stamboomforum

Forum logoFora » Gezochte en onderzochte familienamen in Nederland » Ik kom niet meer verder met mijn stamboom! (Spies)

Ik denk alleen niet dat het deze man is, want het is gebeurt voordat mijn moeder geboren werd (1961).

Frank Visser

In 1716 komt Peter Spies alias Spees als inwoner van Groot-Welsden (Limburg) voor. Vanaf hier naar Nuth/Grijzegrubben  is het 12.8 km:

Volgens een inwonerlijst (RAL L.v.O. 8608) had de bank Margraten in 1716 in totaal 107 inwoners, als volgt verdeeld: Margraten 28, Termaar 30, Groot Welsden 27, 't Rooth en Klein Welsden 22. N.B.: L.v.O. = Landen van Overmaas.

Groten welsden:  Peter Spies

http://www.heemkunde-margraten.nl/I_nl/45/Inwoners%201716.html?ses=fdfe0b78f44f85346728c707f9abe64a

http://nl.wikipedia.org/wiki/Groot_Welsden

http://nl.wikipedia.org/wiki/Landen_van_Overmaas

========================================================================

Uit de kwartierstaat van Peter de Bie blijkt te Margraten te hebben geleefd:

 

·         Stephanus Spies (10/1/1683 6/4/1758), zv Petrus Spees (ca. 1653) x Elisabeth NN, gehuwd te Margraten 22/7/1714 met Joanna Heijnen (Margraten * 1/5/1691)

 http://members.home.nl/peter.de.bie/userfiles/rel-00006.htm#BM7586

=========================================================================

 In Kesteren/Opheusden (doorhalen wat niet van toepassing is) is het hoornwerk/de vesting/het Fort de Spees uit de 17e eeuw. N.B.: 21 tot 24 km van Leeuwen (Beneden-/Boven-).

 

www.nederbetuwe.nl/download/3944084/.../NB_magazine_Monumenten.pdf

Landschapsnaam (Maneswaard) De Spees komt al voor in bronnen uit de 16de eeuw. Het duidt een perceel aan in de vorm van een spies of punt.Er was/is een nabijgelegen boerderij de Spees

http://www.mooigelderland.nl/index.php?pageID=3281&n=&categoryID=1869&itemID=396245&show_history=true

 

Boerderij de Spees aan Rijnbandijk 36 te Opheusden

http://www.koopwoning123.nl/straat/Opheusden/Rijnbandijk+36.aspx?houseId=865536#

 

http://maps.google.nl/maps?hl=nl&q=Rhijnbandijk%2036%2C%20Opheusden&rlz=1R2PBEA_nlNL336&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=wl

=========================================================================

Martin Jongkoen

Frank,

Via de zoekfunctie op de site van het Gelders Archief gevonden:

·         3 Vermeldingen van jv. Cathrijne Beyssel-Spies (van Motzemborn) 1489 1514

·         1 vermelding Sophia van Ruysschenberg-Spies 1542

·         3 vermeldingen Jasper Spies 1571 1573

·         1 vermelding Catharina von Hauxeler-von Spies 1608

·         1 vermelding Hendrik Jansz. Spies 1712

·         2 vermeldingen Gerrit Hendricksz. Spies 1716 - 1717

·         1 vermelding Hendrik Spees 1745

·         1 vermelding Jantje Spies 1793

·         Diverse stadstekeningen H. Spies 1795 1841

http://www.geldersarchief.nl/zoeken/?miview=inv2&mivast=37&mizig=210&miadt=37&micode=0407&milang=nl&mizk_alle=Spies

 

0407 Huis De Cannenburg

 

Akte van huwelijksvoorwaarden tussen dr. Joest Beyssel en jv. Cathrijne Spies van Motzemborn

Datering:

 

1489

0407 Huis De Cannenburg

     

 

Uitspraak door de leen-stadhouder en 3 leenmannen van het hertogdom Limburg in een geschil tussen Hendrik van Reuschenberg en jv. Catharina Spies van Motzemborn, weduwe van dr. Joest Beyssel, betreffende door genoemde Beyssel nagelaten goederen

Datering:

 

1514

NB:

 

Vgl. reg. nr. 58

0407 Huis De Cannenburg

     

 

Akkoord tussen Hendrik van Reusschenberg en Katharina Spies, weduwe Beyssels

Datering:

 

1514

 

 

 

 

0407 Huis De Cannenburg

238 Brief van Johan van Groesbeeck aan Sophia Spies, weduwe van Hendrik van Ruysschenberg, (br. reg. nr. 9)

Datering:

 

1542

Omvang:

 

1 stuk

 

 

 

Brieven van en aan het Kwartier van Roermond

http://www.geldersarchief.nl/zoeken/?mivast=37&miadt=37&mizig=109&miview=ldt&milang=nl&micols=1&mires=0&mizk_alle=Spies&mip1=&mip2=&mibj=&miej=

 

4513 Missive van het Hof aan den bisschop van Roermond, houdende ? in verband met bezwaren, door den drost van Krieckenbeeck geopperd ? het verzoek om te zorgen, dat bij de executie van het verdrag tusschen Jasper Spies en die van Wachtendonck het landrecht niet " verkortet ende mitten gheestelicken proceduren geconfondeert worde ". (Zie no. 4478.)

Datering:

 

1573 mei 16

Toegangsnummer:

 

0124 Hof van Gelre en Zutphen

Inventarisnummer:

 

1055

 

laatste wijziging 25-09-2007

 

 

 

 

 

Brieven van en aan het Kwartier van Roermond

 

4329 Missive van den drost van Krieckenbeeck aan het Hof, houdende verzoek om nader bericht ten aanzien van zijne gedragslijn tegenover Valck en Spies, zulks naar aanleiding van een door hem ontvangen schrijven van den bisschop van Roermond. (Zie no. 4307.)
Zie no. 4335

Datering:

 

1571 november 16

Toegangsnummer:

 

0124 Hof van Gelre en Zutphen

Inventarisnummer:

 

1055

 

laatste wijziging 25-09-2007

 

 

 

 

 

Brieven van en aan het Kwartier van Roermond

 

4307 Missive van het Hof aan den drost van Krieckenbeeck, dat hij het proces tusschen Jasper Spies en Henrick Valck moet laten voortgaan. (Zie no. 4292.)
Zie no. 4329

Datering:

 

1571 october 16

Toegangsnummer:

 

0124 Hof van Gelre en Zutphen

Inventarisnummer:

 

1055

 

laatste wijziging 25-09-2007

 

0407 Huis De Cannenburg

 

 

280 Notariële akte van schenking door Herman von Hauxeler, heer van Hesta en zijn vrouw Catharina von Spies aan hun neef Godert van Bocholt van hun aandeel in de erfenis van Johannes von Hauxeler, opengevallen na de dood van diens weduwe Baasen

Datering:

 

1608

Omvang:

 

1 stuk

0186 ORA Nederbetuwe

http://www.geldersarchief.nl/zoeken/?miview=ldt&mivast=37&mizig=11&miadt=37&milang=nl&mizk_alle=Spies

http://www.geldersarchief.nl/zoeken/?mivast=37&miadt=37&mizig=11&miview=ldt&milang=nl&micols=1&mires=0&mizk_alle=Spees&mip2=&mip3=&mibj=&miej=

U kunt dit stuk raadplegen op de studiezaal van Gelders Archief.
U heeft daarvoor de volgende gegevens nodig:
Archiefnummer:0186
Inventarisnummer:

 

Hendrik Jansz. Spies contra Gerrit van Erkelens

Datering:

 

1712

Inventarisnummer:

 

141

Gedaagde:

 

Gerrit van Erkelens

Procesdossiernummer:

 

1

Eiser:

 

Hendrik Jansz. Spies

 

laatste wijziging 12-03-2009

 

186 ORA Nederbetuwe

U kunt dit stuk raadplegen op de studiezaal van Gelders Archief.
U heeft daarvoor de volgende gegevens nodig:
Archiefnummer:0186
Inventarisnummer:

 

Gerrit Hendricksz. Spies contra Gerritjen Aardtsdr.

Datering:

 

1716

Inventarisnummer:

 

142

Gedaagde:

 

Gerritjen Aardtsdr.

Procesdossiernummer:

 

3

Eiser:

 

Gerrit Hendricksz. Spies

 

laatste wijziging 12-03-2009

0186 ORA Nederbetuwe

U kunt dit stuk raadplegen op de studiezaal van Gelders Archief.
U heeft daarvoor de volgende gegevens nodig:
Archiefnummer:0186
Inventarisnummer:

 

Gerritjen Aertsdr. contra Gerrit Hendricksz. Spies

Datering:

 

1717

Inventarisnummer:

 

142

Gedaagde:

 

Gerrit Hendricksz. Spies

Procesdossiernummer:

 

5

Eiser:

 

Gerritjen Aertsdr.

