Beste mensen,

de pastoor van Sevenum aan het einde van de 16e eeuw (Theodoricus de Heza) heeft een mooi doop- en trouwboek bijgehouden.
Daarin komen in plaats van achternamen veel toevoegingen voor als Carpentarius, Sartorius, Custodis, Fabri, etc.
Naast deze beroepsnamen kom ik ook de toevoeging de Vinario (a Vinario) tegen, naast de Campo, de Haga, etc.

Zou ik dat op eigen houtje moeten terugvertalen met Van de Wijngaard, of zou ik (zoals in diverse publicaties) de letterlijke tekst als achternaam moeten hanteren? klik hier
Helaas komt deze naam De Vinario voor zover ik kan nagaan, niet in de schepenarchieven rond die tijd voor, niet in het Latijn en niet in het Nederlands. Wel Van der Velden en Verhagh.

Wat is wijsheid?
groeten, Jan

https://www.google.nl/#lr=lang_nl&tbs=lr:lang_1nl&q=vinario+latijns

Ik vind van niet, als de pastoor geen latijns had moeten studeren voor de eredienst dan hadden deze achternamen gewoon in het nederlands in het doopboek gestaan.

Kent u bovenstaande lijst bij geneaknowhow.net?

Voor wat het waard is Jan, ik hanteer altijd de volgende stelregel: ik ga uit van de naam bij de geboorte, in dit geval zou deze Van de Wijngaard in mijn Aldfaer dus terechtkomen als een De Vinario. Maar kom ik een latere akte tegen waarin hij met de Nederlandse versie aangeduid wordt (liefst door hemzelf ondertekend uiteraard) dan hernoem ik hem en wordt "De Vinario" een voetnoot bij de doopinschrijving.

Dank voor de reacties tot dusver.

Nog een toelichting: ik vind wegens het beperkte bronnenmateriaal alleen de achternaam De Vinario, dus nergens in een bron is daadwerkelijk sprake van de naam Van den Wijngaard. Die zal ik ook niet vinden.

Uit de context (andere achternamen zijn overduidelijk ook vertaald) blijkt echter dat het hier om een in het Latijn vertaalde naam moet gaan, en dat men zich in werkelijkheid niet zo noemde, en zich niet bewust was van die notering in de DTB.

De vraag is dus, of je in de wetenschap dat het een vertaling is, moet vasthouden aan wat Theodoricus de Heza alias Dirk van Hees heeft genoteerd.

groeten, Jan

Theodoricus de Heza, presbyter, rector, licet indignus, vicariae perpetuae ecclesiae in Zevenhem.

Bedankt, @Chris, ik heb Dirks (Diedericks?) voornaam verbeterd.

Wijngaard is in het Latijn 'vinea', Van de Wijngaard zou dus zijn 'A Vinea' of 'De Vinea'.

Ik zou hier willen lezen: Cecilia Herma[n]ni de Vivario [Viuario] filia. De Vivario = Van de Wijer, Wijers, Van den Wouwer.

https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-L9C4-CCPG

13-02-1571

Cf. nog https://books.google.nl/books?id=4bYErd60g3YC&pg=PA1023&lpg=PA1023&dq=%22de+vivario%22&source=bl&ots=dzrR0gLk90&sig=zVXtFTvsIVFXqoxtCHsYhW8oqZI&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwi-15GA2ZzQAhVsAcAKHVZ1ANwQ6AEIfDAN#v=onepage&q=%22de%20vivario%22&f=false

Het trouwboek is, waarschijnlijk wegens kwetsbaarheid, niet verfilmd, maar is wel geïndexeerd.

De doop- en trouwinschrijvingen staan toch door elkaar? Of zie ik iets over het hoofd?

https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-99C4-CCJ1

Je hebt gelijk: dopen en trouwen staan door elkaar. Dat had ik nog niet opgemerkt. Heb ik bij deze aangepast.

Verder neem ik graag van je aan, dat er Vivario staat. Ik zal morgen de mij bekende inschrijvingen er nog eens bij pakken.

Deze van 10-6-1573 is wat dat betreft niet goed te lezen: https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89C4-CZWM

Mm, ik zie niet veel verschil eerlijk gezegd. Gertrudis a Vivario [Viuario], zou ik zeggen.

Schrijft de pastoor doorgaans een punt boven de -i-? Of staat het streepje in beide gevallen boven de -u-?

Beste Pauwel,

ik ben nog niet 100% overtuigd (maar ben daartoe wel bereid 

): https://www.google.nl/#q=vinario+wijngaard

Morgen kijk ik verder

groeten, Jan

Jan, je krijgt veel te veel treffers. Zet "vinario" en "wijngaard" in je zoekopdracht eens tussen dubbele aanhalingstekens, dan krijg je exacte citaten. 

https://www.google.nl/search?num=20&newwindow=1&q=%22vinario%22+%22wijngaard%22&oq=%22vinario%22+%22wijngaard%22&gs_l=serp.3...0.0.0.485753.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0....0...1c..64.serp..0.0.0.lHeDMrXeXb0

Overigens is het Latijnse woord niet vivario maar vivarium.

