Geachte heer Heijmans,
Het woord "Saxenhal" en de namen "Christiaan Frederik van Erpel" zijn Nederlandse verbasteringen van de oorspronkelijk Duitse plaats- en familienamen (waarschijnlijk ontstaan door het "op het gehoor" noteren door een kerkelijke DTB-functionaris van informatie uit de mond van een mogelijk analfabete aangever).
Die zijn even onbruikbaar als onze huidige Nederlandse term "Saksen" (deelstaat van Duitsland),
en helpen u niet veel verder bij uw onderzoek; met een beetje uitproberen van zoektermen op Google komt u uit op het goede begrip: de naam van de landstreek Sachsen-Halle.
Zeker bij uw Duitse bronnen-onderzoek (websites, literatuur, e.d.)
is het belangrijk dat u van nu af aan daarbij géén Nederlandse begrippen (waardeloos voor uw onderzoek!) meer gebruikt, maar die Duitse namen en begrippen verder gaat gebruiken.
Dus: Sachsen-Halle (landstreek) ; Christian Friedrich [von?] Erpel (persoonsnamen).
1. Zie Google-zoeken op "sachsenhalle" , https://www.google.nl/#hl=nl&tbo=d&sclient=psy-ab&q=sachsenhalle&oq=sachsenhalle&gs_l=hp.3..0i13l4.11632.15743.1.16052.8.8.0.0.
0.0.88.461.8.8.0...0.0...1c.1.s1xdmLWg9aM&pbx=1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.r_qf.&bvm=
bv.41248874,d.d2k&fp=afee9e425bf5d217&biw=1280&bih=627 , (beeld)citaat:
Einde (beeld)citaat.
2. Google-zoeken op "Sachsen - Halle" brengt u zo verder, zie https://www.google.nl/#hl=nl&tbo=d&sclient=psy-ab&q=%22Sachsen+-+Halle%22&oq=%22Sachsen+-+Halle%22&gs_l=hp.3..0i30j0i7i30j0i30j0i7i30.501369.501369.2.501713.1.1.0.0.0.0.86.86. 1.1.0...0.0...1c.1.Fqb5qNeDQsQ&pbx=1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.r_qf.&bvm=bv.41248874,d.d2k&fp=afee9e425bf5d217&biw=1280&bih=602 , (beeld)citaat:
Einde (beeld)citaat.
3. Via de treffers op Google komt u tenslotte uit bij een Wikipedia-pagina
over het vorstendom Sachsen-Weissenfels : http://nl.wikipedia.org/wiki/Saksen-Wei%C3%9Fenfels,
en -véél uitgebreider- de Duitse versie: http://de.wikipedia.org/wiki/Sachsen-Wei%C3%9Fenfels .
Citaat hieruit: "Da der Stifter der Linie, Herzog August als Administrator des Erzstiftes Magdeburg weiter in Halle a.d. Saale residierte und der herzogliche Hauptsitz, das Schloss Neu-Augustusburg, erst errichtet werden musste, werden für seine Regierungszeit gelegentlich auch die Bezeichnungen Sachsen-Magdeburg und Sachsen-Halle verwendet."
Op deze laatste pagina vindt u het volgende mooie kaartje, dat laat zien dat het door u
gezochte gebied grofweg ligt in de regio Leipzig - Halle - Erfurt; http://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Datei:Sachsen-Wei%C3%9Fenfels-Karte-1657.jpg&filetimestamp=20091229215618,
(beeld)citaat:
Einde (beeld)citaat.
Goed. Herkomstgebied bekend
, verder met bronnen-onderzoek.
4. Allereerst moet u zich liefst realiseren: voor onderzoek in Duitsland en (ex-)Duitstalig Midden-Europa is de website www.genealogy.net, GenealogieNetz, onmisbaar:
een ware schatkamer vol bronnen, regionale wetenswaardigheden,
pagina's per plaats, aanwijzingen, tips en informatie.
Gaat u hier liefst niet "haastig & vluchtig" mee om (zoals de meeste genealogen), maar neemt u bijvoorbeeld een kwartiertje om in alle mogelijkheden van de site te duiken; vooral het fenomeen MailingListe, mailing-lijst, is ab-so-luut belangrijk om verder te komen met uw genealogie in Duitsland!! (dat niet, zoals Nederland, een "genealogisch paradijs" is).
In de overkoepelende zoekmachine daar, MetaSuche http://meta.genealogy.net/, die u (bij aanklikken van de gegevensrecords) leidt naar de contactgegevens van een genealoog, vindt u bijvoorbeeld met een zoekactie op (familienaam) Erpel en (plaats) Halle de volgende zoekresultaten (beeldcitaat) :
Einde beeldcitaat.
Laat u echter de plaatsnaam Halle weg, en zoekt u alleen op de familienaam Erpel, dan krijgt u zelfs een nog langere lijst van treffers.... probeert u het maar eens!
Houdt u liefst continu een goede online-kaart bij de hand, zoals bijvoorbeeld Google Maps, Bing Maps of ViaMichelin; alleen dàn ziet u grote verbanden en samenhangen op een goede manier.
5. Naast deze Duitse genealogische contactmogelijkheden is er ook de belangrijke pan-Europese website GeneaNet www.geneanet.org, die ook linkt naar contactgegevens van genealogen voor dezelfde familienaam. Zoekt u daar op familienaam Erpel in Duitsland http://nl.geneanet.org/search/index.php?name=erpel&country=DEU&ressource=arbre&p=1, dan ziet u ook treffers voor
de streek rond Halle. Op GeneaNet kunt u zich gratis inschrijven met wachtwoord & e-mailadres.
U zoekt iemand geboren in het vorstendom Sachsen-Halle rond 1756, dus is ook een contact met deze genealoog uit de lijst treffers interessant (u kunt immers elkáár helpen!), die informatie over de familienaam Erpel aanbiedt uit de periode 1684-1818: http://nl.geneanet.org/profil/?source=uboes&lang=nl&rech=ERPEL&rech1=ERPEL&place=Halle%2C+Saale&subregion=hal®ion=san&country=deu&ressource=arbre (mevrouw Uschi Boes).
Na inschrijving op GeneaNet ziet u de volgende informatie daaronder, beeldcitaat:
Einde beeldcitaat.
6. Vergeet u ook FamilySearch niet!
Bijvoorbeeld met deze zoektermen: https://familysearch.org/search/records/results#count=20&query=%2Bgivenname%3A%22christian%20friedrich%22%20%2Bsurname%3Aerpel%20%2Brecord_country%3AGermany&offset=20.
7. En ook Google levert verrassingen, als u een beetje creatief met zoektermen varieert en blijft spelen!
Wisselt u dan liefst steeds wat familienamen (gezochte & partner) en plaatsnamen af.
Bijvoorbeeld op Erpel + Elsendoorn , waarmee veel informatie van andere genealogen toegankelijk wordt:
https://www.google.nl/#hl=nl&tbo=d&spell=1&q=erpel+%2B+elsendoorn&sa=X&ei=qnAAUaDnMMqn0AXGu4GwDw&ved=0CCsQBSgA&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.r_qf.&bvm=bv.41248874,d.d2k&fp=afee9e425bf5d217&biw=1280&bih=602
8. De geboorteplaats "Saxenhall" is waarschijnlijk informatie uit de overlijdensakte (1833).
Misschien geeft de inschrijving van Erpel en mevrouw Elsendoorn in een trouwboek,
dus in het DTB-tijdperk, wel méér/preciezer informatie over zijn herkomst?
Daarvoor moet men dus op zoek naar DTB-bronnen voor de provincie Utrecht,
en de plaats en datum van het kerkelijk trouwen dus kennen.
Eeuwenlang is de geboorte- of woonplaats van de bruid traditioneel
de plaats van het huwelijk geweest, dus het zou interessant zijn te weten waar Cornelia geboren is.
Uitgebreider zoeken is dus nodig.
Zie ook de véééééle verbanden die zichtbaar worden
bij de optie "Zoeken naar personen" op de site van Het Utrechts Archief:
http://www.hetutrechtsarchief.nl/collectie/archiefbank/indexen/personen/zoekresultaat?mivast=39&miadt=39&mizig=100&miview=tbl&milang=nl&micols=1&mires=0&mip1=erpel
Bijvoorbeeld deze mooie treffer uit 1810:
http://www.hetutrechtsarchief.nl/collectie/archiefbank/indexen/personen/zoekresultaat?mivast=39&mizig=100&miadt=39&miq=82185511&miaet=18&micode=34-4.U270a031&minr=4186811&milang=nl&misort=dt|asc&mip1=erpel&miview=ldt
9. Idem, op de website van Genealogie Zuidoost-Utrecht
http://www.genealogiezuidoostutrecht.org/ .
Zoeken op naam echtgenote in de hele regio, levert voor die regio de vroegste vermelding in 1797 op, dus wellicht was er een kerkelijk huwelijk in 1796; beeldcitaat:
Einde beeldcitaat.
10. Verder zoekend vindt u op de website MijnGenea
een mooi overzicht http://www.mijn-genea.nl/genea/member/van-santen/
frederik-carel-van-erpel/2012742/persoonskaart
en ook nog een eerder kind vermeld; Christina van Erpel , geboren 1794 in Utrecht (stad).
Dus was wellicht sprake van een huwelijk in 1793 of 1794;
zie http://www.mijn-genea.nl/genea/member/van-santen/frederik-carel-van-erpel/2012742, beeldcitaat:
Einde beeldcitaat.
11. Overigens zou u er wel bij stil moeten staan, dat het voorzetsel "van" als deel van een familienaam in Duitsland, dus als "von", véél minder vaak voorkomt dan in Nederland, waar het heel gewoon en alledaags is. In het zeldzame geval dat u in Duitstalige gebieden een familienaam met "von" tegenkomt, gaat het meestal om koninklijke (vergelijk Van Oranje, Van Luxemburg) of anderszins adellijke ("von Papen", "von Sachsen-Coburg-Gotha") familienamen.
Waarschijnlijk is dus de oorspronkelijke familienaam (om naar te zoeken!) niet "von Erpel" ,
maar gewoon "Erpel" geweest.
12. Tenslotte nog het volgende.
Op een website over de geschiedenis van de stad Halle is sprake van een familie Erpel
die niet al van oudsher in de streek Sachsen-Halle "thuishoorde",
maar daarheen was verhuisd vanuit de regio Pfalz en de stad Heidelberg in het zuidwesten van Duitsland, vele honderden kilometers daarvandaan, verbitterd na de verwoestingen die waren ontstaan bij de bezetting door de Fransen van de Pfalz en Heidelberg in de periode 1688-1693, om in een andere omgeving een "nieuw begin" te maken.
Zie de trefferlijst bij punt (4) , Philipp Ernst: een geboorte in Frankenthal, overlijden in Halle.
Wellicht is het voor u interessant om uit te zoeken, of dit uw "tak" is.
Zie http://www.ifhas.de/barockeshalle.htm , beeldcitaat (accentuering door mij, DV) :
Einde beeldcitaat.
Zie het kaartje van de Pfalz (hier genoemd "Pfalzbayern"), waarop u de beschreven plaats Frankenthal (1656) rechtsboven bij Mannheim in het noordoosten ziet liggen, op
http://www.gregor-muench.de/Pfalz_1857.htm, beeldcitaat:
Einde beeldcitaat.
Veel succes met uw onderzoek!
Met vriendelijke groet,
Dimitri Vlas