Goedenavond,

Misschien dat iemand mij hierop antwoord kan geven.

In veel aktes staat te lezen dat de getuigen verklaarden niet te kunnen schrijven. 

Nou is daarbij mij een vraag opgerezen die ik niet beantwoord krijg via google als ik erop zoek.

Hoe was dat schrijven nou in de jaren 1800 tot 1900. Waren dat alleen de "rijkere" klasse die het kon? Of was er toch een soort van leerplicht?

Mijn over over over grootvader kon al zijn huwelijksakte ondertekenen terwijl bij de geboorte van hun kinderen de getuigen allemaal niet konden tekenen terwijl ze toch allemaal boerenarbeiders waren.

Is het dan iets wat zijn ouders hem leerde of? 

 Ik ben hier eigenlijk heel erg nieuwsgierig naar en hoop dat iemand mij daarover iets meer kan vertellen.

Groetjes

Cisca

http://onderwijs-door-de-eeuwen-heen2.wikispaces.com/

De eerste leerplichtwet in Nederland werd aangenomen in 1900 en werd effectief op 1 januari 1901.....Voor sommige kinderen werden uitzonderingen gemaakt, zoals voor boerenkinderen tijdens de oogsttijd. Dochters mochten ook thuisblijven om het gezin te verzorgen.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Leerplicht

De leerplicht is ruim 100 jaar geleden ingevoerd om te voorkomen dat kinderen moesten werken. Het was een wet ter bescherming van de kinderen.

http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20040224_kinderarbeid01

http://kinderarbeid-door-de-eeuwen-heen.jouwweb.nl/kinderarbeid-in-nederland

Geachte mevrouw Cisca,

'k Weet niet waarop u heeft gezocht bij Google, maar misschien kunt u het i.p.v. "kunnen schrijven"

ook eens iets "ruimer" bekijken, en van de tegenovergestelde kant: "niet [goed] kunnen [lezen en] schrijven", kortom: analfabetisme.

Trefwoorden voor dit onderwerp zijn o.a. geletterdheid, analfabetisme, alfabetisering.

Goede informatie vindt u bijvoorbeeld hier:

- https://nl.wikipedia.org/wiki/Analfabetisme ; citaat: "Nederland telt 250.000 analfabeten (1,5% van de bevolking) en 1,3 miljoen laaggeletterden of zogenaamde functioneel analfabeten (7,9% van de bevolking); dit houdt in dat men weliswaar in staat is bijvoorbeeld de eigen naam te schrijven en/of om losse woorden te lezen, maar niet om een langere tekst dusdanig snel en correct te lezen dat men deze ook daadwerkelijk begrijpt. Het aantal mensen dat functioneel analfabeet is wordt vaak onderschat. Zelfs onder jongeren komt functioneel analfabetisme nog veelvuldig voor. 10 procent van de 15-jarigen wordt door een niet gepubliceerd cito rapport als zwakke lezer bestempeld. In april 2006 bracht de Onderwijsinspectie een rapport uit waaruit bleek dat 25 procent van de basisschoolleerlingen groep 8 verlaat met een leesachterstand van twee jaar. Ook geldt dat zwakbegaafden vaak functioneel analfabeten zijn"   ;

- http://webserv.nhl.nl/~oostmeij/archief/socgesch/txt-soge/2so-aalf.htm,

"Analfabetisme in de 19de eeuw" ; citaat: "Twee provincies wijken af van het normale patroon:

Noord-Brabant, omdat de daling van het analfabetisme er trager verliep dan in de andere provincies.En Drente, de enige provincie waar het analfabetismecijfer aan het einde van de negentiende eeuw niet lager was dan aan het begin" ;

- http://ahc.ruhosting.nl/Regionale%20verschillen.pdf , "Regionale verschillen in de daling van het analfabetisme in Nederland, 1775-1900"  ;

- "Geschiedenis van Holland", http://books.google.nl/books?id=H2g-7PNnWAYC&printsec=frontcover&hl=nl&cd=1#v=onepage&q&f=false, pagina 581, citaat: "Dat valt te illustreren aan de hand [van] cijfers over de regionale verschillen in analfabetisme", en verder ; beeldcitaat (onderstreping door mij, DV)  :

   - http://www.innl.nl/page/3844/nl, citaat: "Voor 1900 was analfabetisme normaal" ;

- Onno Boonstra, "Illiteracy in the Netherlands in the nineteenth century" [Functioneel analfabetisme in Nederland in de 19e eeuw] , genoemd op http://www.iisg.nl/hsn/news/2008abstracts.php

- "Analfabetisme en slechte gezondheid", http://www.yellowdog.nl/Historie/analfabetismeslechtegezondheid/tabid/192/Default.aspx, citaat: "De arbeidende klasse in de negentiende eeuw was over het algemeen slecht ontwikkeld en opgeleid. Analfabetisme was onder de arbeiders een wijdverbreid verschijnsel. Er waren veel ouders die hun kinderen niet naar school stuurden omdat ze het nut van onderwijs niet zagen. [...] Kinderen uit de lagere sociaal-economische klasse volgden eigenlijk nooit meer dan lager onderwijs en analfabetisme bleef op grote schaal voortbestaan. [Hun] verdiensten [...] konden dikwijls ook niet gemist worden. [...] Dat er een relatie is tussen opleidingsniveau en criminaliteit was duidelijk: het waren in hoofdzaak de minder bedeelden die met de strafrechter in aanraking kwamen. Nog omstreeks 1870 had tenminste 60 % van de gevangenen nooit onderwijs genoten."

Er is echt heel veel informatie te vinden over dit thema!

Anno 2013 is het jammer genoeg nog steeds een taboe-onderwerp, wat de aanpak van het analfabetisme zèlf moeilijker maakt; maar de Verenigde Naties, de rijksoverheid, de Stichting Lezen en Schrijven, veel onderwijsinstellingen en prinses Laurentien (voorzitter van een Europees adviesorgaan tegen analfabetisme) zetten zich van harte in om het probleem èn het taboe grondig aan te pakken...

Veel succes met uw onderzoek!

Met vriendelijke groet,

Dimitri Vlas

Helemaal super, bedankt :)

Ik heb hier mee een grote vraag in mijn hoofd opgelost.

Super :D nogmaals dank 

Het antwoord is heel simpel. Papier en inkt kostten geld en hde ouders van deze personen konden in de meeste gevallen niet. Het benodigde schoolgeld hiervoor moesten deze mensen gebruiken voor hun noodzakelijke levensbehoeften.Ook een lei en een griffel waren voor de meesten ook nog een hoge uitgaven. Bovendien werd het schrijven niet gezien als iets wat nodig was, wel het lezen. Daarom konden deze personen in de meeste gevallen wel lezen, maar schrijven niet.