De gevonden citaten hebben weinig of geen bewijskracht. Ik zou alleen een (M.E.) Latijns woordenboek raadplegen in dit geval. In de door mij geraadpleegde Latijnse woordenboeken vind ik wel het trefwoord 'vinarium', maar alleen in de betekenis 'wijnkruik' of 'wijnkelder'. Dat kan toch hier niet de bedoeling zijn.

Een vivarium is (o.a.) een visvijver, die natuurlijk ook verpacht kan worden enz. 
(In Den Haag had je de Mons Vivarii = Vijverberg, maar dit terzijde.)

Zie nog:

Het is vrijwel zeker dat bij de transcriptie en vertaling een fout gemaakt is en in plaats van vinaris (vertaald als 'wijngaard') gelezen moet worden vivarium (visvijver). Dit wordt bevestigd door latere vermeldingen. Ook in de transcripties van de latere hertogelijke cijnsboeken van 1418, 1448 en 1499 is weliswaar steeds sprake van vinario, maar dit kan veroorzaakt zijn door een overschrijffout door een ter plaatse met de situatie onbekende klerk.

http://www.deurnewiki.nl/wiki/index.php?title=Elskensweijer

Zie ook nog de volgende voetnoot:

https://books.google.nl/books?id=cAy6iV656n8C&pg=PA119&dq=%22viuarium%22+gelderland+%22spaen%22&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwj-44aZ4ZzQAhWMHsAKHRZfAL0Q6AEIIzAB#v=onepage&q=%22viuarium%22%20gelderland%20%22spaen%22&f=false

Nog: 

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M080448

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M087317

Ik twijfel nog steeds. Ik wil hier met alle plezier Vivario lezen, maar het lukt me niet: https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-L9C4-CCDB

De N en de tussen-U lijken sprekend op elkaar

Morgen, zoals gezegd, waag ik een nieuwe poging.

.

De N en de tussen-U lijken sprekend op elkaar

Klopt, kijk naar 'januarii' in je laatste beeldcitaat. Of zie 'Martinus' bovenaan de pagina.

Je mag/kunt dus ook De Vinario lezen, alleen komt vinarium niet voor in de betekenis 'wijngaard'. Wijngaard is vinea in het Latijn.

(Vinarium komt in de Latijnse woordenboeken wel voor in de betekenis 'wijnkruik' of 'wijnkelder'.)

Cf. nog:

»(2) viuarium] Dit woord is verwant en van gelijke beteekenis met het verouderd Nederduitsch wyer, waaruit ons hedendaagsche vijver ontstaan is. Zie  KILIAAN. —
De heer G. VAN HASSELT, die in zijne Kronyk van Arnhem, bl. 1, den hoofdzakelijken inhoud van dit stuk mededeelt, heeft vinarium laten drukken. Men weet, dat de n en de u in oude handschriften vaak moeijelijk te onderscheiden zijn. Dan, behalve dat het woord vinarium hier kwalijk met den aard der zaak overeen te brengen is, pleit nog voor de lezing viuarium het afschrift, hetwelk van dit stuk in ons oudste register gevonden wordt, en aan welks hoofd men daar leest: Die abt ende convent van Proeme hebben geconfirmeert alsulken coep als die pastoir van Arnhem, die doe was, gedaen hadde den greue van Gelre mit der hooffstede bynnen Arnhem gelegen bij Wykens  w ij e r  des richters was.«

https://books.google.nl/books?id=cAy6iV656n8C&pg=PA119&dq=%22viuarium%22+gelderland+%22spaen%22&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwj-44aZ4ZzQAhWMHsAKHRZfAL0Q6AEIIzAB#v=onepage&q=%22viuarium%22%20gelderland%20%22spaen%22&f=false

Ik heb mijn reactie van Pauwel - gisteren om 23:32 bijgesteld.

Staat hier Wilhelmus va[n] de[n] Wijer? (doopheffer bovenste inschrijving) Blijkbaar kwam die naam dus in Sevenum voor in die tijd?

https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89C4-CZWQ

Ik heb mijn reactie van Pauwel - gisteren om 23:32 nogmaals bijgesteld.

Beste Pauwel,

bedankt voor je doortastende werk.

Ik heb het probleem nog eens vanaf de andere kant bekeken, en heb gezocht op de naam Van den Wijer in het in het "nederlands" geschreven archief van de schepenbank van Sevenum.

Het blijkt, dat de naam Van den Wijer daarin voorkomt, namelijk in de persoon van Jan van den Wijer, die in 1588 pastoor was van Sevenum. Hij was niet onomstreden, want in 1590 is er een poging gedaan om hem te vervangen. Het vereist nog wat leeswerk, maar mijn conclusie is, dat je volkomen gelijk hebt

Het bewijs is namelijk, dat Jan als doopgetuige is vermeld op 13-1-1570 (zie de afbeelding die ik gisteren plaatste), waarin hij onder zijn Latijnse naam, met het voorvoegsel "Heer" is vermeld. Mooier kun je het niet hebben.

Nogmaals mijn hartelijke dank!

Jan

Beste Jan,

Graag gedaan uiteraard! Pastoor Johannes van den Wijer was ik ook al tegengekomen. 

Groet, Pauwel