Beste heer Rijnhart,
Uitgaande van de volgende gegevens: Rothschild, Alexander Kurt, geb. 29-08-1914 Seesbach (D), overl. 24-05-1945 Hamburg (D) ; en uw vraag naar de toegankelijkheid van zijn geboorteakte, het volgende. -- Interessant bij digitaliseringsprojecten is meestal de situatie van nu qua archief-bewaarplaats (beheer) van die duizenden aktenbundels van de burgerlijke stand : welke gemeenten dragen aan welke archiefinstelling welke akten over, en hoeveel daarvan is (uitgesorteerd naar welke regio) al beschikbaar in digitale vorm, op het internet. Anno 2026 geldt voor Seesbach dat het bestuurlijk hieronder valt ( https://de.wikipedia.org/wiki/Seesbach en https://wiki.genealogy.net/Seesbach en https://gov.genealogy.net/item/relationshipGraph/SEEACHJN39SU?full-size=1 ) : woonplaats Seesbach, gemeente Ortsgemeinde Seesbach, gem. samenwerkingsverband Verbandsgemeinde Nahe-Glan, district Landkreis Bad Kreuznach, Duitse federale deelstaat Land Rheinland-Pfalz.
Zo te zien (eerste indruk?) wordt in Duitsland zo'n massa-digitalisering van akten van de burgerlijke stand aangepakt op deelstaat-niveau; we zouden dus bij Google kunnen zoeken op bijv. "Digitalisierung Personenstand Rheinland-Pfalz", zie https://www.google.com/search?q=digitalisierung+personenstand+rheinland-Pfalz . Dat levert wel wat interessants op. --- Bijv. https://lav.rlp.de/geschichte-entdecken/familienforschung/personenstandsarchiv : in Rheinland-Pfalz heeft het deelstaatsarchief een speciale, afgezonderde archiefinstelling opgericht waar alle "overgedragen akten" als "tweede exemplaar" / Zweitregister terechtkomen : het "burgerlijke-stands-archief" Personenstandsarchiv Rheinland-Pfalz. Sinds 2009 worden de registers, als hun termijn van bijhouding (als actief register) verstreken is, daaraan afgegeven. Zoals wij in NL de openbaarheidstermijnen 100 / 75 / 50 kennen (100 jaar na verloop van de jaargang geboorteakten, 75 bij huwelijksakten, 50 bij overlijdensakten) geldt in Duitsland 110 / 80 / 30 : "Geburtsregister 110 Jahre, für Heiratsregister 80 Jahre und für Sterberegister 30 Jahre", maar: met dien verstande dat die overdracht in blokken van 10 jaar gebeurt, en de nieuwe aanwinsten niet meteen in behandeling kunnen worden genomen, en dus de burger er láng niet altijd "meteen bij kan."
In veel gevallen komt er een enorme hoeveelheid materiaal uit gemeenten "in bulk" het archief binnen, en heeft het archief domweg nog geen personeel/tijd/geld genoeg, om die hoeveelheid "in behandeling" te nemen : er staat dan gewoon een massa aktenbundels in een zaal geparkeerd, zonder dat iemand bij het archief een idee heeft van de ordening e.d. om de burger van dienst te zijn; het is nog niet ontsloten, beschreven, geindexeerd, voor het publiek toegankelijk gemaakt ("Erschliessung"). En dat moet noodzakelijkerwijs gebeurd zijn, voordat je kunt digitaliseren, en die akten gedigitaliseerd op internet ter raadpleging kunt aanbieden. - Je zou in zo'n geval dan terecht moeten kunnen bij de plaats van herkomst, gemeentelijke bureaus burgerlijke stand / archiefinstellingen, waar nog een "eerste exemplaar" / Erstregister berust: "Wenn die von Ihnen gesuchten Zweitregister noch nicht erschlossen sind, müssten Sie auf die Erstregister zurückgreifen. Diese befinden sich in Kommunalarchiven..." enz. enz. --- OK. En, Seesbach ?
Via https://lav.rlp.de/geschichte-entdecken/familienforschung/personenstandsarchiv/bestaende is er een beeld van de stand van deze Erschliessung , dus hoever het daarmee staat, voor welke gebieden: onder het de link "Karte Erschließungsstand Juni 2026" ziet u dat de oude burgerlijke-stands-akten uit het district Landkreis Bad Kreuznach, waarin Seesbach ligt, inderdaad wel tenminste voorhanden zijn.
Het archief schrijft over de digitalisering: het gaat maar in kleine stappen vooruit , https://lav.rlp.de/geschichte-entdecken/familienforschung/personenstandsarchiv/digitalisierung ; en hier staat een overzicht van hoever het archief nu (2026) is met de digitalisering per district : https://lav.rlp.de/fileadmin/lav/Bilder/Geschichte_entdecken/Familienforschung/Liste_digitalisierte_Bestaende_2026_06.pdf . Zie de tekst op de afbeelding hieronder, en de voetnoten :
1 Die Digitalisate mit Laufzeit ab 1896 werden erst nach Ablauf von 130 Jahren für Apertus freigeschaltet (Z. B. Laufzeitende 1896: Freischaltung zum 1.1.2027).
2 Die Register dieser Bestände wurden grundsätzlich nur bis zum Stichjahr 1890 erschlossen. Zum Teil gibt es aber Register, die mehrere Jahrgänge umfassen und vor 1890 beginnen und nach 1890 enden. Diese wurden ebenfalls erschlossen und wurden bzw. werden bei der Digitalisierung berücksichtigt. "
Bijbehorende kaart : https://lav.rlp.de/fileadmin/lav/Bilder/Geschichte_entdecken/Familienforschung/Karte_Digitalisierung_PStA_2025_09_10.bmp . Het "hoogste te behalen doel" is in deze tijd de "categorie Groen" : hebben we tenminste de complete registers t/m 1880/1895 gedigitaliseerd" ; daarna de wat mindere "categorie Oranje" : hebben we tenminste een serie naamlijsten met héél af en toe een register daarbij gedigitaliseerd beschikbaar; en tenslotte de fatale "categorie Wit" : wij kunnen ook dat laatste niet aanbieden. - Het district waarin Seesbach ligt, die Landkreis Bad Kreuznach : dat ziet er niet goed uit :(
Er wordt verwezen naar de deelstaat-archief-database Apertus, via welk "portaal" de gedigitaliseerde akten als scans zichtbaar worden gemaakt: https://apertus.rlp.de/ Als we daarin zoeken, trefwoord 'Seesbach', levert dit voor resultaten aan burgerlijke-stand-materiaal in het Personenstandsarchiv alleen op : "Personenstandsarchiv Rheinland-Pfalz /// Bestand /// Best. 657,563 /// Mairie Monzingen /// 96 Akten: 1798-1814 (1,76 Rgm) /// Personenstandsarchiv Rheinland-Pfalz /// Bestand : Best. 657,566 /// Bürgermeisterei und Verbandsgemeinde Monzingen /// 347 Akten: 1802-1890 (9 Rgm) /// /// /// Auswahl: Seesbach /// Bestand 657,563 (1-3 von 3) /// Personenstandsarchiv Rheinland-Pfalz /// Sachakte /// Best. 657,563 Nr. 57 ///Geburtsregister 1798-1799, Gemeinde Seesbach /// VII / 1798-1799 /// Personenstandsarchiv Rheinland-Pfalz /// Sachakte /// Best. 657,563 Nr. 75 /// Heiratsregister 1798-1799, Gemeinde Seesbach /// VII / 1798-1799 ///Personenstandsarchiv Rheinland-Pfalz /// Sachakte /// Best. 657,563 Nr. 76 /// Sterberegister 1798-1799, Gemeinde Seesbach /// VII / 1798-1799 . " --- Helaas. Gedigitaliseerde bestanden uit de periode 1798-1799, bij lange na geen sprake van de tijd rond 1914.
____________________________________________________________
Conclusie:
(a) de geboorteakte van Alexander Kurt Rothschild (1914) is, op zich, nu wel openbaar : 110 jaar zijn verstreken, dus op zich is de akte per 1-1-2025 openbaar; (b) uit het district Bad Kreuznach, incl. de gemeente Seesbach, zijn inderdaad "tweede exemplaren" van de oude akten van de burgerlijke stand aan het archief overgedragen; (c) maar: naar de stand van nu (personeel, tijd, middelen, bestaande werkvoorraad) werkt het PStA / Personenstandsarchiv voorlopig alleen maar aan de ontsluiting t/m het peiljaar 1890 (voorfase van het digitaal beschikbaar komen) ; en (d) vervolgens, áls al die jaargangen akten-bundels ook van ná 1890 gedigitaliseerd zijn bij het PStA, wordt gedigitaliseerd materiaal met een looptijd vanaf 1896 alleen na afloop van 130 jaar vrijgesteld voor inzage op internet via Apertus, bijv. : looptijd-einde 1896, vrij te raadplegen via internet vanaf 1-1-2027. - (Maar er is die blokken-van-10-jaar-kwestie. Het werktempo, en de inschatting wanneer men dan aan akten rond 1914 toekomt, voorspelt niet veel goeds....)
