In  beginsel is de patroniem persoonsgebonden en geeft het aan wat de naam van de vader is. Dat er mensen zijn geweest die hun patroniem over hebben laten gaan in hun achternaam is juist. In dat geval is het dus een achternaam en niet meer de patroniem. In Zuid-Nederland is de invoering van de verplichte achternaam eerder ingevoerd dan in Noord-Nederland, ook dat is juist. Er zijn zelfs mensen die al veel eerder een achternaam hebben aangenomen. Met name de gegoede burgers, grote boeren, dominees, notarissen, leden van de vroedschap, etc. die gebruikten al ver voor 1800 een achternaam. Dat gaf status. Maar de gewone man, de arbeiders hebben zich nog lang bediend van de patroniem. Dus als u zeker bent dat een patroniem over is gegaan in de achternaam, en u ziet dat Jan Hendriks niet de zoon van Hendrik is maar van Klaas, dan moet die naam uiteraard in het vakje achternaam. In die gevallen zal die naam op alle de kinderen zijn overgaan.  

@ Enno

Gelet op de vraagstelling van Edda is het kennelijk wel een praktisch probleem om de patroniem op de juiste plaats te zetten. De verschillende stamboomprogramma's en provinciale zoeksites gaan er ook verschillend mee om. Mijn familie leefde in het grensgebied van Friesland, Groningen en Drenthe, dus ik ken redelijk mijn weg in Alle Friezen, Alle Groningers en Alle Drenten. In Alle Friezen kun je - bij Uitgebreid zoeken - de patroniem en achternaam apart benoemen. Alle Groningers kiest ervoor om de patroniem als achternaam te beschouwen. Er is iig geen mogelijkheid om de patroniem apart te benoemen. In Alle Drenten ook alleen voornaam en achternaam. Voor zover ik de rest van Nederland ken, is het alleen mogelijk een voornaam en achternaam in te voeren. 

Ik denk dat het probleem ook niet zo zeer bij de provinciale sites zit. Het probleem zit meer bij de verschillende stamboomprogramma's. Met name de stamboomprogramma's van buitenlandse afkomst kennen het begrip patroniem niet m.u.v. de Scandinavische landen. Waar moet dan de patroniem worden geplaatst? Om jouw voorvader Albert Jakobs Zuiderweg als voorbeeld te nemen. Zet je de patroniem Jakobs voor de achternaam in het vak achternaam, dan krijgen de kinderen en voorouders in veel stamboomprogramma's automatisch de achternaam Jakobs Zuiderweg. Zet je de patroniem achter de voornaam - als een soort tweede voornaam - dat krijgen de kinderen en/of voorouders automatisch de achternaam Zuiderweg. Maak je een GEDCOM om om je stamboom in een ander stamboomprogramma over te zetten dan heb je bij de laatste aanpak minder problemen dat jouw gegevens niet goed worden overgenomen. Gedcom kent ook het fenomeen patroniem niet.Overigens kun je de patroniem ook weglaten aangezien deze in de meeste aktes niet wordt genoemd maar door de personen zelf aan hun naam wordt toegevoegd.

Hallo Joeke,

Klopt, daar zit precies het probleem. Ik heb voor mezelf de regel dat ik het achternaamveld altijd gebruik, door daar of het patroniem of de echte achternaam in te zetten, nooit allebei. Bij mij staat er dus Albert Jakobs bij de voornamen, en Zuiderweg bij de achternaam, omdat hij deze achternaam al voor 1812 gebruikte. Ik heb echter ook Hindriks als patroniem in de achternaam bij andere Groningse voorouders die nog geen achternaam hadden, dan wel bij wie je gewoon nog niet kan zien of het een achternaam is, of een versteend patroniem.

Dat automatisch invullen wat je noemt is volgens mij nooit dwingend, in die zin, dat je altijd zelf een andere achternaam kan invullen. Het is dus een kwestie van extra goed opletten. En met mijn of-of-regel kom ik er eigenlijk altijd wel uit.

Ik gebruik zelf Gramps, dat heel veel kan dat niet in GEDCOM past, maar ga daar praktisch mee om, omdat ik, via RootsMagic, ook weer gegevens met FamilySearch uitwissel. En daarbij merk ik dat het vaak ook handig is om tussenvoegsels zoals "van der" bij de achternaam te houden, en niet in een eigen veld te zetten, ondanks het feit dat dat wel in de GEDCOM-standaard beschikbaar is. Het gaat mij gewoon te vaak fout.

vriendelijke groeten,

Enno

Heeft er iemand een voorbeeld van een gedcom bestand met daarin een tag voor patroniem? Bestand hoeft niet groot te zijn (2-3 personen) en namen mogen bedacht zijn. 

