Beste Feitze,
In maart 1811 werden de Zeven Verenigde Nederlanden ingelijfd bij het keizerrijk Frankrijk onder leiding staande van Napoleon Bona parte.
De gehele "Franse wetgeving" werd toen van kracht en geleidelijk ingevoerd. Alle voorschriften werden tweetalig aangeleverd. Linker bladzijde Franse tekst en de rechterzijde Nederlandse tekst. Na de slag van Waterloo kwam koning Willem I aan het roer.
Hij prolongeerde de gehele "Franse Wetgeving". Af en toe werden hierop bij Koninklijk Besluit kleine aanpassingen gedaan.
Enerzijds werden de instructies strak na geleefd, en anderzijds soms in het geheel niet toegepast.
Zo moest een naamswijziging officiëel gemeld worden bij de Arrondissementsrechtbank. Velen lieten dat achterwege.
In die tijd was ook mode om dubbele namen te voeren. Een paar namen, bv. Kars-Sijpestein, naam van de linoleum frabrikant voegde de naam van zijn grootmoeder toe, want deze dreigde uit te sterven. Een andere bekende is Winkler-Prins. De heer Winkler voegde in 1834 de naam van zijn oom Prins toe, die hem gesteund had om zijn universitaire studie afe te ronden. Beide zijn volgens mij nooit gemeld bij een Arrondissementsrechtbank.
Pas toen met ingang van 1 oktober 1838 het "Nieuw Burgerlijk Wetboek werd ingevoerd en de Code Civil uit de Franse tijd verviel, werd het anders.
Het recht van naamswijziging mocht alleen met toestemming van de "Koning". De kosten daaraan verbonden waren nog al hoog en het verzoek met redenen worden omkleed. Dus een dure aangelegenheid.
Daarom zoek in de periode 1811 - 1838 niet naar dit soort registraties, want ze zijn in meeste gevallen nooit gemeld en vastgelegd.
Registreer de veranderingen en zet zo nodig achter de familienaam : Papa, na 18.. gewijzigd in : van der Woude.
Eén van genealogisch programma's, die ik gebruikte had hiervoor de term Alias (wordt ook genoemd).
Er zijn ook in 1811 families, waarvan de 5 broers, die ieder verschillende familie- (achternaam) aan namen.
Het Decreet van Napoleon zei dat een familenaam moest aannemen, maar dicteerde niet dat dit dezelfde moet zijn.
Mijn advies is registreer en zoek nodeloos de zeer weinig geregistreerde gewijzigde familienamen.
Misschien kom je er achter, waarom iemand een andere achternaam heeft gekregen.
Bedenk ook dat vele mensen in die tijd nog niet konden lezen of schrijven. De ambtenaar noteerde en schreef fonetisch neer wat hij hoorde. De burger had aan zijn plicht van melding voldaan.
Nu wij alles kunnen vergelijken, zeggen wij af en toe als genealogen, dat er nog al wat fouten zijn gemaakt.
Groeten van Terkos