stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoRechtspraak, notariaat, wetgeving » informatie over onder curatele stellen opgelost



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

Goedemiddag

Volgens bijgaand krantenbericht is deze persoon onder curatele geplaatst. Waar kan ik infformatie  vinden waarom dit gebeurd is ?
En waarom verhuist hij vanuit zuid Limburg waar hij landerijen bezit naar Medemblik. Waarom juist Medembllik?

 

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

wil kok - 11 feb 2026 - 17:34

Profielafbeelding

Ik citeer het Internet:

Rond 1900 was de curatele in Nederland een zware maatregel, gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek van 1838. De kantonrechter speelde een cruciale rol bij het toezicht op deze beschermingsvorm, die destijds vaak werd ingezet wegens 'verkwisting' (drankmisbruik, onbezonnen uitgaven) of krankzinnigheid. 

Hier zijn de kernpunten van curatele en de rol van de kantonrechter rond 1900:

  • Handelingsonbekwaamheid: Iemand die onder curatele werd gesteld, werd juridisch 'handelingsonbekwaam'. Dit betekende dat de persoon geen rechtshandelingen meer zelfstandig mocht verrichten; de curator nam het beheer van de goederen en de persoonlijke vertegenwoordiging over.
  • Rol van de kantonrechter: De kantonrechter was de toezichthoudende rechter. Hij benoemde de curator en hield toezicht op het beheer.
  • Rekening en verantwoording: De curator was wettelijk verplicht om regelmatig rekening en verantwoording af te leggen aan de kantonrechter over het gevoerde beheer.
  • Gronden voor curatele: Naast (geestelijke) onvermogen was 'verkwisting' een veelvoorkomende grond voor curatele rond de eeuwwisseling. Dit was een strenge maatregel om het familievermogen te beschermen.
  • Ondercuratelestelling: De procedure werd ingeleid bij de rechter (vaak de rechtbank, maar in de uitvoering nauw betrokken met de kantonrechter voor de dagelijkse toezicht). 

In vergelijking met moderne maatregelen was curatele rond 1900 de primaire en zwaarste vorm van bescherming, aangezien lichtere vormen zoals mentorschap nog niet bestonden.

Welke arrondissementsrechtbank in dit geval gold, kun je vast zelf wel vinden. Vermoedelijk in Limburg:

Rond 1900 functioneerde de rechtspraak in Limburg via de Arrondissementsrechtbank, met archiefstukken uit die periode (zoals van de Officier van Justitie) raadpleegbaar via het Historisch Centrum Limburg. Historisch gezien vonden rechtszaken in Maastricht eerder plaats in het Dinghuis of Stadhuis. De huidige rechtbank Limburg ontstond pas later, in 2013, door een fusie. 

  • Archiefonderzoek: Voor specifieke strafzaken of civiele zaken uit circa 1900 kunt u terecht bij het Historisch Centrum Limburg in Maastricht.


 

Petra - 11 feb 2026 - 18:05

Profielafbeelding

Hoi Wil,

in Medemblik zit een Rijkskrankzinnigengesticht. In de alfabetische indices komt hij voor, hij wordt dan met patiëntnummer 2517 opgenomen in het Rijkskrankzinnigengesticht op 24 januari 1901. Het kwam destijds relatief vaak voor, dat iemand in een (krankzinnigen)gesticht onder werd gebracht, dat relatief ver van diens eigen woonplaats vandaan was, de reden daarvoor weet ik niet.

Zijn patiëntendossier (nummer 2517) kan je laten scannen (toegang 88, inventarisnummer 392):

https://hdl.handle.net/21.12102/39B43B9EE4DB4BE494FAD9482F1873F0

De openbare verkoop was in 1899, maar verhuisde hij toen al naar Medemblik? In dat geval zou het kunnen dat hij twee keer opgenomen is geweest (en dus na de eerste keer weer ontslagen). Zijn verzoek tot opname (gedaan door hemzelf of door een familielid, een andere naaste of iemand anders) kan je inderdaad vinden bij het Historisch Centrum Limburg. Na de Tweede Krankzinnigenwet van 1884 kon je voortaan ook zo'n verzoek bij de kantonrechter indienen, naast de arrondissementsrechtbank.

Dat indienen gebeurde middels een verzoekschrift. Deze vind je misschien nog bij de stukken van de arrondissementsrechtbank te Maastricht. Van het kantongerecht te Heerlen zijn zulke stukken er zo te zien niet meer.

Veel succes bij het verdere onderzoek, maak er een fijne avond van!

Groet,

Indie

Indie van Lieshout - 11 feb 2026 - 19:56 (laatst bijgewerkt 11 feb 2026 — 19:58 door auteur)


Profielafbeelding

Hartelijk dank beiden. Alweer een puzzelstukje in mijn onderzoek mbt familie Einerhand opgelost.  mvg   wil

wil kok - 12 feb 2026 - 13:37







De auteur van het eerste bijdrage in dit bericht heeft aangegeven dat de vraag is beantwoord of het probleem is opgelost.

Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu