Napoleon is nooit in Coevorden geweest.

Wel zijn broer Lodewijk, die er op 11 maart 1809 een bezoek bracht.

Het verslag van dit bezoek bevindt zich in het archief te Vincennes bij Parijs.

Onderzoek in dit archief is een crime.

Herculaas, dat vermoeden had ik ook al.

Siebrand, ben eerlijk gezegd wel benieuwd wat voor 19e eeuws handschrift dat is en wat er precies in staat.

Hallo Siebrand,

Het is een interessant verhaal dat je hier vertelt, maar ook een verhaal dat de nodige vraagtekens oproept, wat ook al blijkt uit de antwoorden van vangool en Herculaas.

Ik wil daar nog de opmerking aan toevoegen dat een vaandel slechts werd uitegereikt aan een regiment en nooit aan een afzonderlijke militair. Maar wellicht nam hij namens het regiment het vaandel in ontvangst, dat dan voorzien zou zijn van de krijgsverrichting Algiers. Mij is echter geen vaandel bekend met dat opschrift (wellicht iemand anders?).

Maar misschien gaat het wel om een medaille (de Militaire Willemsorde?). Die medaille zal dan zeer waarschijnlijk niet in de Franse Tijd (1795-1813) zijn uitgereikt, maar pas daarna. In augustus 1816 namen Nederlandse schepen deel aan het zgn. Bombardement van Algiers, bedoeld om een einde te maken aan de christenslavernij en de piraterij vanuit Noord-Afrika.

Over christenslaven en ook Algiers staat trouwens een interessant artikel in het laatste jaarboek (2010) van het CBG.

Of een militair heeft gevochten bij Algiers, is vermeld in zijn stamboekinschrijving. De stamboeken uit de 19e eeuw worden bewaard bij het Nationaal Archief in Den Haag. Maar ... daar bestaat geen index op. Ik heb nog gekeken naar de naam Geldeloos in de klappers op militairen in de Franse Tijd, maar daar vond ik die naam niet. Ik heb hem ook niet gevonden in de lijst van militairen die te Waterloo (1815) hebben gevochten.

Er is op te zoeken welk regiment of subonderdeel in Coevorden gelegerd was vanaf 1815, raadpleeg daarvoor het boekje van H. Ringoir, Vredesgarnizoenen van 1715 tot 1795 en 1815 tot 1940.

Ik ben benieuwd naar je verdere onderzoek, we horen het hier graag!

Succes

Hartelijk dank voor de diverse reacties. Mijn excuses voor het niet geheel correcte bericht dat ik plaatste.

Het handschrift is van Jan List Coelingh, koperslager te Coevorden die leefde van 1821 tot 1888. Hij heeft iets geschreven over het ontstaan van de Gereformeerde kerk te Coevorden. Daarin komt het volgende fragment voor: "....als ook een De Beer, Hollander en eene Geldeloos waar de Heere ook al wonderlijke wegen meede gehouden heeft eerst soldaat toen Burger te Groningen, van daar naar Bremen en Hamburg van daar weer naar Groningen van daar weer naar frankrijk in franse dienst van daar naar A(l)giers overwinnaar van een faandel van de vijand en daarmede verschenen bij Napoleon en tot officier verheven,....."

Het handschrift dateert uit de 60-er jaren van de 19e eeuw en bevat nogal wat fouten, maar toch...

Wie kan mij op het goede spoor brengen van antwoord op de volgende vragen:

1) zijn er documenten waaruit blijkt wie gelegerd waren in het garnizoen te Coevorden in de 30-er jaren van de 19e eeuw?

2) wie was Geldeloos? Of is dit een foutief gespelde naam?

3) er zal toch iets te vinden zijn in de militaire archieven dat iemand, kennelijk in Frankrijk, tot officier werd bevorderd?

4) wanneer was er een 'veldtocht'  van de Fransen in Algiers?

Hallo Siebrand,

Ik denk dat het handschrift van Jan List Coelingh een uiterst smalle basis is om te dienen als bron voor historisch onderzoek. Dat is trouwens vaak zo met theologische geschriften.

Om je vragen te beantwoorden, in andere volgorde dan je ze stelt:

4. Er was nooit een veldtocht van de Fransen tegen Algiers. Het enige deel van Afrika waar de Fransen zijn geweest, is Egypte.

2. Misschien heeft Geldeloos wel helemaal niet bestaan en dient de naam alleen maar het theologische betoog van de schrijver of heeft hij de klok horen luiden en wist niet waar de klepel hing. Ik heb de indruk dat hij in ieder geval weinig wist van militaire geschiedenis.

1. Ik heb je de titel gegeven van het boekje van Ringoir, kennelijk heb je dat niet geraadpleegd. OK, dat heb ik dus maar gedaan: vanaf 1829 was in Coevorden gelegerd het 2e bataljon van de 8e Afdeling Infanterie. De stamboeken van dat regiment zijn te raadplegen bij het Nationaal Archief in Den Haag (en ook bij het CBG).

3. Als hij door Napoleon himself tot officier is verheven, dan zal dat te vinden zijn in de archieven van de Franse landmacht, die berusten in Chateau Vincennes te Parijs. Ik hoop dat je de Franse taal goed beheerst, want men spreekt in dat archief geen Engels. Briefwisseling of emails (maar dat laatste zou ik niet doen) alleen in het Frans. Website: http://www.servicehistorique.sga.defense.gouv.fr/

Al met al: ik vind het een zeer onwaarschijnlijk verhaal. Nergens in de literatuur die ik ken of in de lijsten militairen die ik heb, ben ik de naam Geldeloos tegengekomen. Maar allez, het is een bewogen en verwarde tijd geweest, de Franse Tijd (1795-1813), best mogelijk dat ik iets of iemand over het hoofd zie.

Je schreef aanvankelijk dat hij een vaandel kreeg uitgereikt, in het citaat dat je geeft blijkt echter dat het gaat om een vaandel dat hij kennelijk heeft veroverd op de vijand en dat hij aan Napoleon overhandigt. De boel wordt er niet duidelijker op.

Vergeef me dat ik wat sceptisch klink, maar de harde feiten zijn in dit verhaal ook wel erg dun gezaaid

.

Succes met onderzoek en als ik wat vind, laat ik het je weten.

n.v.t.