Te oordelen naar die kaart en het PDF-bestand, en met welk tempo dat digitaliseringswerk in Rheinland-Pfalz verloopt, en dat wij niet weten waar "uw" akte uit 1914/Seebach ook in zo'n blok van 10 jaar is terechtgekomen, waardoor er nógeens max. 9 jaar vertraging kan zijn ontstaan : het heeft, denk ik, geen zin zelf te wachten tot die akte een keer op internet verschijnt op die archief-website in Rheinland-Pfalz, dat kan (zo te zien aan het bewerkingstempo) misschien wel tientallen jaren duren. :(
Hoe nu verder?
1. U zou contact kunnen opnemen met het Personenstandsarchiv, per e-mail of brief, puur voor die individuele akte : met de vraag of men (afgezien van de digitaliseringssituatie in het algemeen) voor u, tegen betaling, uit die plaats Seesbach, van die geboorteakte van Alexander Kurt Rothschild (*29-08-1914), die volgens de Duitse landelijke wetgeving (Personenstandsgesetz; 110 jaar) immers nu openbaar zou moeten zijn, een digitale foto (scan) of fotokopie zou willen maken, en aan u toesturen: zie de contactgegevens op https://lav.rlp.de/finden-und-benutzen/archivgut-im-lesesaal/landeshauptarchiv-koblenz/personenstandsarchiv
- Volgens de website is wat er bij het deelstaatsarchief (Landesarchiv RLP / Personenstandsarchiv) terechtkomt een tweede exemplaar, Zweitregister (de "dubbelen") ; en zou u voor het originele exemplaar, Erstregister (althans: daarvan een scan/kopie aanvragen) gewoon op het niveau van de gemeente, de herkomst van de akte (burgerlijke stand / archief) terecht moeten kunnen. Nu lijkt die gemeente Seesbach zelf niet zo'n grote bestuursorganisatie te hebben https://www.seesbach.de/gemeinde/default.html (er is op de website geen sprake van een gemeentehuis of archief), maar wellicht kan het gemeentelijke samenwerkingsverband Verbandsgemeinde https://www.seesbach.de/gemeinde/default.html behulpzaam zijn (standaard-tekst https://www.vg-nahe-glan.de/buergerservice/leistungen/RLP:entry:223212/ahnenforschung/ ) . In die gemeentelijke organisatie zie ik zogauw geen archief-instelling vermeld staan, https://www.vg-nahe-glan.de/rathaus-verwaltung/verwaltungsgliederungsplan/ ; dus als ik u was, zou ik mij -- met hetzelfde verzoek als hierboven vermeld -- wenden tot de specialisten op dit gebied, het bureau van de burgerlijke stand, het Standesamt : https://www.vg-nahe-glan.de/buergerservice/abteilungen/RLP:department:374803/2-2-standesamt-bestattungswesen/ (contactgegevens incl. e-mail).
- Als u dan uieindelijk een scan/afschrift van die geboorteakte in handen zult hebben, dan zullen daaruit ook de ouders blijken (misschien inderdaad Ludwig Rothschild en Emma Zander, https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_Stolpersteine_in_Geldern ). Maar alles roept weer nieuwe vragen op, en inderdaad bent u nu al nieuwsgierig naar de huwelijksakte die daaraan vooraf gaat. Dus als het enigszins mogelijk is, en u die instellingen hierboven "toch net aan de lijn heeft", zou ik, als ik u was, ook meteen bij hen informeren naar mogelijkheden om op die manier aan die akten van de vorige generatie te komen (als het inderdaad de ouders zijn: geboorteakte van Ludwig, 15-03-1886 Seebach; huwelijksakte Ludwig X Emma).
2. Emma Zander komt uit *08-11-1885, Wanlo https://de.wikipedia.org/wiki/Wanlo , nu deel van M-Gladbach in de deelstaat Nordrhein-Westfalen : https://nl.wikipedia.org/wiki/M%C3%B6nchengladbach . Zie voor de digitalisering van de burgerlijke stand in de deelstaat Nordrhein-Westfalen hier: https://www.archive.nrw.de/landesarchiv-nrw/geschichte-erfahren/familienforschung/zum-einstieg/hat-die-person-nach-187476 en https://www.archive.nrw.de/landesarchiv-nrw/geschichte-erfahren/familienforschung/familienforschung-digital . Het archief heeft twee werkgebieden, de regio Westfalen-Lippe en de regio Rheinland; die laatste moet u hebben. Deze pagina noemt onderaan, onder "Rheinland", echter alleen Heiratsregister / Sterberegister (huwelijk en overlijden). Geboorteakten vallen blijkbaar onder de archief-rubriek PA 3101: https://www.archive.nrw.de/en/archivsuche?link=BESTAND-Best_a47908e2-438f-4c69-961e-9ad62441ee94 . Maar hier zijn "bij aanklikken" (nog) geen Digitalisate (gedigitaliseerde akten) te zien. Het NRW-deelstaatsarchief geeft de verklaring in een overzicht van zijn digitaliseringsproject, in de vorm van een 'Ampel' (stoplicht met kleurcodes) : https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Digitalisierungsampel_R4_2025_2.pdf . U ziet, dat ook hier de digitalisering en het online-beschikbaar-stellen maar moeizaam en traag vooruitgaan, in fasen. -
"Digitalisat" is: alleen op de leeszaal van het archief ter plekke digitaal te bekijken; en "Online-Digitalisat" is het ideale, via internet te bekijken. Zie dan het opschrift "Personenstandsunterlagen nach Personenstandsgesetz (ab 1874/76)", d.w.z. burgerlijke-stand-documenten volgens de BS-wetgeving. Uit de rubriek "PA 3101 Geburtenregister (bis 30.6.1938) - Standesämter A-Z" zien we voor de periode van Emma Zander *1885 de opmerking "1874/76-1899 : Digitalisat" ; dus: weliswaar gedigitaliseerd, maar alleen ter plekke bij het archief te bekijken.
Ook hier zou ik, in uw geval, mocht die akte van Emma Zander interessant zijn, gewoon proberen een aanvraag voor een "reproduktie" (scan/fotokopie) te doen, bij de NRW-archiefinstelling zelf, waarbij u dan zo precies mogelijk aangeeft: Rheinland, PA 3101 Geburtenregister, Wanlo, 1885, Emma Zander, 08-11-1885. Dat dit kan, bij het archief, wordt hier aangegeven: https://www.archive.nrw.de/landesarchiv-nrw/recherchieren-und-nutzen/nutzen , "Von Archivgut des Landesarchivs können Reproduktionen angefertigt werden" ; waarbij u, neem ik aan, eerst een gebruikersnaam en -wachtwoord voor het archief zult moeten aanmaken, en tegen dit tarief https://www.archive.nrw.de/sites/default/files/media/files/Geb%C3%BChren%C3%BCbersicht%20f%C3%BCr%20Reproduktionen_1_3.pdf . - Net zoals het in de deelstaat Rheinland-Pfalz bij zijn BS-archiefgoed om Zweitregister (dubbelen, tweede exemplaren) gaat, zijn ook hier bij het deelstaatsarchief Nordrhein-Westfalen de tweede exemplaren, en zou u als alternatief ook bij de herkomstplaats terecht moeten kunnen voor het eerste exemplaar (Erstregister), in de vorm van een scan of fotokopie. Hier het stadsarchief van Mönchengladbach (MG) over zijn aanbod voor genealogen : https://www.moenchengladbach.de/stadtachiv-ahnenforschung (waarbij voor u in het geval van Emma Zander bijv. ook het oude bevolkingsregister, de Meldekarten, en oude adresboeken, Adressbücher, interessant kunnen zijn). Contactgegevens van het Stadtarchiv: https://www.moenchengladbach.de/stadtarchiv (formulier voor de bestelling van akten: https://formulare-extern.de/administrationCenter/Form-Solutions/05116000-0001/consent?redirectId=e6a026da-e889-4b20-855c-536116aad3cc&releaseCacheId=684d219b-401f-4e38-b420-bdee40242a0d ). --- Als Ludwig Rothschild en Emma Zander inderdaad de ouders van Alexander Kurt mochten blijken te zijn, en dus ook hun huwelijksakte interessant wordt, zult u waarschijnlijk ook dáárvoor hier in MG aan het juiste adres zijn: vroeger was het traditie, als het enigszins mogelijk was, te trouwen in de woonplaats van de a.s. bruid.
Veel succes!