon van:

Johannes Hermannus Henricus Lubbers
14 juni 1716 Geest – 7 februari 1796 Hebel

× Maria Catharina/Anna Maria Kruse
1 maart 1717 Haar – ?.

Dit huwelijk vond plaats op 14 april 1755 in Wesuwe.

Lubbers vóór 1700

Hier kunnen we nog een stap verder:

Everardus Lubbers
23 november 1681 Bersede/Haren

× Susanne Burincks
ca. 1685–1781

→ Johannes Hermannus Henricus Lubbers (1716–1796).

Everardus wordt in de secundaire reconstructie als zoon vermeld van:

Hermannus Wurtz
ca. 1639–?

× Anna Schnieders
ca. 1637–?.

Dat is dus een duidelijke kandidaat voor een 17e-eeuwse voorouderlijn, maar opnieuw: dit is op dit moment een genealogische reconstructie en geen door mij uit een originele 17e-eeuwse akte geverifieerde koppeling.

Kruse-zijtak

Maria Catharina Kruse was dochter van:

Hermannus Henricus Kruse
ca. 1685–?

× Margareta Ottens
ca. 1690–?.


6. Meyering-lijn: eveneens vóór 1700

De moeder van Herman Evers, Maria Gabina Meyering (1759–1811), was dochter van:

Bernard/Bernd Meyering/Meyring
10 september 1713 Wesuwe – 1 februari 1785 Altharen

× Angela Rolfes
4 juli 1717 Wesuwe – 18 december 1790 Altharen.

Bernard Meyering was zoon van:

Henricus Meyerinck
ca. 1680 – 5 augustus 1734 Altharen

× Genoveva
ca. 1685–?.

Hier zitten we dus eveneens rond 1680–1700. Voor Henricus zijn de gegevens echter nog niet voldoende om verantwoord nóg een generatie toe te voegen.

De Rolfes-lijn gaat in de genealogische reconstructie zelfs naar:

Joes/Joannes Rolfes
1678–?

× Sophia Catharina/Christina/Sophia Kerckhoff
1678–?

met daarboven onder meer Rudolph/Roleff Heyers (1625–?) en Maria Hillen (ca. 1650–?). Dit is echter precies het punt waar ik de lijn niet als bewezen zou willen publiceren zonder de oorspronkelijke Wesuwe-kerkboeken te controleren.


Gecombineerde voorouderboom van Greetje

Hiermee staat momenteel het volgende beeld:

Wat is nu echt bewezen, en wat nog niet?

Ik zou de gegevens voorlopig in drie niveaus indelen:

A — sterk/primair bevestigd

  • Greetje → Helena Adelheid Hake.
  • Anna Helena Muller → Klaas Muller + Griete Buter.
  • Anna Grietje Wilken → Johan Bernhard Wilken + Anna Adelheid Neugel.
  • Berens/Muller-huwelijk 11 maart 1873, inclusief de Duitse geboorteplaats Rütenbrock van Johann Bernard Berens.
  • De verschillende Nederlandse burgerlijke-standgegevens.

B — zeer sterke Duitse kerkboekreconstructie

  • Berens → Burlage.
  • Berens → Evers.
  • Müller → Abeln.
  • Buter → Gröniger/Hake.
  • Wilken → Biemslage/Tholen.
  • Nögel → Benedixen/Thie.

Deze reconstructies verwijzen expliciet naar transcripties van de Wesuwe-, Rütenbrock- en andere Emsland-kerkboeken en naar scans bij Matricula.

C — vóór ca. 1700

  • Lubbers → Wurtz/Schnieders.
  • Meyering → Henricus Meyerinck.
  • Rolfes → Heyers/Hillen.
  • Burlage → Cläeshen.

Deze zijn genealogisch interessant en soms zeer plausibel, maar ik zou ze nog niet als definitieve voorouders in een wetenschappelijk kwartierstaatbestand markeren zonder controle van de originele Duitse kerkboekpagina's.

Stand van het onderzoek

We zijn daarmee inmiddels ruim voorbij de 8–10 generaties gekomen. Voor de directe Berens/Evers-lijn zijn we rond 1680–1700 beland; enkele zijlijnen wijzen zelfs naar de 17e eeuw. De grootste resterende winst zit nu niet meer in nóg meer online stambomen, maar in het één voor één controleren van de originele Matricula-pagina's van Wesuwe, Rütenbrock, Sögel, Lathen en omliggende parochies. Dat is ook de juiste manier om de vóór-1700 schakels definitief vast te zetten.