 

laatste wijziging 12-03-2009

0186 ORA Nederbetuwe

U kunt dit stuk raadplegen op de studiezaal van Gelders Archief.
U heeft daarvoor de volgende gegevens nodig:
Archiefnummer:0186
Inventarisnummer:

 

De pachter v.d. impost op de consumptiën-kerspel Zoelen contra Hendrik Spees

Datering:

 

1745

Inventarisnummer:

 

191

Gedaagde:

 

Hendrik Spees

Procesdossiernummer:

 

2

Eiser:

 

De pachter v.d. impost op de consumptiën-kerspel Zoelen

 

laatste wijziging 12-03-2009

 

 

 

0186 ORA Nederbetuwe

U kunt dit stuk raadplegen op de studiezaal van Gelders Archief.
U heeft daarvoor de volgende gegevens nodig:
Archiefnummer:0186
Inventarisnummer:

 

Gerrit Sluijter, Barendsz. won. te IJzendoorn Moeder=Jantje Spies, i.d. kost bij Jan v. Manen geh. met Hendrica Dircks., Op 13-10-1792 's nachts: diefstal v.e. vette koe, lopende op de Weerd onder Echteld, koe laten slachten, huid verkocht. Voortvluchtig; verbanning voor 't leven. Sententie: 4-7- 1793.

Datering:

 

1793

Inventarisnummer:

 

15

Feit:

 

Op 13-10-1792 's nachts: diefstal v.e. vette koe, lopende op de Weerd onder Echteld, koe laten slachten, huid verkocht. Voortvluchtig; verbanning voor 't leven. Sententie: 4-7- 1793.

Procesdossiernummer:

 

7

Gedaagde:

 

Gerrit Sluijter, Barendsz. won. te IJzendoorn Moeder=Jantje Spies, i.d. kost bij Jan v. Manen geh. met Hendrica Dircks.

 

laatste wijziging 12-03-2009

Diverse stadstekeningen van H. Spies:

http://www.geldersarchief.nl/zoeken/?miview=gal1&mivast=37&mizig=284&miadt=37&milang=nl&mizk_alle=Spies

 

Martin Jongkoen

 1 vermelding Hendrik Jansz. Spies 1712

·         2 vermeldingen Gerrit Hendricksz. Spies 1716 - 1717

 

deze twee zijn de laatste twee uit mijn stamboom waar ik op vastloop.

 

In mijn stamboom onderzoek heb ik eerst alles van doop en overlijdenskaarten ingevoert.

Toen via genlias. En daarna heb ik de lijn om hoog gecontroleert door in het gelder archief te speuren. Het bleek dat de lijn omhoog (de stamhouders helemaal klopt. Alleen liep het vast op deze twee boven genoemde personen.

 

Frank Visser

Drie archiefstukken al geraadpleegd? Zo niet, wellicht bevatten ze nadere bijzonderheden!

Martin Jongkoen

De procesdossiers van Hendrik Jansz en Gerrit Hendricks had ik inderdaad ook als gevonden op Archieven.nl

Frank Visser

Wat bedoelt u nu precies? 

Welke drie archiefstukken bedoelt u de links?

En heet Hendrick Jansz. Spies nou eigenlijk Spees van de achternaam?

Frank Visser

De 3 archiefstukken betreffen de 3 procesdossiers, t.w. Hendrik Jansz. Spies (1712) en Gerrit Hendricksz. Spies (1716 en 1717). Ik begrijp, dat je van hun bestaan via het internet op de hoogte bent, maar ze nog niet geraadpleegd hebt.

 

=========================================================================

Tot de invoering van de burgerlijke stand (1811) lag(en) de (schrijfwijze van) familienamen niet vast. Bij de DTBL-inschrijvingen werd een familienaam genoteerd, zoals de schrijver die hoorde uitspreken en dat kon nogal eens leiden tot talrijke schrijfvarianten. Dit te meer daar betrokkenen zelf de lees- en schrijfkunst meestal zelf niet beheersten en de schrijver dus niet op de vingers konden tikken.

 

Mijn familienaam Jongkoen, oorspronkelijk Jong(e)hoen/Jon(c)khoen, is een vernederlandsing van het Franse/Belgische Poule/Po(u/l)let. Familieonderzoeker Ton Polet uit Oud-Beijerland heeft de familie tot 1250 in talrijke landen onderzocht en komt tot tegen ca. 100 schrijfvariantenhttp://www.meertens.knaw.nl/nfb/aanhangsels/polet.pdf

 

De variatie zit in:

 

* Schrijven van de beginletter als P of B.

* Schrijven van 1 of 2 L's.

* I.p.v. de tussenliggende O één van alle andere klinkers gebruiken..

* Na de O gebruiken van de E of I, al dan niet in combinatie met de U, om aan te geven, dat

  er   sprake is van een langgerekt uitgesproken O (volle O).

* Aan de afsluitende letter T een 2e letter T toevoegen.

* I.p.v. een afsluitende letter T op de laatste letter E een accent degu plaatsen, t.w. é.

   wikipedia http://nl.wikipedia.org/wiki/Accent_aigu

* Aan de laatste letter é nog een versterkende letter E toevoegen

 

De kortste schrijfvariant, die Ton Polet voor zijn gestandaardiseerde familienaam Polet, oorspronkelijk Pollet, noteerde was Plé. 

=========================================================================

 

In Limburg, via de kwartierstaat van Peter de Bie, liep ik er tegen aan dat Spies kennelijk in een oudere vorm ook Spees kan zijn.

 

De oprichter van het Meertensinstituut te Amsterdam schreef ooit, dat je de betekenis van een familienaam alleen kunt ontrafelen als je de oudste, oorspronkelijke schrijfwijze hebt gevonden. M.a.w. in de loop der eeuwen kan er een verbastering van de oorspronkelijke schrijfwijze zijn ontstaan.

 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Piet_Meertens

http://www.meertens.knaw.nl/nfb/

 

=========================================================================

N.B.: De Fransen, en in hun lijn het Meertensinstituut houden het er ons inziens (Ton Polet en ik) ten onrechte op, dat Pol(le)t oorspronkelijk Paulet was en dus is afgeleid van de voornaam Paul. Zij houden het er op, dat alle andere schrijfwijzen een (onjuiste) volkse uitleg van de familienaam is. Het doet mij een beetje denken aan een goedkoop familienamenboek, waarin werd gesteld (zonder enig onderzoek) dat Jongkoen afgeleid zou zijn van Jonge Koenraad. Sinds 1643 tot heden komt de naam Koen(raad) in de familie Jongkoen niet voor.

=========================================================================

 

Zoekend op Spees liep ik er tegen aan, dat in Opheusden/Kesteren - vlak bij Beneden- en Boven-Leeuwen - er een landschap, oude boerderij en Fort de Spees heeft bestaan resp. nog bestaat.

 

Ik acht het dan ook niet uitgesloten, dat de Gelderse familie Spies niets met adelijke geslachten uit Duitsland heeft te maken.

 

Er is een reëele mogelijkheid, dat deze familie de naam heeft ontleend aan een spies- of spees-vormig (puntvorming) grondstuk of een bijbehorende oude boerderij in Opheusden genaamd "De Spees".

 

Hetgeen nader onderbouwd moet worden aangetoond of worden bestreden. Daarvoor zul je echter het Oud Rechterlijk Archief (ORA) moeten induiken en dat is zonder index of transcripties monikkenwerk. 

 

Dit is mijn oordeel, en daar moet je het mee doen.

Martin Jongkoen

Martin,

Je geeft volkomen terecht aan:

De eerste directeur van het Meertensinstituut te Amsterdam schreef ooit,

dat je de betekenis van een familienaam alleen kunt ontrafelen

als je de oudste, oorspronkelijke schrijfwijze hebt gevonden.

Volgens het Meertensintituut is Spies een patroniem.

groeten,

Jan.

jan

En geeft het Meerteninstituut daarvoor een bronvermelding of zuigt dit het uit zijn dikke duim?

Martin Jongkoen

Beste Martin,

Het Meertensinstituut verwijst hiervoor naar:

Tijdschrift Historische Kring Breukelen 13 (1998), nr 4, p 203

Jan.

jan

Jan,

hoe zou ik dit artikel kunnen inzien dan? Moet ik het opvragen bij de historische kring?

Frank Visser

De site van de historische kring Breukelen vermeldt over het tijdschrift, dat nummers   van oude jaargangen - mits nog voorradig - te koop zijn. Er is sprake van inloopavonden op dinsdagavond, waarop tijdig aangevraagde stukken uit het archief kunnen worden ingezien. Aanvraag via vermeld telefoonnummer.Mogelijk dat het CBG in zijn bibliotheek een exemplaar heeft.

Uit het nummer moet blijken wat de grondslag voor de stelling, dat Spies een  patroniemaanduiding is. Dan nog blijft de vraag of dit voor alle Spiesjes in Nederland geldt.

http://www.histkringbreukelen.nl/

Kijkend naar de schrijfvarianten zie ik de familienaam Speets van mijn docent Engels aan de HBS te Winterswijk.

Spies

<

Spiessens
Spits

·         aantal en verspreiding

·         analyse en verklaring

·         documentatie

·         varianten

·         externe links

varianten en/of samenstellingen:
Spees, Speesen, Speessen, Speet, Speetgens, Speetjens, Speets, Speetsius, Spet, Spetgens, Speth, Spett, Spettmann, Spiess, Spiessens, Spiesz, Spiets, Spit, Spitje, Spitman, Spits, Spitse, Spittema, Spittje, Spittmann, Spitz, Spitze, Spitzen.

Martin Jongkoen

In ieder geval wat ik zou moeten doen is dus, het ORA bezoeken en de archiefstukken bekijken en bij het CBG de Genealogisch repertoriums opvragen en doorspeuren.

Verder vertelde u dat je

dat je de betekenis van een familienaam alleen kunt ontrafelen

als je de oudste, oorspronkelijke schrijfwijze hebt gevonden.

Dus moet ik dan het rapport van Cathrijne Beyssel-Spies opzoeken?

gr.

Frank Visser


Frank,

 

Inderdaad, eerst op het Gelders Archief te Arnhem de 3 procesdossiers doornemen en hopen dat de akten voldoende leesbaar zijn. Mocht dit niet het geval zijn, dan een kopie laten maken en hulp van anderen inroepen om het te ontcijferen.

 

N.B.: Van akten vóór een bepaalde datum of ingebonden in een boekwerk dat een bepaald aantal

         centimeters overschrijdt worden geen fotokopieën gemaakt. Er kan dan wel een foto worden

         gemaakt, maar dat kan nogal prijzig zijn. Er zijn archieven waar je zelf een foto (zonder flits)

         van de stukken mag maken met een meegenomen fototoestel. Bedenk echter, dat er ook

        archieven zijn waar je beslist geen fototoestel op de studiezaal mag meenemen!

 

===========================================================================

Het CBG zegt op zijn site, dat de delen van  het Genealogisch Repertorium zijn verwerkt in de zoekfunctie op hun site.

 

 genealogisch repertorium, dat verwijst naar elk boek of artikel van vóór 2000, waarin drie of meer generaties van een bepaalde familie worden vermeld. Een digitale versie ervan is - met aanvullingen vanaf 2000 - ook te raadplegen via onze online catalogus ('zoeken in catalogus' rechtsboven).

 

NB. Het online Genealogisch repertorium bevat een aantal onvolkomenheden. Het bestand wordt komende tijd gecontroleerd en waar nodig verbeterd. Bij twijfel kunt u terugvallen op de 'papieren' versie van dit naslagwerk.

 

http://194.171.109.12/page/69

 

Uit de papieren versie haal ik:

1529. A. ter Maten e.a. Maat-werk Genealogische beschrijving van Stichtse en Gelderse families

         ter Ma(a)ten/Ter Ma(a)ten/Terma(a)ten. Utrecht 1990 (Supplement 1990). N.B. Ongenoemd

         in volgend en laatste supplement.

1296 F.G.M. Manche e.a. Herlevend verleden. Genealogische werk; kwartierstatenboek,

         Amersfoort: Nederlandse Genealogische Vereniging, Afdeling Amersfoort en Omstreken,

         1996 = Deel 2 (supplement 1995 t/m 1999). N.B. Ongenoemd in voorlaatste supplement.

 

Dit is een beperkte vermelding, gelet op de stelling van het CBG, dat e.e.a. via de online catalogus is op te vragen.

 

========================================================================== 

Het gaat om de oudste, oorspronkelijke schrijfwijze in de familielijn en niet om een (nog)  onaangetoonde familieband met Cathrijne Beyssel-Spies. Er zit een gat van meer dan 2 eeuwen tussen haar en de oudste uitgezochte familielijn.

==========================================================================

Martin Jongkoen




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!