Ik werk met Family Tree Builder en ook hier is geen specifieke ruimte voor patroniemen. Er zijn wel veel andere mogelijkheden met namen (ook trouwnamen) maar ik zet de patroniemen gewoon achter de voornaam zodat de achternaam altijd duidelijk blijft. 

@ Inge

Dat doe ik dus ook en is mijn advies aan medegebruikers van FTB om dat ook te doen. Helaas weten veel gebruikers van FTB niet wat een patroniem is. Verder laat ik bij vrouwen het vakje trouwnaam leeg/open, aangezien je met de trouwnaam niet kunt zoeken in de registers ed. En als vrouwen 2 of soms 4 keer trouwen met een andere man, heb je niet dat de huwelijksnaam van de eerste echtgenoot nog verschijnt bij de laatste echtgenoot. Voorkomt ook dat een 'onecht' of voorhuwelijks kind later de naam van een eventuele echtgenoot krijgt. Niet alle voorhuwelijkse kinderen worden namelijk later erkend.  In mijn familie is er een vrouw die voor haar huwelijk al een kind had - vader niet bekend - vervolgens in het huwelijk nog 5 kinderen kreeg en twee jaar na het overlijden van haar echtgenoot nog een kind van 'de melkboer' kreeg, waarmee in mijn geval de familienaam via deze vrouw werd doorgegeven. 

Ik gebruik Aldfaer.

De eerste vermelding van mijn familienaam vonden we terug op een doopakte uit 1628.

Toen ik patroniemen van vóór 1628 moest invullen, heb ik meteen voornaam en patroniem samengezet;

de familienaam (die vandaag nog steeds dezelfde is) plaatste ik tussen haakjes.

Zo wordt de familienaam de referentie en weet ik dat het gaat om een patroniem. In andere gevallen was de familienaam er wel en paste ik het zelfde stramien toe met de familienaam zonder haakjes.

In het vorige voorbeeld zou dat bvb kunnen zijn:

patroniem zonder familienaam:

Voorna(a)m(en):   Godschalcus Janszn

Familienaam:       (Schellens)

en patroniem met familienaam:

Voorna(a)m(en):   Godeschalcus Willemssone

Familienaam:       Schellens

Hallo, nog de beste wensen voor 2023.
Ik weet niet of dit de juiste plaats is voor dit onderwerp, maar ik tref in wiewaswie.nl het probleem aan dat het patroniem van de vader geplaatst wordt als achternaam van het kind. Voorbeeld: kind van Bastiaan Francke als Francke Francke in plaats van Francke Bastiaans.
In mijn stamboom los ik dit op met de achternaam tussen haakjes, maar ik weet niet wat GEDCOM hierrmee doet.

Hallo Bernard,

Zoals je ziet is het onderwerp "waar plaats ik de patroniem' als het stamboomprogramma daar voor geen apart vakje heeft, al langer een onderwerp van gesprek. In mijn eerdere reactie heb ik aangegeven de patroniem als 'een soort tweede voornaam' in het vakje voornaam te plaatsen. Uiteraard controleer ik eerst of het ook de naam van de vader is van betreffende persoon. Ik laat het vakje achternaam in die situatie dus gewoon leeg. Alleen als iemand kort voor 1811 is overleden, en uit gegevens van het  nageslacht blijkt dat er vanaf 1811 een achternaam is aangenomen, zet ik die achternaam alsnog in het vakje achternaam maar wel tussen haakjes.  

Voor mij is het hartstikke duidelijk wat het verschil is tussen een patroniem en een achternaam. Helaas weten veel "collega's", die even een stamboom willen maken door de gegevens van anderen over te nemen, dat verschil niet. Persoonlijk vind ik dat Smartmatches er aan bijdragen dat de patroniem op de verkeerde plaats komt te staan en als een soort vervangende achternaam kan worden gezien.  

Het probleem is dus onkunde van onze mede-stamboombouwers. Ik verwacht dat in een Gedcom een tweede voornaam zonder problemen wordt overgenomen en het vakje achternaam dus leeg blijft.