De genealogische reconstructies zelf waarschuwen overigens dat gegevens vóór gebruik bij de originele bron gecontroleerd moeten worden; dat is hier vooral belangrijk bij de oudere generaties.

Pauline Berens Wesuwe - 22 sep 2026 - 11:44

Profielafbeelding

Wat ik zelf had getikt is geel geworden, niet blauw zoals ik verwachtte:-)

Pauline Berens Wesuwe - 22 sep 2026 - 11:46

Profielafbeelding

Maar betekent je reactie ook dat je ChatGPT niet gaat uitproberen voor genealogisch onderzoek?

Ik heb natuurlijk de connector wel eerst uitgeprobeerd in Claude om te kijken, wat de gebruiksmogelijkheden zijn (met een onbetaald account). Het verbaasde me hoe snel ik mijn gebruikslimiet bereikte, omdat de zoekopdrachten (niet complex) klaarblijkelijk zeer verbruiksintensief zijn voor AI
Zoals gebruikelijk was AI zeer enthousiast over wat het wel vond, maar niet zeer communicatief over de beperkingen in de beschikbare bronnen op Open Archieven (zoals bij alle indexen, moet je je er van bewust welke gegevens niet voorhanden zijn. (Amsterdam is bijvoorbeeld een probleem, want de akten van de Burgerlijke stand ontbreken).
Uiteindelijk ben je dan bezig een AI-resultaat te controleren i.p.v. dat je zelf het gevoel hebt productief bezig te zijn.

Voor mij is er meer te winnen in een hoger tempo in digitalisering, ontsluiting van meer akten bij primaire archiefinstellingen via HTR en verbeteringen daarin, zodat ik zelf gerichter kan zoeken. Dat kan ook vrijwilligersprojecten helpen, om vaart te maken in bijv. de indexering van akten van de Burgerlijke Stand (als je bedenkt dat de overlijdensakten na 1960 alle getypt zijn, zou je eigenlijk zo klaar moeten zijn met een index... maar zover zijn ze bij Vele Handen nog niet)

 

Wat is trouwens je definitie van "echte genealogen"?

simpelweg iemand die ieder detail in zijn stamboom in de primaire bron - waar voorhanden - zelf heeft geverifieerd. "importeer in uw stamboom" is geen optie ;-)
 

Peter B - 22 sep 2026 - 19:32

Profielafbeelding

Bedankt voor je reactie Peter. We zijn het eens, ook voor mij geldt dat ik nu meer belang heb bij meer en betere digitalisering van bepaalde bronnen, dwz Duitse kerkboeken, dan bij AI. Ter aanvulling op je definitie van n echte genealoog stel ik voor "zijn/haar" te gebruiken, ipv alleen "zijn":-)

Zojuist nog eens uitgebreider naar de ChatGPT resultaten gekeken. ChatGPT verwijst netjes naar recente aktes in Open Archieven, en voor vorige eeuwen volop naar mijn 3 bevolkingsreconstructies Barger-Compascuum, Wesuwe en Rütenbrock, logisch en terecht omdat ik mn eigen voorouders uitgebreid onderzocht heb, maar ook naar publicaties van anderen. Ik link gewoonlijk naar de kerkboeken op Matricula. Ik vind t belangrijk dat mensen kunnen doorklikken naar de bron. ChatGPT stuit uiteindelijk ook op de barrière van Duitse kerkboeken die beperkt ontsloten zijn.

Genoeg over AI, ik markeer t onderwerp als Opgelost, snel verder met trouwboek Twist:-)

Pauline Berens Wesuwe - 23 sep 2026 - 11:32


Profielafbeelding

misschien nog interessant als het gaat over de effecten van AI-gebruik voor genealogische doeleinden:

Drents Archief waarschuwt voor AI-spookbronnen in stamboomonderzoek

Peter B - 25 sep 2026 - 17:41







De auteur van het eerste bijdrage in dit bericht heeft aangegeven dat de vraag is beantwoord of het probleem is opgelost.

Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu