Cavalerie Vaan 588b, later Regiment
Inhoud (verberg)
Ritmeester
Kolonel
Kolonel-commandant
Luitenant-kolonel
Majoor
Garnizoen
Eskadron
Krijgsverrichtingen
Bronnen
Het regiment werd opgericht in 1588 als Vaan Lansiers Paulus Back. In 1597 werd het een Vaan Ruiters, op 30-12-1606 een Vaan Kurassiers. In 1635 werd dit het Regiment IJsselstein. In 1726 werd het gevoegd bij het Regiment Cralingen als 2e eskadron.
Het oudste Nederlandse cavalerie-onderdeel is de vaan lanciers van Pierre de Melun Prince d’Espinoy, opgericht in 1577. In 1600 bestaan er al vierendertig vanen en in 1635 maar liefst tachtig. Deze bestonden uit 60-150 man, die afhankelijk van hun opleiding, uitrusting en bewapening dragonder, harquebussier, karabinier, kurassier, lancier of ruiter genoemd werden. Voor veldtochten werden de vanen verenigd in tijdelijke regimenten onder een kolonel, die gedurende de marsen en gevechten het bevel voerde.
Uit al deze vanen werden in 1635 tot 10 blijvende regimenten gevormd van elk 6 compagnieën verenigd in 2 eskadrons. Hier bij bleven 2 vanen over n.l. dat van Prins Frederik Hendrik (in 1625 reeds Gardes te Paard genoemd) en dat van Jhr. Barthold Starckenborch, dat in 1648 het eskadron Gardes du Corps werd.
In 1645 moesten deze 10 regimenten vanen en compagnieën afstaan aan 2 nieuw te vormen regimenten. Al deze ontstane 14 verschillende cavalerie-onderdelen (Gardes te Paard, Gardes du Corps, 10 regimenten van 1635 en de 2 regimenten van 1645) waren dan ook ongelijk van sterkte. Tot 1716 bestonden regimenten uit 1-4 eskadrons, elk bestaande uit 2-3 compagnieën, ieder met een sterkte van 45-100 paarden. Op 24 maart 1716 nam de Staten-Generaal een resolutie aan waarbij, bij het overlijden van één der kolonels, de kleinere regimenten opgingen in de grotere regimenten. Zo ontstonden uiteindelijk regimenten bestaande uit 4 eskadrons van elk 2 compagnieën.
Ritmeester
17-10-1588 A Paulus Bacx
12-05-1606 B Daniel de Hertaing Heer van Marquette
07-05-1626 C Vincent van IJsselstein
Kolonel
26-01-1635 A Vincent van IJsselstein
28-12-1663 B Eusebius Borchard Baron Bentinck
28-04-1666 C Simon Baron van Haersolte
17-09-1673 D Wolfert van Brederode, overl. 19-6-1679
01-07-1679 E Willem Frederik van Nassau-Zuylenstein, 1689 Graaf van
Rochford, overl. 2-6-1708, 24-03-1691 generaal-majoor, 1693
Engels luitenant-generaal
31-07-1708 F Lodewijk Ernst van Pritzelwitz, overl. 1726, brigadier,
01-01-1709 generaal-majoor
Kolonel-commandant
00-00-1689 A Lodewijk Ernst van Pritzelwitz, 31-08-1706 brigadier
13-12-1709 B Jacob Schultz van Hagen, 11-03-1727 brigadier
Luitenant-kolonel
Geen.
Majoor
06-02-1635 A Wilco Holdinga Vrijheer van Schwartzenberg en Hohenlansberg
07-04-1659 B Ernst Willem van Haren
30-04-1666 C Joost van Welvelde
28-04-1668 D Alexander Schimmelpenninck van der Oye
17-09-1673 E Zeger Baron van Ittersum, 11-04-1677 gesneuveld bij Montcassel
04-05-1677 F Bernard van Bulow
10-01-1681 G Johan Baron van Reck
01-10-1688 H Lodewijk Ernst Pritzelwitz
00-00-1689 I Jan de Reck
06-07-1693 J Arent Christiaan van Coeverden
20-04-1725 K Joseph Maurits van Lamsweerden Heer van Eerbeek
Garnizoen
1715 Zutphen
1716 Nijmegen
1719 Bergen op Zoom
1722 's Hertogenbosch
1725 Zutphen
Eskadron
Geen.
Krijgsverrichtingen
1600 Nieuwpoort
1690 Boyne
1703 Beleg van Limburg
1706 Ramillies
1709 Malplaquet
Bronnen
Afstammingen en Voortzettingen der Cavalerie en Wielrijders door H. Ringoir in Bijdragen van de Sectie Militaire Geschiedenis (BSMG) nr. 3 ('s-Gravenhage, 1978)
Vredesgarnizoenen van 1715 tot 1795 en 1815 tot 1940 door H. Ringoir in Bijdragen van de Sectie Militaire Geschiedenis (BSMG) nr. 8 ('s-Gravenhage, 1980)
De Nederlandse Cavalerie door P. Forbes Wels in serie De geschiedenis van de Nederlandse Armee (B